Politiek kritieke topics over Suriname. Lezers schrijven Keerpunt.
Het heengaan van Ronald Venetiaan is voor mij de afsluiting van een tijdperk. Het tijdperk van de mannen en vrouwen die ons politiek systeem hebben opgezet, mannen en vrouwen die de opdracht hadden een nieuwe staat in te richten. Geconfronteerd met deze historische uitdaging dachten zij na over de Suri-naamse samenleving, over de mens, de natuur, cultuur en bestuur..
In 2023 kondigde de toenmalige regering onder leiding van Chandrikapersad Santokhi met trots de voltooiing aan van de herstructurering van de Oppenheimer-obligaties. De regering stelde dat de operatie de schuldendienst met USD 972 miljoen over de periode 2020-2026 zou verlichten en ruimte zou creëren voor investeringen in samenleving en economie. Oude Eurobonds met extreem hoge rentetarieven van 9,25 procent en 12,875 procent werden geruild voor een nieuwe obligatie van USD 660 miljoen met een rente van 7,95 procent, aangevuld met een value recovery instrument (VRI) gekoppeld aan olie-royalty-inkomsten uit Blok 58.
De meest recente ontbossingskaart 2018-2019, gepubliceerd door de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB), toont aan, dat Suriname een laag percentage heeft aan ontbossing en bosdegradatie. Echter neemt de druk op onze bossen gestaag toe als gevolg van verhoogde economische activiteiten, met name in de goudmijnbouw en de aanleg van infrastructuur. (foto: Save Suriname)
Suriname heeft een van de rijkste regenwouden ter wereld, maar benut nog niet volledig het economische en ecologische potentieel van zijn bossen. Buurland Guyana laat zien dat het wél kan: met zijn Low Carbon Development Strategy (LCDS) combineert het land natuurbehoud met economische groei, werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling.
De recente beslissing van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) om de Amerika’s de mazelenvrije status te ontnemen, is een wake-up call voor de hele regio. Het virus circuleert opnieuw langdurig in Canada en veroorzaakt uitbraken in Mexico, de Verenigde Staten, Bolivia, Brazilië, Paraguay en Belize. Zelfs buurland Brazilië kampte eerder met terugkerende mazelenuitbraken, wat laat zien dat geen enkel land immuun is voor herintroductie.
Het moet voor eenieder overduidelijk zijn dat wij over het algemeen en dan wel in het bijzonder bij de overheid, geen kaas gegeten hebben van het onderhoud van zowel roerende als onroerende goederen. Bij de overheid komt dat glashelder tot uiting in het zeer beroerde onderhoud van haar gebouwen en het rollend materieel.
Zoals Nita Ramcharan in haar column in Starnieuws schreef: “Er is veel lof gezwaaid over Ronald Venetiaan, de man die drie keer het presidentschap van Suriname droeg, zonder dat de macht hem naar het hoofd steeg.” Nu hij niet meer onder ons is, klinkt die waardering van alle kanten: van politieke tegenstanders, regionale collega’s en van wie hem van dichtbij meemaakten.
In Suriname groeit een stille, moordende crisis. Hiv-infecties onder jongeren stijgen, vaak onopgemerkt. Naar schatting leven ruim 8.000 mensen met hiv in ons land, maar slechts de helft weet dat ze besmet is. Dit betekent dat duizenden mensen onbewust anderen kunnen besmetten. De tijd van ontkenning en schaamte, moet voorbij zijn. Vooral jongeren tot 25 jaar lopen groot risico. Huisartsen merken dat twintigers vaak pas jaren na besmetting klachten krijgen.
De regering-Santokhi had de ondankbare taak om de financiële puinhoop van de regering-Bouterse op te ruimen. Bouterse en zijn secondant Hoefraad leenden dat het een lieve lust was. Beide heren hadden elk zo hun reden om later op de vlucht te slaan. De regering-Santokhi ging onverdroten aan de slag en zou ervoor zorgen dat schuldeisers tot wel 70 procent van hun vordering op de staat Suriname zouden opgeven. Daar dachten de schuldeisers zelf anders over.
De bevolking van Suriname heeft in de afgelopen jaren veel offers gebracht. Terwijl prijzen stegen, banen verdwenen en koopkracht afnam, bleef de hoop overeind, dat betere tijden zouden komen. Nu er nieuwe economische kansen aan de horizon verschijnen, vooral door de verwachte inkomsten uit de olie- en gassector, is het moment aangebroken om vooruit te kijken en denken.
NDP-parlementariër Ebu Jones riep eerder deze week op tot aanpassing van de wetgeving rond gronduitgifte. Volgens hem moet de wet beter aansluiten bij de aspiraties van de samenleving en moet Suriname eindelijk leren problemen te voorkomen, in plaats van achteraf te corrigeren. Dit raakt eigenlijk een gevoelige snaar, want de verdeling van grond is in Suriname al decennialang een bron van ongelijkheid, wantrouwen en politieke manipulatie.
Het presidentieel duo probeert een loopje te nemen met het verstand van het volk. Waar Simons een fingerspitzengefühl heeft voor wat het volk tegen de haren in strijkt, loopt Rusland, net als Santokhi, rond met een drang naar internationale erkenning en opbouw van een groot zakelijk imago. Zo belandde hij aan tafel met Chinese neo-kolonialisten die Surinaams grondgebied probeerden in te palmen met hun eigen spelregels om flora, fauna en dorpsbewoners aan hun wil te onderwerpen.
Na de vernietigende woorden van de Rekenkamer over de gronduitgiften in 2023, heeft president Simons er een schepje bovenop gedaan. Niet alleen neemt zij het inzicht over dat de uitgiften illegaal waren, voor haar is het logische gevolg daarvan nietigheid, op basis van de Anti-corruptiewet. Juridisch is daar geen speld tussen te krijgen.
Bij de Algemene Politieke Beschouwingen heeft het lid Somohardjo ter sprake gebracht, dat het tijd is de Wet in Staat van Beschuldigingstelling Politieke Ambtsdragers, af te schaffen. Hij merkte terecht op, dat het onderscheid tussen burgers en politici onrechtvaardig is. Politici die de wet overtreden, moeten wij als ordinaire criminelen vervolgen.
Ronald Venetiaan heeft een kunstwerk van zijn leven gemaakt, als best geslaagde student aller tijden van de Algemene Middelbare School, als leraar, als dichter, als family man, echtgenoot en huisvader en als driemalig president, door karakter, creativiteit, doorzettingsvermogen, zijn verdraagzaamheid tegenover dissidenten in de partij (Ruth Wijdenbosch kan daarvan meepraten), zijn onwankelbaarheid betreffende ethische principes (Arti Jessuren en Cor Pigot hebben dat gemerkt).
De afgelopen dagen werd Suriname opnieuw geconfronteerd met gewelddadige taferelen die ogenschijnlijk uit alledaagse conflicten voortkomen. In de vroege ochtend van zondag 2 november, raakten twee mannen gewond bij een kappartij bij het SOL-pompstation op de hoek van de Grandostraat en de Kwattaweg in Wanica. Een soortgelijk geval betrof de escalatie tussen tussen twee buurvrouwen aan de Harpweg, waarbij één van hen werd aangevallen met een kapmes en hete spijsolie.
Er doen hardnekkige misvattingen de ronde over wat opiniemakers zijn en hoe wij ons werk zouden moeten doen. Opmerkelijk genoeg leeft, vooral bij mensen met wat geld of invloed, de overtuiging dat wij eerst netjes contact met hen zouden moeten opnemen, voordat wij een mening mogen hebben over berichtgeving waarin zij voorkomen. Berichtgeving die overigens niet in onze column of in ons commentaar haar oorsprong vindt.
We hebben een nieuwe regering, zo ook een andere minister op Justitie en Politie. Keerpunt verwacht echt van de huidige bewindsman, dat er nu en wel landelijk, hard wordt ingegrepen, want dit kan echt niet langer zo doorgaan. Deze jongen van zeker nog geen tien jaar, werd gisteren aan de Gompertstraat door ons vastgelegd.
Het ambtenarenapparaat blijft maar groeien, ondanks eerdere toezeggingen om het personeelsbestand te verkleinen en hervormen. Een officiële brief van minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken aan zijn collega-ministers maakt duidelijk, dat er dringend inzicht moet komen in het aantal beleidsadviseurs dat per ministerie actief is. Aanleiding is de situatie op zijn eigen ministerie, waar inmiddels meer dan 400 personen als beleidsadviseur zijn benoemd en aangesteld.
Geluidsoverlast in woonwijken is geen nieuw probleem, maar de dagelijkse stroom aan klachten die de politie ontvangt, toont aan, dat het fenomeen verontrustend groeit. Wat ooit als incidentele ergernis werd gezien, ontwikkelt zich steeds vaker tot wat het Korps Politie Suriname (KPS) terecht aanduidt als ‘overlastcriminaliteit’.
Het ontsnappen, vluchten en via corruptie op vrije voet komen van bekende en onbekende criminelen is dusdanig alledaags geworden, dat het nauwelijks meer voorpaginanieuws betreft. Laten we niet vergeten dat na een bijna twintig jaar durend strafproces en jaren na een veroordeling in eerste aanleg, Bouterse is toegestaan te vluchten na overleg over een ‘zachte landing’, dat Bordo voortvluchtig was tot zijn arrestatie in Brazilië, en dat Hoefdraad tot op de dag van vandaag, in luxe en rust de Surinaamse autoriteiten uitlacht.
Zowel EBS- als SWM-abonnees zijn dit jaar opgeschrikt door ongebruikelijk hoge rekeningen, die soms een veelvoud bedragen van wat in voorgaande maanden werd gefactureerd. Dit gebeurt, terwijl er geen tariefverhoging is aangekondigd in de tussenliggende periode. In gebieden waar de waterdruk te wensen overlaat en de opvang van regenwater soms de enige uitkomst is, worden rekeningen die in de duizenden SRD’s belopen, zonder pardon doorbelast.
Een simpele rekensom leert dat met de gang naar de internationale kapitaalmarkten, de regering Simons in luttele da-gen tijd, meer geld opgehaald heeft dan Suriname tijdens Santokhi van het IMF heeft kunnen lenen, zonder de restricties en de voorwaarde van roofbouw op het huishoudboekje van de Surinaamse huishoudens.
Het Korps Politie Suriname (KPS) heeft onlangs een historische stap gezet met de invoering van het langverwachte formatiehuis. Voor het eerst beschikt het korps over een volledig overzicht van posities, bevoegdheden en rangen, ontwikkeld in samenwerking met de korpsleiding, het managementteam en de Surinaamse Politiebond.
De regering van Suriname gebruikt reeds jaren schatkistpapier om financiering te verkrijgen via de binnenlandse markt, vooral bij banken en institutionele beleggers. Dit gebeurt via veilingen, vergelijkbaar met die voor valuta, om beleidsuitvoering en overheidsactiviteiten te bekostigen, en tegelijk de afhankelijkheid van financiering via de Centrale Bank, te verminderen. In de praktijk draagt deze methode bij aan de stijging van zowel de binnenlandse schuld als de totale staatsschuld. Via de zogenaamde ‘debt rollover’ krijgen institutionele beleggers, vaak in plaats van rente en aflossing, meer schatkistpapier terug van een overheid.
In plaats van maatschappelijke noden te verlichten, koos de Hakrinbank N.V. ervoor, SRD 2 miljoen te doneren aan de Commissie 50 jaar Staatkundige Onafhankelijkheid. De symbolische cheque werd op 31 oktober jongstleden overhandigd door de directie aan de voorzitter van de commissie Srefidensi-jubileum en symboliseert de “sterke band” van de bank met Suriname.
Minister Harish Monorath van Justitie en Politie, kondigt een harde lijn aan tegen misstanden binnen het Korps Politie Suriname (KPS). Volgens hem moeten politiemedewerkers die zich schuldig maken aan ernstig plichtsverzuim of strafbare feiten, definitief uit de organisatie worden verwijderd. Hij distantieert zich van het bestaande systeem, waarin gesanctioneerde agenten na verloop van tijd weer in dienst worden genomen.
Parkeren hoe het hoort, dat schijnt men maar niet te willen respecteren, noch accepteren. Aan de Waterkant nabij de Centrale Bank, is er een parkeerstrook aangelegd om bezoekers en personeel van de Moederbank te kunnen accommoderen.
“25 november Sranan kis wan pikin. Fa nen? Fa nen? Srefidensi now” zo zong Lieve Hugo, King of Kaseko, voor de komende onafhankelijkheid van Suriname. Hij heeft het moment niet meegemaakt. Hij overleed op 15 november 1975 in Amsterdam. Het was de bedoeling dat hij zou zingen de eerste keer dat de Surinaamse vlag gehesen zou worden. Dat ging niet door. Hij werd een week voor Srefidensi in Suriname begraven.
Hoe verleidelijk de vergelijking met Noorwegen ook is, er zijn grote verschillen die het onmogelijk maken om hun succesverhaal één-op-één te kopiëren. Noorwegen kon zijn welvaartsmodel bouwen vanuit een unieke geografische en geopolitieke positie. Het land ligt strategisch in Noord-Europa, op bevoorradingsroutes die voor het Westen van belang waren in de context van de Koude Oorlog. Als lid van de NAVO genoot Noorwegen veiligheid, stabiliteit en politieke continuïteit, terwijl zijn relaties met buurlanden al decennialang vreedzaam en coöperatief waren. Suriname bevindt zich in een heel andere realiteit.
Steeds vaker raken jongeren betrokken bij criminaliteit. Het gaat niet alleen om geweld of berovingen, maar ook om digitale fraude en andere strafbare feiten. Onlangs werden twee zeventienjarigen aangehouden, nadat ze via sociale media een telefoon verkochten en de koper vervolgens van datzelfde toestel beroofden. Wat gaat er hier grandioos mis?
De recente onthulling dat het ministerie van Justitie en Politie een openstaande schuld van ruim SRD 310 miljoen heeft bij leveranciers, waarmee ook de levering van nieuwe brandweeruitrusting wordt vertraagd, legt opnieuw de kwetsbare staat van onze openbare veiligheidsdiensten bloot. De brandweer, die dagelijks risico’s trotseert om levens en eigendommen te redden, werkt volgens minister Harish Monorath onder omstandigheden, die hij zelf “verouderd” noemt.
De recente uitspraken van VHP-assembleelid Mahinder Jogi over het leiderschap van Chan Santokhi, klinken misschien als een nuchtere analyse van de verkiezingsnederlaag, maar tussen de regels door gelezen betreft het ook een politieke afrekening. Jogi probeert het niet te verbergen, de bundeling van partijen tegen de VHP, was volgens hem niet alleen een afwijzing van de partij,
Het lijkt haast een gewoonte te zijn geworden in dit land, dienstverleners moeten eerst protesteren voordat zij krijgen waar ze recht op hebben. Deze keer zijn het de bus- en boothouders die diensten leveren aan het Nationaal Vervoersbedrijf (NVB). Ze hebben recent nog een prikactie gevoerd omdat hun betalingen al maanden uitblijven. Maar zij zijn niet de enigen. Inmiddels is door de president beloofd dat er spoedig een oplossing komt voor hen.
De minister van JusPol heeft onlangs verklaard, dat de hulp van de samenleving en de media nodig is voor het terugdringen van gewelddadig gedrag in de samenleving. De oproep van de JusPol-minister aan de samenleving en mediabedrijven om “mee te helpen aan het garanderen van veiligheid” klinkt op het eerste gehoor redelijk. Hij stelt dat televisie, muziek en social media een directe invloed kunnen hebben op het gedrag van jongeren en volwassenen.
Heel Suriname heeft de beelden gezien van de man die afgelopen vrijdag werd neergeschoten bij een drive-by shooting aan de Emielaan. Op verschillende filmpjes is te zien hoe hij zwaargewond op de grond ligt, achter zijn voertuig. Een vrouw stond erbij en filmde. In plaats van te helpen, hield ze haar telefoon omhoog. Binnen enkele minuten circuleerden de beelden massaal op sociale media en via WhatsApp, alsof het ging om een scène uit een film, niet om een mens in nood.
Bedrijf na bedrijf komt in opspraak. Het “QST” lijkt behoorlijke bijval te krijgen vanuit de politie, het Openbaar Ministerie en de pers, in het opblazen van schandaal na schandaal. Niet in de laatste plaats om politieke rekeningen te vereffenen en de anti-corruptie strijdbijl heldhaftig rond te zwaaien.
Het ontslag van Mark Goede bij SOL Suriname N.V. benadrukt wederom iets wat in Suriname zelden openlijk wordt besproken: de integriteitscrisis binnen de private sector. Terwijl de publieke opinie vaak de pijlen richt op politiek en overheid, blijkt de schaduw van corruptie net zo goed te hangen boven de bedrijven die zichzelf graag profileren als dragers van internationale standaarden en ethische bedrijfsvoering.
Een NDP-president ontvangt met Oranje voorwerk binnenkort het Nederlandse Koningshuis. Rasechte NDP’ers hinken op twee gedachten. De legitimiteit van hun coalitie is een hai-kis-ie-moi naar de VHP, naar Ramdin en naar het argument van Santokhiaans exceptionalisme. Maar het riekt ook naar kolonialiteit, en de PALU en dergelijke PNR-erfgenamen streven de volkspartij van links voorbij.
VHP dissident Moertabat keert de partij vanuit zijn functie als hoofdbestuurslid resoluut de rug toe. Hij bevestigt dat slechts een kleine groep de touwtjes in handen heeft. De VHP bevindt zich op een dieptepunt, met name omdat de partij weet dat Moertabat niet geheel ongelijk heeft.
Kwik is als de glimlach van vooruitgang met de adem van vergif. Je ziet het niet, je ruikt het niet, maar het kruipt overal, in water, lucht, bladeren, en uiteindelijk in mensen. Wat zich nu in Nigeria afspeelt, weerspiegelt wat Suriname al jaren onder ogen weigert te zien: dat onze goudhonger niet alleen bossen verteert, maar ook levens vergiftigt.
De staat Suriname heeft geadverteerd een bod te doen op iets minder dan USD 700 miljoen aan obligaties, inclusief de achterstallige rente. Het geheel zal de staat een slordige miljard USD kunnen kosten, als de markt erop reageert. Het zal de staat op lange termijn het nodige besparen en opleveren, omdat toekomstige rente bespaard wordt, obligatiehouders met hun handen van onze grondstoffen af zullen moeten blijven en de internationale kapitaalmarkt het signaal krijgt dat Suriname haar verplichtingen nakomt.
Mahinder Jogi is nog nooit een open deur tegengekomen die hij niet wilde intrappen en spreekt dus - zoals gebruikelijk – uit wat iedereen weet, in de meest klare taal mogelijk: het leiderschap van Santokhi staat ‘ter discussie’ in de samenleving en in de partij. Zoals bekend heeft Santokhi het hoofd gebogen voor Gajadien als het om de DNA-fractie aankomt.
Het duo Santokhi-Ramdin en de noodzaak tot steun van het IMF, de IDB en de Wereldbank hebben Suriname en haar instituten onbedoeld voorzien van een reeks aan veiligheidskleppen voor democratie, internationale samenwerking en sterkere instituten.
Op 17 oktober 2025 werd het zestigjarig bestaan van de STVS gevierd. Er was een feest waarop president, vice-president en de minister van Binnenlandse Zaken aanwezig waren. De grote afwezige op het feest was Frits Pengel, de oprichter en eerste direkteur. Hij werd niet uitgenodigd. Hoe kon dit gebeuren? Dit was geen administratieve vergisssing.
De grasbrand bij de oude vuilstortplaats aan de Charlesburgweg, liep eergisteren volledig uit de hand. Wat begon als een kleine vuurhaard, veranderde in korte tijd in een dikke, verstikkende rookwolk, die de omgeving in nevel hulde. De reden dat het bijna uit de hand liep, was dat de brandweer aanvankelijk niet uitrukte. Niet uit nalatigheid, maar uit protest.
In de aanloop naar vijftig jaar staatkundige onafhankelijkheid, is vooruitblikken minstens zo belangrijk als terugblikken. Hoewel wij in Suriname de houdbaarheidsdatum van politieke leiders ernstig overdrijven, zijn we zelfs grotendeels toe aan minstens de tweede generatie aan leiders, sedert de onafhankelijkheid. Het voormalig moederland, heeft al drie of vier generaties aan politieke leiders versleten, sinds Den Uyl zijn handtekening zette onder de toescheidingsovereenkomst in 1975.
Het Quick Scan Team is een succesvol sensatieinstrument gebleken. Zonder een wettelijke basis, een helder mandaat, een plaats in het organogram, of rechtspersoonlijkheid, zijn zichtbare en onzichtbare partijpolitici driftig aan het lezen en publiceren zodra men rood vlees tegenkomt. Context, hoor en wederhoor betekenen niets voor de verantwoordelijken.
Het onderwijs verkeert in crisis, dat is geen nieuws meer, maar de realiteit die steeds pijnlijker zichtbaar wordt. Het Syndicaat voor Onderwijsgevenden roept zijn leden deze week op tot het houden van een stille loop: een vreedzame, maar dringende oproep tot aandacht, voor de diepe problemen binnen het Surinaamse onderwijs.
Uit de quickscans die momenteel worden uitgevoerd, blijkt dat het heel slecht gesteld is met de parastatale bedrijven in Suriname. Na de grootschalige fraude bij de Melkcentrale Paramaribo (MCP) blijkt dat ook andere staatsbedrijven, diep in de schulden zitten. Minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) garandeert dat de MCP weer financieel gezond zal worden gemaakt, maar de vraag blijft, hoe diep zit het probleem werkelijk? In de MCP-zaak zijn inmiddels twaalf verdachten aangehouden, onder wie een manager die recentelijk werd gearresteerd.
Hamer uit de rechtzaal
De veroordeling voor de 8 decembermoorden is in kracht van gewijsde gegaan. Gratie is in de kwart eeuw sinds de start van het proces een controversieel onderwerp geweest. In het bijzonder toen hoofdverdachte Bouterse president werd en dus de functie bekleedde die in de schakel van besluitvorming over gratie, prominent voorkomt. De procesvoering was allesbehalve voortvarend en dat juridische vraagstuk ging aan ons voorbij.