Keerpunt

Faalstaat Suriname: Het wordt erger voordat het beter wordt
In de column van de vorige week, liet ik mijn gedachten gaan over het begrip faalstaat en de conditie van Suriname. Wanneer kun je een land een ‘failed state’ noemen? Deze term wordt gebruikt voor de situatie in landen zoals Haïti en Congo, waar de staat in al zijn functies faalt en de samenleving wordt geteisterd door armoede en geweld.

MONDIALE DRUK OP DE REGIO EN GEVOLGEN VOOR SURINAME
Terwijl buurland Guyana in recordtempo transformeert tot een van ’s werelds snelst groeiende olie-economieën, bevindt Suriname zich op een kruispunt van hoop en onzekerheid. De spectaculaire opmars van Guyana, mogelijk gemaakt door enorme olievondsten in het gedeelde Guyana-Suriname-bekken, werpt een lange schaduw over Paramaribo.

GEDULD ALS COALITIEREFREIN
Wanneer de NDP niet aan de macht is, is elke muskiet een levensbedreiging. Zodra de NDP wel regeermacht heeft, is geduld het refrein van de partij. De president insinueert dat als er straatacties zouden komen, die alleen uit ‘andere hoeken’ kunnen komen. Het vereist geen hogere wiskunde, wat dit in bermtaal betekent.

KIEZEN VOOR EEN DROOMWERELD
Assembleelid Samson noemt het schijnstabiliteit. Zijn fractiegenoot Ramsukul waarschuwt over onduidelijkheid bij een lening van USD 1,6 miljard. Minister Bouva zegt dat de veiligheidsdiensten klaar zijn voor eventualiteiten. Minister Monorath lijkt tussen alle roofovervallen en moorden door, ergens de cijfertjes te vinden om Suriname veiliger te noemen. De Centrale Bank steekt niet onder stoelen of banken dat interventies nodig zijn geweest om de US-dollarkoers te houden op het peil waarop die nu staat.

PSYCHISCHE HULP VRAGEN MAG GEEN TABOE BLIJVEN OF ZIJN
In Suriname rust er nog altijd een hardnekkig taboe op het zoeken van psychische hulp. Wie aangeeft, dat het mentaal niet goed gaat, loopt het risico, niet serieus te worden genomen of, erger nog, te worden bespot. Termen als ‘law man’ worden nog steeds gebruikt om mensen die hulp zoeken, te stigmatiseren.

FA YU O KENKI A SYSTEEM PRECIES?
President Jennifer Simons zegt het zelf, een salarisverhoging van 200 procent voor ambtenaren klinkt aantrekkelijk, maar helpt de samenleving uiteindelijk niet vooruit. In een fragiele ‘dege dege’ economie, zou zo’n maatregel onvermijdelijk leiden tot een stijgende koers, gevolgd door prijsverhogingen op alle fronten. De koopkracht van burgers zou daarmee opnieuw verdampen.

WIE BETAALT DE PRIJS VOOR ECONOMISCH HERSTEL?
Het IMF-herstelprogramma, aangenomen en doorgevoerd door de vorige regering onder president Chan Santokhi, bracht Suriname op papier terug naar macro-economische orde. Er was een zekere mate van stabilisatie. De inflatie werd afgeremd, de wisselkoers gestabiliseerd en begrotingsdiscipline hersteld. Maar toen het programma in maart 2025 werd afgerond, werd pijnlijk duidelijk, dat stabilisatie niet automatisch gelijkstaat aan vooruitgang van de bevolking. Evaluaties van de Suriname Economic Oversight Board (SEOB), liegen er niet om.

SCHOT VOOR DE BOEG WAT NIET BIJ ELKAAR HOORT…..
Er gaan al geruime tijd geruchten, dat het niet allemaal koek en ei is binnen de huidige coalitie, die aangevoerd wordt door de grootste entiteit binnen dit samenwerkingsverband: de NDP. De coalitie die samengesteld is door zes partijen, is vanaf het prille begin een monsterverbond, sekt om de VHP naar de oppositiebanken te krijgen en om te kunnen regeren.

FOUT HOUT
Houtpartijen mogen naar India en een beetje snel ook. Een kortgedingrechter looft een dwangsom uit van SRD 1 miljoen per uur, de hoogst toegewezen dwangsom in onze geschiedenis, voor zover bekend. Sinds 2022 moeten houtexporteurs van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV), beschikken over een certificaat met een moeilijke naam voor een regeltje met een even moeilijke naam, omdat we niet alle hout een makkelijke naam moeten geven.

NIET OVERTUIGEND
De recente reis van president Jennifer Simons naar Bucaramanga, Colombia, is bij velen heel vaag overgekomen. Officieel werd het bezoek aan het Hospital Internacional de Colombia (HIC), gepresenteerd als een werkbezoek, gericht op samenwerking in de gezondheidszorg.

QUORUMZWAKTE VAN EEN COALITIE VAN LOS ZAND
De NDP probeert er alles aan te doen, het resultaat bij de stembus in 2025, groter te presenteren dan het daadwerkelijk was. Het volk van Suriname heeft niet massaal gekozen voor president Simons. Een zwaar verdeelde NDP heeft zich hinkend en struikelend naar de eindstreep gesleept en Adhin en Bouterse hebben ongekend veel stemmen weggetrokken bij de vrouw die vandaag de dag het staatshoofd is. Minder dan de helft van de NDP gaf Simons het vertrouwen en zij moet het stellen met minder stemmen dan Santokhi.

GELIJKE MAAT VOOR STAATSBEDRIJVEN STOPT BIJ EBS
Wanneer er sprake is van ernstige verdenkingen van fraude of wanbeheer, is de aanpak in de corporate wereld helder en breed geaccepteerd. Bij de Melkcentrale werd de top op non-actief gesteld om een onderzoek ongestoord te laten plaatsvinden. Bij FAI gebeurde exact hetzelfde: de leiding maakte tijdelijk plaats, zodat onderzoekers hun werk onafhankelijk konden doen.

FATBIKES EN E-BIKES
Gelukkig worden wij er niet moe van erop te wijzen, dat de overheid ten spoedigste dient over te gaan tot het doorvoeren van wet- en regelgeving voor de zogeheten elektrisch aangedreven e-bikes, scooters en ook de fatbikes. Deze voertuigen die in veel gevallen door minderjarigen op de openbare weg worden gebracht en vaak op onverantwoordelijke worden bestuurd, nemen op onverantwoordelijke wijze in aantal toe, en zijn grotendeels niet verzekerd.

SLM REEDS LANG EEN NYAN PATU
De leiding van de Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), meldt wederom misbruik van de IPB-regeling, de faciliteit die bedoeld is voor personeel en hun gerechtigde gezinsleden om te reizen, indien er plaats beschikbaar is. In een interne bekendmaking van 12 januari 2026, kondigt directeur Johan Sandie aan, dat de regels voortaan strikt en zonder uitzonderingen, zullen worden toegepast

KINDERENMOORDEN EN MENTALE GEZONDHEID
De gebeurtenissen van de afgelopen weken in Commewijne en Paramaribo, hebben Suriname op brute wijze geconfronteerd met de kwetsbaarheid van kinderen en de risico’s van onverwerkte psychische problematiek bij ouders en verzorgers.

Faalstaat Suriname: voedingsbodem voor een nieuwe samenleving?
In 2018 heeft de opmerking van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken van Nederland, Stef Blok, dat Surina-me een “failed state” is, veel stof doen opwaaien. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Suriname diende een officieel protest in. Aangespoord door de diaspora, vroegen fractieleiders in het Nederlandse parlement, opheldering.

JAARVERSLAG 2023 CENTRALE BANK
De Centrale Bank van Suriname (CBvS) heeft haar jaarverslag over 2023 gepubliceerd. De gerapporteerde financiële positie is aanzienlijk versterkt door goede resultaten en herkapitalisatie. Deze herkapitalisatie is volgens het jaarverslag door de CBvS en de Surinaamse overheid in augustus 2024 overeengekomen en in januari en februari 2025 geëffectueerd. Het is daarom niet juist dat de herkapitalisatie al in de cijfers over 2023 is verwerkt. De accountant verstrekt een ongeclausuleerde goedkeurende controleverklaring.

PLOTSELINGE PRIJSVERHOGINGEN LEIDEN TOT MENTALE UITPUTTING
Financiële problemen betreffen allang geen individueel falen meer. Ze zijn uitgegroeid tot een structurele bron van stress binnen gezinnen en vormen een stille aanjager van spanningen, frustratie en psychische klachten. Dat is geen theorie, maar de realiteit, die zich steeds vaker letterlijk voor onze ogen afspeelt. Cijfers hierover zijn moeilijk te vinden, maar de feiten di in politieberichten vermeld staan, spreken boekdelen.

PSYCHISCHE ZORG LIJKT LUXE IN SURINAME
Is er sprake van een goede psychische zorg in Suriname? Zelfs vanwege de overheid wordt inmiddels openlijk toegegeven, dat het vergoedingssysteem voor psychische zorg ernstige tekortschiet. De onderminister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid, Raj Jadnansing, liet dat afgelopen zondag duidelijk blijken in het radioprogramma Welingelichte Kringen.

STRIJD VS TEGEN DRUGS EIST MINSTENS 107 DODEN IN CARIBISCH GEBIED
Sinds september 2025 heeft de Amerikaanse militaire campagne tegen drugstransporten in het Caribisch gebied en de Oostelijke Stille Oceaan, minstens 107 levens geëist. Elk van deze slachtoffers is een naamloos cijfer in de statistieken van Washington, maar achter die cijfers schuilt menselijk leed dat steeds duidelijker zichtbaar wordt aan de kusten van Latijns-Amerika en de Caribische eilanden. Drones, door de Verenigde Staten geprezen als precisiewapens, hebben een schaduw over de regio gelegd: een schaduw van angst, onzekerheid en juridische vraagtekens.

INVLOEDSSFEREN GELD, MACHT EN NATUURLIJKE HULPBRONNEN
Goed geoefende militiaren van de Verenigde Staten van Amerika, hebben het afgelopen weekend, een indrukwekkend militair strategisch en tactisch staaltje gedemonstreerd op het grondgebied van de Bolivariaanse Republiek Venezuela, door in de nacht binnen iets meer dan een half uur, president Nicolás Maduro en zijn echtgenote, in hun verblijf te overvallen, knevelen en met een helikopter mee te nemen naar een voor de kust van dat land liggend oorlogsschip. Niet lang na deze militaire operatie, waarbij doden zijn gevallen