Keerpunt

MEDISCH AFVAL NIET VERANTWOORD VERWERKT OP ORNAMIBO
De verwerking van medisch afval op de vuilstortplaats Ornamibo, is onlangs opnieuw onderwerp geworden van discussie. De uitspraak dat “medisch afval gewoon daar werd gedumpt”, volgens minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening in juni dit jaar, was niet zomaar een storm in een glas water.

Start aanleg 140 meter lange kade Dr. Jules Sedney Haven
Met het heien van de eerste paal op woensdag 9 september, bereikt de aanleg van een nieuwe, 140 meter kade in de Dr. Jules Sedney Haven een belangrijke mijlpaal. Het project is gestart na de ondertekening van het contract op 24 juli 2026. Sindsdien zijn de noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, om de start van de heiwerkzaamheden mogelijk te maken.

ONZE KINDEREN BESCHERMEN TEGEN DE DIGITALE WERELD
Een kind hoeft tegenwoordig niet meer de deur uit, om met gevaar in aanraking te komen. Vroeger werden wij met het idee opgevoed, dat het gevaar buiten de deur was. Maar anno 2026 is dat niet meer zo, een smartphone is voldoende. Met een paar klikken komt een kind op sociale media, in een chatgroep, bij een onbekende persoon, of op een website, waar het eigenlijk niet hoort te zijn.

WAT GEBEURT ER MET MENSEN DIE NERGENS TERECHT KUNNEN?
Suriname kent verschillende vormen van hulp voor mensen die financieel of sociaal, in de problemen raken. Er zijn sociale voorzieningen, voedselpakketten, schoolpakketten en andere vormen van ondersteuning. Maar stel dat al deze maatregelen wegvallen of onvoldoende blijken te zijn, rijst een ongemakkelijke vraag:

ZELFSTANDIG WONEN IN SURINAME STRAKS ONMOGELIJK
Voor veel jongeren in Suriname is zelfstandig wonen steeds meer een droom geworden dan een realistisch plan. Los van de huurprijzen, zal men ook tegen de kosten van levensonderhoud moeten kijken. Wie na zijn studie of eerste baan op eigen benen wil staan, krijgt al snel te maken met huurprijzen, die moeilijk op te brengen zijn. En dan hebben we het nog niet eens over elektriciteit, water, internet, vervoer, voeding en andere dagelijkse kosten.

SCHOLEN ZIJN GEEN VERVANGING VOOR HUISELIJKE OPVOEDING
Van scholen en hun leiding tegenwoordig steeds meer verwacht. Ouders zoeken steeds de fout bij leerkrachten en die worden ook nog verantwoordelijk gehouden voor bepaalde gedragingen van kinderen. Een school moet leerlingen niet alleen leren lezen, schrijven, rekenen en nadenken, maar moet de pupillen ook normen en waarden bijbrengen, gedrag corrigeren en soms zelfs problemen oplossen, die eigenlijk thuis aangepakt zouden moeten worden.

WIE BEWAAKT ONS BOS?
Suriname beschikt nog altijd over een uitzonderlijke bosbedekking. Meer dan 93 procent van het land bestaat uit bos. Tegelijkertijd laten de eerste resultaten van MapBiomas Suriname zien, dat het landschap de afgelopen veertig jaar wel degelijk ingrijpend is veranderd. Tussen 1985 en 2025 ging ongeveer 166.000 hectare bos verloren. Het gebied dat voor mijnbouw wordt gebruikt, nam in dezelfde periode met meer dan 850 procent toe.

WETGEVING GELDELIJKE VOORZIENINGEN GEMISTE KANS OP CORRECTIE
In 2024 keurde De Nationale Assemblée wetten goed. Die gingen over lonen aan de top van de piramide van de Trias Politica. De fractieleider van de toenmalige coalitie en huidige oppositie, het lid Gajadien, diende de voorstellen in. De wetten traden in 2025 in werking. Topfunctionarissen kregen hogere lonen. Daar lag toen de kans om bij wet aan te pakken waar men het al jaren over had in politieke discussies.

TIGRI-GEBIED MAG GEEN FREE-FOR-ALL ZIJN
Minister Stanley Soeropawiro van Grondbeleid en Bosbeheer, zegt dat het Tigri-gebied Surinaams grondgebied is en dat het binnenland geen ‘free-for-all’ is. Die uitspraak klinkt duidelijk. Maar zodra wordt gekeken naar wat er daadwerkelijk in het gebied gebeurt, ontstaat een veel minder duidelijk beeld. Want als Suriname stelt dat Tigri Surinaams grondgebied is, maar tegelijkertijd erkent dat Guyana daar activiteiten uitvoert en dat Suriname zelf onvoldoende aanwezig is om toezicht te houden, rijst de eenvoudige vraag:

STAATSSCHULDEN DIE BOUWEN OP OLIE-INKOMSTEN
Een staatsschuld van ongeveer USD 4,7 miljard, goed voor circa 120 procent van het bruto binnenlands product, is geen bedrag dat met een simpele uitleg over lange looptijden en gespreide aflossingen kan worden weggewuifd. Natuurlijk is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de totale uitstaande schuld, nog niet opgenomen leningen en de bedragen die op korte termijn daadwerkelijk moeten worden afgelost.

PAARSE OOGKLEPPEN OP VOOR HET WANBELEID
Paars, omdat de NDP aan de macht is. De groene hoed verwijst naar de NPS en de gele handschoenen naar de ABOP, de politieke partners binnen de huidige machtsverhoudingen. Samen vormen zij het beeld van een bestuur dat verantwoordelijk is voor het beleid, maar waarbij politieke verantwoordelijkheid niet mag verdwijnen achter partijpolitieke symboliek.

LIGDAGTARIEVEN EN DE SURINAAMSE ZORG
Volgens de wetgeving behoort elke burger in ons land verzekerd te zijn. De wet verplicht inwoners om een geldige zorgpolis te hebben. Ons zorgstelsel is daarvoor heel duidelijk opgebouwd. Burgers betalen de hoge kosten van de zorg zelden uit eigen zak en als dat wel zo is, faalt de overheid reeds in de basisvoorzieningen waartoe zij zichzelf bij regelgeving gecommitteerd heeft. Het Staatsziekenfonds betaalt veruit de hoogste rekening voor het totaal aan ligdagen, vanwege het massieve zorgbestand op haar bord. De particuliere verzekeraars dekken het overgrote deel van de resterende rekeningen.

RUIMTELIJKE ORDENING IS ZOEK
Wie vandaag door Paramaribo rijdt, kan zich moeilijk aan de indruk onttrekken, dat ruimtelijke ordening in Suriname, vooral bestaat op papier. Bermen, parkeerstroken en andere openbare ruimten worden steeds vaker gebruikt voor commerciële activiteiten en bebouwing. Wat ooit een uitzondering leek, is nu op veel plaatsen, bijna normaal geworden. En dit probleem is bepaald niet nieuw. Ook onder de vorige regering was het schering en inslag.

SLM IS UITDAGING VOOR IEDERE REGERING
Simpel denken over complexe vraagstukken, kan maar op twee manieren. De denker kan complexe onderdelen buiten beschouwing laten en onvolledig doorredeneren, of de denker kan de werkelijkheid inruilen voor aannames die waar of onwaar kunnen zijn, maar verder denken niet in de weg staan.

MAATREGELEN TEGEN EIGEN MENSEN?
President Jennifer Simons heeft aangekondigd, dat de regering de goudwinning in het binnenland strenger gaat controleren. Aanleiding is de ernstige vervuiling van de Moeroekreek en de daaropvolgende vissterfte. Volgens de Nationale Milieu Autoriteit (NMA), wijzen de onderzoeksresultaten er steeds duidelijker op, dat de vervuiling is begonnen op een concessie van Grassalco.

TRA FAS’ DE HEEFT GELIJK: WAAR IS DE REKENING?
Suriname heeft geen gebrek aan evenementen, commissies, delegaties en grootse plannen. Maar zodra het feest voorbij is, blijft steeds dezelfde vraag liggen: waar is de financiële verantwoording? Tra Fas’ De stelde onlangs terecht die vraag. Want wie gemeenschapsgeld uitgeeft, heeft niet alleen de plicht om vooraf een begroting te presenteren, maar ook om achteraf verantwoording af te leggen. Dat is geen aanval op evenementen of beleid. Dat is gewoon goed bestuur. Neem Expo 2020 Dubai. Suriname wilde zich daar internationaal presenteren en investeerders aantrekken. De totale deelname werd destijds geraamd op USD 2,4 miljoen.

DE ZAAK-LEYSNER: WANNEER WORDT ONGELIJKE RECHTSBEDELING KLASSENJUSTITIE?
De vermissing van Rodney Leysner heeft Suriname diep geschokt. Wat aanvankelijk een vermissingszaak leek, is uitgegroeid tot een zwaar strafrechtelijk onderzoek. Een voertuig dat aan Leysner wordt gelinkt, werd uitgebrand en geplet in een zwampgebied aangetroffen. Van Leysner zelf ontbreekt nog steeds ieder spoor. Inmiddels zijn drie verdachten aangehouden en blijven zij in verzekering. Een vierde verdachte, Ryan Torilal, werd eerder door de politie gehoord, maar zou op dat moment nog niet de status van verdachte hebben gehad.

DE STRIJD TEGEN DRUGS: SURINAME MOET WAKKER BLIJVEN
De internationale strijd tegen de drugshandel krijgt een steeds harder karakter. De Verenigde Staten breiden hun militaire campagne in Latijns-Amerika uit van aanvallen op vermoedelijke drugssmokkelboten naar gezamenlijke operaties op het land. Voor Washington is de boodschap duidelijk: de strijd tegen de georganiseerde drugscriminaliteit wordt een steeds belangrijkere veiligheidsprioriteit.

Besparen lost het stroomprobleem niet op
Surinamers moeten zuiniger omgaan met elektriciteit. Airconditioners minder gebruiken, onnodige apparaten uitschakelen en bewuster omgaan met energie. Maar wanneer burgers steeds opnieuw wordt gevraagd te besparen, terwijl zij ondertussen te maken krijgen met loadshedding en stroomstoringen, rijst een andere vraag: Wanneer gaat het land zelf structureel investeren in zijn energievoorziening? Want voor veel huishoudens is het inmiddels een bekend patroon.

DUIZENDEN JONGEREN WILLEN WERKEN
Duizenden jongeren tussen 15 en 25 jaar hebben zich aangemeld voor het werkgelegenheidsproject van het ministerie van Jeugdontwikkeling en Sport. Het probleem is dat er maar plaats is voor 750 jongeren. Dat betekent dat een groot deel buiten de boot valt.

ASSEMBLEELEDEN TWIJFELEN AAN VERLIESLATENDE BEDRIJVEN
De roep om de verkoop van staatsbedrijven, klinkt steeds luider. Steven Reyme deed die oproep in De Nationale Assemblée. Hij wees op zo’n 160 bedrijven onder staatsbeheer. Een deel kost jaar in jaar uit geld. Dat geld komt dan via steun uit de staatskas. Silvana Afonsoewa wees ook op dit punt bij de begroting. Zij vroeg ook om de jaarcijfers van alle staatsbedrijven.