Politiek kritieke topics over Suriname. Lezers schrijven Keerpunt.
Eindelijk lijkt er beweging te komen in een probleem, waar Surinamers al jaren dagelijks mee worden geconfronteerd: afval. Het wordt langs de weg gedumpt, percelen veranderen in vuilstortplaatsen en bermen worden nauwelijks onderhouden. Met boetes die kunnen oplopen tot SRD 10.000, wordt er nu een duidelijk signaal gegeven, dat vervuiling niet langer zonder gevolgen blijft.
De doorsnee burger hoort al enige tijd dat hij of zij, de riem strakker moeten aanhalen. Voor veel Surinamers begint elke dag met dezelfde rekensom: wat moet er deze maand betaald worden, en wat blijft er daarna nog over? Boodschappen, vervoer, elektriciteit, huur, schoolkosten en medische uitgaven, drukken steeds zwaarder op het huishoudbudget. Zelfs wanneer het inkomen stijgt, betekent dat nog niet automatisch, dat een gezin ook meer kan besteden.In juli van dit jaar werd nog een jaar-op-jaar inflatie van 8,9 procent geregistreerd.
De goudindustrie: de grote soro van Suriname
We kunnen protesteren tegen buitenlandse mijnbouwbedrijven, eisen dat milieu-effectrapportages worden uitgevoerd en waarschuwen voor de gevolgen van grootschalige landbouw. Maar ondertussen wordt ons milieu niet alleen door grote bedrijven aangetast. De vernietiging vindt ook dagelijks dichtbij huis plaats en wordt vaak mogelijk gemaakt door Surinamers zelf.
De cijfers van de N.V. Energie Bedrijven Suriname (EBS) lijken een regeertermijn achter te lopen. Dat is geen detail dat met een voetnoot kan worden afgedaan. Het is een ernstig bestuurlijk probleem. Een jaarrekening en een jaarverslag zijn er om verantwoording af te leggen over een bepaalde periode.
Parlementariër Mahinder Jogi heeft terecht de alarmbel geluid. Burgers worden geconfronteerd met eenzijdig verhoogde bankkosten voor geldopnames en andere transacties, zonder dat zij daar invloed op hebben. Ook Ebu Jones wees op de praktijk waarbij klanten door lage limieten, meerdere keren moeten opnemen en zo telkens opnieuw betalen. De vraag aan de regering om bescherming is legitiem.
Een groot deel van het personeel van de Staatsziekenfonds heeft vandaag uit ontevredenheid, het werk neergelegd (Foto: Johan de Randamie)
Wilde aantijgingen over het Staatsziekenfonds (SZF) raken nu de directeur. De president koos hem voor die functie. Het gaat om Rudrakanth Oemraw. Hij stond al onder druk. Minister André Misiekaba zou al plannen hebben gemaakt. Dat zegt Oemraw zelf. Gelekte documenten op sociale media speelden daarbij een grote rol. Oude ruzies kwamen weer boven. Sfeer maken deed de rest.
Na een hevige strijd een ondubbelzinnige overwinning voor het zittende bestuur van de EBS-vakbond OWOS en Marciano Hellings, die de afgelopen jaren het gezicht van het bestuur naar buiten toe was. Kortgedingen, perikelen rond de inschrijving, kogelregens en een bemoeizuchtige werkgever konden de herverkiezing niet in de weg staan.
In zijn recente media-optreden op D-TV Express, trok politiek activist en parastataal RvC-lid Stefano Biervliet, beter bekend als Pakkitow, van leer tegen de corruptie en het wanbestuur binnen onze staatsbedrijven, ministeries en ambtenarij. Met de hem kenmerkende passie sprak hij over de 'zijtakken en wortelen' in het overheidsapparaat die de vooruitgang van het land belemmeren.
Vicepresident Gregory Rusland bevestigde onlangs in De Nationale Assemblée namens de regering opnieuw, wat al jaren een publiek geheim is: de overheid van Suriname heeft grote betalingsachterstanden bij haar eigen nutsbedrijven. Zowel bij de Energie Bedrijven Suriname (EBS) als bij de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) bestaan er schulden die volgens de vicepresident, deels teruggaan tot 2020.
De verwerking van medisch afval op de vuilstortplaats Ornamibo, is onlangs opnieuw onderwerp geworden van discussie. De uitspraak dat “medisch afval gewoon daar werd gedumpt”, volgens minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening in juni dit jaar, was niet zomaar een storm in een glas water.
Met het heien van de eerste paal op woensdag 9 september, bereikt de aanleg van een nieuwe, 140 meter kade in de Dr. Jules Sedney Haven een belangrijke mijlpaal. Het project is gestart na de ondertekening van het contract op 24 juli 2026. Sindsdien zijn de noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, om de start van de heiwerkzaamheden mogelijk te maken.
Een kind hoeft tegenwoordig niet meer de deur uit, om met gevaar in aanraking te komen. Vroeger werden wij met het idee opgevoed, dat het gevaar buiten de deur was. Maar anno 2026 is dat niet meer zo, een smartphone is voldoende. Met een paar klikken komt een kind op sociale media, in een chatgroep, bij een onbekende persoon, of op een website, waar het eigenlijk niet hoort te zijn.
Suriname kent verschillende vormen van hulp voor mensen die financieel of sociaal, in de problemen raken. Er zijn sociale voorzieningen, voedselpakketten, schoolpakketten en andere vormen van ondersteuning. Maar stel dat al deze maatregelen wegvallen of onvoldoende blijken te zijn, rijst een ongemakkelijke vraag:
Voor veel jongeren in Suriname is zelfstandig wonen steeds meer een droom geworden dan een realistisch plan. Los van de huurprijzen, zal men ook tegen de kosten van levensonderhoud moeten kijken. Wie na zijn studie of eerste baan op eigen benen wil staan, krijgt al snel te maken met huurprijzen, die moeilijk op te brengen zijn. En dan hebben we het nog niet eens over elektriciteit, water, internet, vervoer, voeding en andere dagelijkse kosten.
Van scholen en hun leiding tegenwoordig steeds meer verwacht. Ouders zoeken steeds de fout bij leerkrachten en die worden ook nog verantwoordelijk gehouden voor bepaalde gedragingen van kinderen. Een school moet leerlingen niet alleen leren lezen, schrijven, rekenen en nadenken, maar moet de pupillen ook normen en waarden bijbrengen, gedrag corrigeren en soms zelfs problemen oplossen, die eigenlijk thuis aangepakt zouden moeten worden.
De meest recente ontbossingskaart 2018-2019, gepubliceerd door de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB), toont aan, dat Suriname een laag percentage heeft aan ontbossing en bosdegradatie. Echter neemt de druk op onze bossen gestaag toe als gevolg van verhoogde economische activiteiten, met name in de goudmijnbouw en de aanleg van infrastructuur. (foto: Save Suriname)
Suriname beschikt nog altijd over een uitzonderlijke bosbedekking. Meer dan 93 procent van het land bestaat uit bos. Tegelijkertijd laten de eerste resultaten van MapBiomas Suriname zien, dat het landschap de afgelopen veertig jaar wel degelijk ingrijpend is veranderd. Tussen 1985 en 2025 ging ongeveer 166.000 hectare bos verloren. Het gebied dat voor mijnbouw wordt gebruikt, nam in dezelfde periode met meer dan 850 procent toe.
In 2024 keurde De Nationale Assemblée wetten goed. Die gingen over lonen aan de top van de piramide van de Trias Politica. De fractieleider van de toenmalige coalitie en huidige oppositie, het lid Gajadien, diende de voorstellen in. De wetten traden in 2025 in werking. Topfunctionarissen kregen hogere lonen. Daar lag toen de kans om bij wet aan te pakken waar men het al jaren over had in politieke discussies.
Minister Stanley Soeropawiro van Grondbeleid en Bosbeheer, zegt dat het Tigri-gebied Surinaams grondgebied is en dat het binnenland geen ‘free-for-all’ is. Die uitspraak klinkt duidelijk. Maar zodra wordt gekeken naar wat er daadwerkelijk in het gebied gebeurt, ontstaat een veel minder duidelijk beeld. Want als Suriname stelt dat Tigri Surinaams grondgebied is, maar tegelijkertijd erkent dat Guyana daar activiteiten uitvoert en dat Suriname zelf onvoldoende aanwezig is om toezicht te houden, rijst de eenvoudige vraag:
Een staatsschuld van ongeveer USD 4,7 miljard, goed voor circa 120 procent van het bruto binnenlands product, is geen bedrag dat met een simpele uitleg over lange looptijden en gespreide aflossingen kan worden weggewuifd. Natuurlijk is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de totale uitstaande schuld, nog niet opgenomen leningen en de bedragen die op korte termijn daadwerkelijk moeten worden afgelost.
Paars, omdat de NDP aan de macht is. De groene hoed verwijst naar de NPS en de gele handschoenen naar de ABOP, de politieke partners binnen de huidige machtsverhoudingen. Samen vormen zij het beeld van een bestuur dat verantwoordelijk is voor het beleid, maar waarbij politieke verantwoordelijkheid niet mag verdwijnen achter partijpolitieke symboliek.
Volgens de wetgeving behoort elke burger in ons land verzekerd te zijn. De wet verplicht inwoners om een geldige zorgpolis te hebben. Ons zorgstelsel is daarvoor heel duidelijk opgebouwd. Burgers betalen de hoge kosten van de zorg zelden uit eigen zak en als dat wel zo is, faalt de overheid reeds in de basisvoorzieningen waartoe zij zichzelf bij regelgeving gecommitteerd heeft. Het Staatsziekenfonds betaalt veruit de hoogste rekening voor het totaal aan ligdagen, vanwege het massieve zorgbestand op haar bord. De particuliere verzekeraars dekken het overgrote deel van de resterende rekeningen.
Wie vandaag door Paramaribo rijdt, kan zich moeilijk aan de indruk onttrekken, dat ruimtelijke ordening in Suriname, vooral bestaat op papier. Bermen, parkeerstroken en andere openbare ruimten worden steeds vaker gebruikt voor commerciële activiteiten en bebouwing. Wat ooit een uitzondering leek, is nu op veel plaatsen, bijna normaal geworden. En dit probleem is bepaald niet nieuw. Ook onder de vorige regering was het schering en inslag.
Simpel denken over complexe vraagstukken, kan maar op twee manieren. De denker kan complexe onderdelen buiten beschouwing laten en onvolledig doorredeneren, of de denker kan de werkelijkheid inruilen voor aannames die waar of onwaar kunnen zijn, maar verder denken niet in de weg staan.
De goudindustrie: de grote soro van Suriname
President Jennifer Simons heeft aangekondigd, dat de regering de goudwinning in het binnenland strenger gaat controleren. Aanleiding is de ernstige vervuiling van de Moeroekreek en de daaropvolgende vissterfte. Volgens de Nationale Milieu Autoriteit (NMA), wijzen de onderzoeksresultaten er steeds duidelijker op, dat de vervuiling is begonnen op een concessie van Grassalco.
Suriname heeft geen gebrek aan evenementen, commissies, delegaties en grootse plannen. Maar zodra het feest voorbij is, blijft steeds dezelfde vraag liggen: waar is de financiële verantwoording? Tra Fas’ De stelde onlangs terecht die vraag. Want wie gemeenschapsgeld uitgeeft, heeft niet alleen de plicht om vooraf een begroting te presenteren, maar ook om achteraf verantwoording af te leggen. Dat is geen aanval op evenementen of beleid. Dat is gewoon goed bestuur. Neem Expo 2020 Dubai. Suriname wilde zich daar internationaal presenteren en investeerders aantrekken. De totale deelname werd destijds geraamd op USD 2,4 miljoen.
De vermissing van Rodney Leysner heeft Suriname diep geschokt. Wat aanvankelijk een vermissingszaak leek, is uitgegroeid tot een zwaar strafrechtelijk onderzoek. Een voertuig dat aan Leysner wordt gelinkt, werd uitgebrand en geplet in een zwampgebied aangetroffen. Van Leysner zelf ontbreekt nog steeds ieder spoor. Inmiddels zijn drie verdachten aangehouden en blijven zij in verzekering. Een vierde verdachte, Ryan Torilal, werd eerder door de politie gehoord, maar zou op dat moment nog niet de status van verdachte hebben gehad.
De internationale strijd tegen de drugshandel krijgt een steeds harder karakter. De Verenigde Staten breiden hun militaire campagne in Latijns-Amerika uit van aanvallen op vermoedelijke drugssmokkelboten naar gezamenlijke operaties op het land. Voor Washington is de boodschap duidelijk: de strijd tegen de georganiseerde drugscriminaliteit wordt een steeds belangrijkere veiligheidsprioriteit.
Surinamers moeten zuiniger omgaan met elektriciteit. Airconditioners minder gebruiken, onnodige apparaten uitschakelen en bewuster omgaan met energie. Maar wanneer burgers steeds opnieuw wordt gevraagd te besparen, terwijl zij ondertussen te maken krijgen met loadshedding en stroomstoringen, rijst een andere vraag: Wanneer gaat het land zelf structureel investeren in zijn energievoorziening? Want voor veel huishoudens is het inmiddels een bekend patroon.
Duizenden jongeren tussen 15 en 25 jaar hebben zich aangemeld voor het werkgelegenheidsproject van het ministerie van Jeugdontwikkeling en Sport. Het probleem is dat er maar plaats is voor 750 jongeren. Dat betekent dat een groot deel buiten de boot valt.
De roep om de verkoop van staatsbedrijven, klinkt steeds luider. Steven Reyme deed die oproep in De Nationale Assemblée. Hij wees op zo’n 160 bedrijven onder staatsbeheer. Een deel kost jaar in jaar uit geld. Dat geld komt dan via steun uit de staatskas. Silvana Afonsoewa wees ook op dit punt bij de begroting. Zij vroeg ook om de jaarcijfers van alle staatsbedrijven.
Ambtenaren en aan hen gelijkgestelden, krijgen per september 15 procent aan salaris erbij. Voor veel landsdienaren klinkt dat als goed nieuws en kijkt men nu al halsreikend naar de verhoging uit. Meer salaris betekent op het eerste gezicht meer financiële ruimte. Maar als je de afgelopen tijd boodschappen hebt gedaan, weet je dat een hoger salaris, niet automatisch betekent dat er ook meer overblijft.
Het vakbondswezen staat al jaren onder druk. Lidmaatschap loopt terug. Afdracht van contributies daalt ook. Dat maakt bonden zwakker. Bij de EBS speelt nu weer een strijd om het bestuur van de OWOS. De verkiezingen zijn op 10 september. Twee lijsten doen mee. Zittend voorzitter Marciano Hellings leidt de ene, Team Bondru de andere. Hellings zegt dat de leiding van de EBS zijn campagne belemmert.
De recente maatschappelijke discussie over de staat van de vuilstortplaats Ornamibo, heeft opnieuw blootgelegd, hoe kwetsbaar het Surinaamse afvalbeleid is. Klachten over stankoverlast, de verwerking van afval en de manier waarop de stortplaats wordt beheerd, hebben de vraag doen rijzen of Suriname werkelijk grip heeft op een probleem dat al tientallen jaren voortsleept. De grootste uitdaging echter, is niet de hoeveelheid vuil die dagelijks wordt gestort,
Toen een samenraapsel van wanhopigen in allerijl tijdens het ochtendgloren op 26 mei 2026 een kroon smeedde, hoopte men een koninkrijk over te nemen. De eerste vergissing lag in het zelf rondstrooien van vuilsmijterij en toekomstbeloften, om bij het bestijgen van de troon tot de ontdekking te komen, hoeveel van de eigen vuilsmijterij een kern van waarheid bevatte en hoeveel van de eigen beloften, onrealiseerbaar waren. Zowel Simons als Rusland kwam aan de macht met enorme concurrentie binnen de eigen partij.
Suriname wordt geconfronteerd met steeds loadshedding. Het elektriciteitsverbruik stijgt sneller dan verwacht, de productiecapaciteit staat onder druk en de EBS heeft geen reservevermogen achter de hand. En dus wordt de burger gevraagd, vooral minder stroom te verbruiken.
Dat een eenvoudige leesbril inmiddels tussen de SRD 20.000 en SRD 30.000 zou kosten, is meer dan een economisch cijfer. Het is een pijnlijk voorbeeld van hoe basisbehoeften voor steeds meer Surinamers veranderen in luxeproducten.
De eerste ronde aan diplomatieke benoemingen rolde uit de grabbelton met behoorlijk wat politieke goedmakertjes en restant benoemingen, naast hier en daar wat vakkennis en diplomatieke ervaring. Met de tweede, kleinere ronde, maar strategisch belangrijke standplaatsen Guyana en Indonesië, lijken de keuzes serieuzer, strategischer en meer inhoudelijk.
Waarom bestaat een regering eigenlijk? Niet om mooie toespraken te houden, leningen te nemen of om partijbelangen te verdedigen. De echte reden is simpel: mensen veilig houden. Zonder veiligheid is er geen vrijheid, geen economie en geen toekomst. Dat is de kern van de titel. Een regering die faalt in veiligheid, faalt in haar belangrijkste taak.
Bromfietser aangereden. foto- George Cheng (Bombelman)
Er is al zo vaak over geschreven, maar er komt maar geen verandering c.q. verbetering, in. We hebben het nu voor de zoveelste keer over de chaotische taferelen in het verkeer. De stijging van het aantal verkeersdoden spreekt boekdelen. Ons roekeloos en bijna asociaal rijgedrag op de openbare weg, loopt de spuigaten uit. Men rijdt veel te hard op plekken, waar dat geheel onverantwoordelijk is en haalt in, terwijl het duidelijk is dat er een tegenligger is,
Steeds meer Surinamers kijken naar Nederland als een mogelijkheid om hun financiële en professionele toekomst te verbeteren. Dat is begrijpelijk. De verschillen tussen Surinaamse en Nederlandse inkomens kunnen op het eerste gezicht enorm lijken.
De langstzittende minister van Natuurlijke Hulpbronnen, David Abiamofo, heeft blijkbaar het lef om zijn mond open te doen over de problemen bij de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM). ‘’Abiamofo opo mofo abra SWM”. Maar voordat de minister met de vinger naar het waterbedrijf wijst, zou hij misschien eerst in de spiegel moeten kijken. Want wat vertelt Abiamofo ons eigenlijk? Dat de SWM onvoldoende is voorbereid op de extra druk die de ontwikkeling van de olie- en gassector met zich zal meebrengen.
Goudkoorts en politieke onrust
Al jaren vernemen we dezelfde verontrustende berichten uit het binnenland. Illegale goudwinning, illegale houtkap, gewapende overvallen, stroperij tijdens gesloten jachtseizoenen en vooral milieuvervuiling door het gebruik van schadelijke chemicaliën. Het is begrijpelijk en verwachtbaar dat er af en toe controles worden uitgevoerd.
Terwijl politici spreken over economische groei, toekomstige olie- en gasinkomsten en de kansen die voor het land liggen, voltrekt zich ondertussen een stille leegloop. Goed opgeleide Surinamers zoeken hun toekomst steeds vaker buiten de landsgrenzen. Niet omdat zij hun land de rug willen toekeren, maar omdat zij hier onvoldoende zekerheid, waardering en perspectief ervaren.
Politieambtenaren die over de schreef gaan, zullen aangepakt worden. Dat is een goed begin. Sterker nog, het is noodzakelijk. Want een politieagent heeft een andere verantwoordelijkheid dan de gemiddelde burger. Hij of zij wordt juist betaald en opgeleid, om de wet te handhaven en mensen te beschermen.
Minister Wijnerman van Financiën en Planning heeft onlangs meegedeeld, dat de zogeheten pricecap op brandstof, niet gehandhaafd zal kunnen worden. Dat betekent dat de overheid de subsidie, die ze tot nog toe toepast op brandstof, zal opheffen.
Een jongeling maakt een fout, komt in aanraking met justitie en belandt in de cel. De straf wordt uitgezeten en op een bepaald moment gaat de deur weer open. Maar wat gebeurt er daarna? Dat is misschien wél de belangrijkste vraag die wij als samenleving moeten stellen. De discussie over resocialisatie van jongeren krijgt opnieuw aandacht. Het Koela-project wordt voortgezet in een modernere vorm en moet jongeren die uit detentie komen, onder meer begeleiden naar zelfstandigheid.
De Anti-Money Laundering Task Force is benoemd. De oppositie is onmiddellijk in de startblokken om de kwestie te politiseren. En niemand hoeft een traan te laten om de coalitie. Toen het hun beurt was in de oppositiebanken, hebben ook zij partijpolitiek garen gesponnen bij het loon van functionarissen, bij het partijpolitiek kleuren van levenslange vakmensen en bij de rapportages en resultaten.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid, André Misiekaba, heeft eerder tijdens de vergadering van de Raad van Ministers verteld, dat er een groep van ongeveer tien tot vijftien verpleegkundigen in Nederland is, die bereid is terug te keren naar Suriname. Inmiddels is aangegeven, dat er wordt bekeken hoe deze verpleegkundigen kunnen worden teruggehaald, waarbij onder meer werk en huisvesting geregeld zouden worden.
De vraag of passagiers van Surinam Airways (SLM) mogelijk recht hebben op een compensatie van euro 600 na de recente vluchtproblemen, is juridisch interessant. Maar voor de SLM is er een veel belangrijkere vraag: Kan de maatschappij zich deze claims financieel veroorloven? De afgelopen dagen werd de SLM opnieuw geconfronteerd met een opeenstapeling van operationele problemen.
Het loopt dagelijks, en vooral na 18.00 uur in de middag, helemaal uit de hand aan de Waterkant bij het mooie project dat onder de banier van PURP en voorfinanciering van de IDB, kon worden gerealiseerd. Omdat er totaal geen sprake is van handhaving en een goed bemande beheersraad ontbreekt, is het een totale ‘free for all’ geworden.