De geschiedenis rijmt wederom. Santokhi maakte voor het perskorps schone schijn als president-elect toen hij triomfantelijk riep dat er geen first lady was en dat als daar verandering in kwam, men het wel te horen zou krijgen. Bij de start van zijn presidentschap was er niet alleen een first lady en een shotgun marriage, zij werd de meest nadrukkelijk aanwezige, meest met functies overladen en meest vermogende first lady uit onze geschiedenis.

De Centrale Bank van Suriname (CBvS) zette onlangs een stap die op het eerste gezicht veelbelovend lijkt: het kasreservepercentage in vreemde valuta voor algemene banken wordt tijdelijk verlaagd van 50% naar 45%. Volgens de Surinaamse Bankiersvereniging (SBV) betekent dit extra ruimte voor kredietverlening aan strategische sectoren die de Surinaamse economie toekomstbestendig moeten maken.

Hoewel de situatie rondom Intensive Care Units (ICU) in Suriname al bekend is, verneemt Keerpunt uit betrouwbare bronnen dat toegang tot hartchirurgie niet gegarandeerd is in de komende periode. Deze informatie is nog niet eerder in de media verschenen, maar is zeer zorgwekkend wanneer het gaat om gespecialiseerde gezondheidszorg in het land.

Alsof de wereld nog niet genoeg verdeeld was, heeft de covid-pandemie nieuwe scheidslijnen getrokken, niet alleen tussen landen, maar binnen buurten, families en zelfs vriendschappen. Eén van de felst bevochten breuklijnen ontstond tussen voor- en tegenstanders van vaccinatie.

De recente epidemiologische waarschuwingen van de Pan American Health Organization (PAHO) laten zien, dat landen in de Amerika’s, niet langer kunnen volstaan met halfslachtig toezicht en oppervlakkige preventiemaatregelen tegen arbovirussen. Terwijl chikungunya zich opnieuw verspreidt in Zuid-Amerika en het Caribisch gebied, breidt het oropouche-virus zich gestaag uit naar gebieden die eerder onaangetast waren.

De sociale sector in Suriname voelt de harde klappen van de economische situatie. De meest in het oog springende wantoestanden trekken de aandacht. Soms de aandacht van heel zichtbare, heel invloedrijke en bekende Surinamers, waaronder Surinamers in het buitenland. Maar onbesproken en onderbelicht blijft, dat deze incidentele hulp vaak een pleister op een gapende, bloedende wond is.

Politici en contanten. Inmiddels geen combinatie waar de burger nog van opkijkt. Of het nou een oud-minister is die het nodig vindt om met tientallen duizenden euro's naar Nederland af te reizen, een vakbondsman die een artiest honderden euro’s toebedeelt, een assembleekandidaat die rond middernacht met een artiest in de auto makelaar speelt, of een vicepresident die met geld strooit op de tribune of in kleedkamers na een voetbalwedstrijd, we wuiven het weg en lachen erom.

De benoeming van voormalig minister van Volksgezondheid, Antoine Elias, tot bestuursvoorzitter van het Mungra Medisch Centrum (MMC) in Nickerie, heeft voor veel kritiek gezorgd op de idee van ‘Kenki a systeem’ van de NDP. Nauwelijks enkele dagen na zijn aanstelling op 12 september jongstleden, werd ziekenhuisdirecteur Shaista Abdul  onverwacht opzij geschoven en nam Elias de leiding over het ziekenhuis.

De geschiedenis herhaalt zich niet, maar rijmt soms. En als sommige situaties niet elkaars exacte spiegelbeeld zijn, is er zeker wel iets van symmetrie of congruentie te ontdekken. Geruchten doen de ronde, terwijl de halve monetaire wereld zich in zwijgen hult en niemand wil de eerste zijn om het luidop te zeggen. Maar het VHP-clubje dat zichzelf en elkaar schouderklopjes geeft voor ‘a job well done’, is geen monoliet.

Wereldwijd kennen economen de gevoelige rekensom van pensioenen. Er vanuit gaande dat de waarde van wat opzijgezet wordt hetzelfde blijft, moet een werkend persoon dertig jaar lang één werkdag of één werkweek sparen, om tien jaren pensioen te kunnen betalen. Als de levensverwachting 70 is, kun je dus prima met 60 stoppen, volgens dit plaatje. Natuurlijk brengt de werkelijkheid harde en pijnlijke termieten, die fantasie doorboren, terwijl u werkt. Uw levensverwachting is niet meer 70, maar rond de 75. U zult dus met dertig werkzame jaren niet meer één derde, maar de helft van dat aantal jaren aan pensioen moeten financieren.

Werknemers van de aannemer Baitali zijn momenteel bezig een deel van de Mr. Dr. J.C. de Mirandastraat nog verder te versmallen. Deze straat moet een eenrichtingswerkeer worden. Het jammere is dat de “slimme “ mensen van het zogeheten PURPproject, niet hebben begrepen wat voor desastreuze gevolgen versmallingen en de “eenrichting”in deze straat, voor de doorstroming van het verkeer zullen hebben.

Bouterse heeft mij leren haten.  Ik kan me niet herinneren dat ik haat gevoeld heb in mijn kinderjaren.  Boosheid, ja, vernedering, ja, angst, ja.  Maar de bewuste beleving van haat ken ik sedert de 8 december moorden. Ik voelde een mengsel van machteloosheid en angst vanaf het moment dat ik in februari 1980 vanuit de Phloxstraat in de buurt van de Watertoren stond te kijken naar de opstijgende rookwolken van het in brand geschoten Hoofdbureau van Politie aan de Waterkant. 

Generatieve kunstmatige intelligentie (AI) zoals ChatGPT, neemt steeds meer denkwerk uit handen. Handig, efficiënt, maar is het ook gevaarlijk? Gaan we er mentaal op achteruit als we deze technologie ons werk laten doen? Volgens Aaron French, hoogleraar Informatiesystemen met meer dan twintig jaar ervaring in AI, ligt het antwoord niet in de technologie zelf, maar in hoe wij ermee omgaan.

 We kunnen op onze achterste poten gaan staan in protest tegen mijnbouwgiganten uit alle windstreken en roepen om milieu-impactstudies, maar we laten personen in de hoogste regionen van bestuurlijke invloed toe, die iedere maand tonnen verdienen aan de verdere vervuiling van ons milieu. Loop door een willekeurige buurt in Groot-Paramaribo en de petflessen, blikjes, glasscherven en autowrakken in de bermen, goten en op lege percelen vallen direct op.

Nooit eerder hadden zoveel mensen toegang tot informatie en toch is de verwarring groter dan ooit. Sociale media en traditionele media zijn inmiddels de twee belangrijkste bronnen van nieuws en publieke opinie. Maar tussen beide gaapt een kloof. Een kloof in tempo, in verantwoordelijkheid en vooral in betrouwbaarheid. Het is tijd om dat verschil onder ogen te zien – niet om te kiezen tussen zwart en wit, maar om te begrijpen waarom de nuances ertoe doen.

Met micro kwijtscheldingen heeft China de nieuwe Surinaamse regering op een schuldendieet geplaatst: ‘IMF China Style’. Ambassadeur Faucher van de Verenigde Staten, verwees in diplomatieke bewoordingen naar het fenomeen van dollar diplomacy. Supermachten die invloed kopen met de portemonnee.

Afrocentrisch icoon Brunswijk heeft keihard gevochten voor het recht om aan tafel te zitten bij ondertekening van de Final Investment Decision met de hoge heren uit Frankrijk en de Verenigde Staten. Mondjesmaat druppelen investeerders binnen in de Zuid-Zuid ontwikkelingssfeer, in de offshore olie- en gaswinning. Links en rechts verschijnen wat Chinese voertuigen mondjesmaat in het straatbeeld.

We leven in een wereld vol verhalen, zichtbaar in oude gebouwen, verborgen in rituelen, voelbaar in tradities en tastbaar in landschappen. Alles om ons heen draagt sporen van wie we zijn geweest en welke weg we hebben afgelegd. Erfgoed is niet zomaar iets uit het verleden, het is de grond onder onze voeten, de herinnering die ons verbindt, de spiegel waarin we onszelf en elkaar kunnen herkennen. Toch lijkt het erop alsof een aantal mensen in onze samenleving, deze band met dat erfgoed loslaat.

Er wordt in talloze kringen en wel herhaaldelijk, gesproken over openbaarheid van bestuur en de wens dat vooral de verantwoordelijken binnen de publieke sector, meer openheid dienen te betrachten en het volk zo snel en openlijk mogelijk vertellen, wat er zoal is beslist en hoe men het land op het juiste spoor wenst te houden en welke richting men op een eerlijke wijze, wil opgaan. Zowel oppositie als coalitie heeft het zo vaak gehad over openbaarheid van bestuur.

 De drugshandel in onze regio is geen ver-van-ons-bed-show. Ze is verankerd in onze samenleving, sluimert door onze grenzen, corrumpeert instellingen en berooft jonge generaties van hun toekomst. Suriname, Guyana, Frans-Guyana en de omliggende Caribische landen, vormen al jaren een strategisch doorvoergebied voor cocaïne uit Zuid-Amerika naar Europa en Noord-Amerika. Maar wat begon als een georganiseerde smokkelroute, is uitgegroeid tot een diepgeworteld veiligheidsprobleem met economische, sociale en politieke gevolgen.

De NDP heeft haar regeringsdeelname onder leiding van president Jennifer Simons en vicepresident Gregory Rusland van de NPS, uitgeroepen tot een ‘historische mijlpaal’. Zestig dagen zonder corruptieschandalen. Maar laten we eerlijk zijn, zestig dagen zonder corruptie is nog geen prestatie, het is een norm die altijd zou moeten gelden. Dat we het überhaupt opmerkelijk vinden, zegt veel over hoe diep het vertrouwen in de politiek is aangetast. De lat wordt momenteel zo laag gelegd, dat normaal gedrag inmiddels als een heldendaad wordt gevierd.

Het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (MinOWC) heeft onlangs een oproep gedaan aan gepensioneerde leerkrachten en docenten, evenals aan onderwijsgevenden die nu in een bureaufunctie werken, tijdelijk terug voor de klas te komen. Met deze maatregel wil het ministerie het nijpende lerarentekort tegengaan en zo de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs waarborgen. Dat klinkt op het eerste gezicht als een nobele poging.

Minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken sloeg onlangs de spijker op de kop. Hij onderstreepte duidelijk, dat de functie van beleidsadviseur nooit langer mag worden vertrekt als beloning voor politieke loyaliteit. ‘’Wat in het verleden is gebeurd, is moeilijk terug te draaien, maar het is de hoogste tijd dat we erkennen, dat deze praktijk de overheid en de samenleving ernstige schade toebrengt’’, zei hij.

In Suriname is er een waarheid die velen kennen, maar weinigen hardop durven te zeggen: de Cubanen behoren tot de meest hardwerkende burgers van dit land. Ze zijn actief in de bouw, handel, de dienstverlening, in kleine ondernemingen, en met hun dagelijkse inzet dragen ze bij aan de economische ontwikkeling van Suriname.

De VES waarschuwt voor ‘Dutch disease’. Het is de moeite waard om stil te staan bij wat hiermee bedoeld wordt en waarom we de waarschuwing serieus moeten nemen. Dutch disease is de term die gebruikt wordt om te beschrijven, hoe een economie zich erg eenzijdig ontwikkelt als gevolg van de snelle ontwikkelingen in één sector.

De nieuwe klas van districtcscommissarissen (dc’s) is benoemd. De basis van de Wet Regionale Organen is echter breder dan de commissaris, zoals wij die tot op heden kennen. Huidige dc’s functioneren vaak in zekere zin als burgervader, vertegenwoordiger van de nationale uitvoerende macht en afgevaardigde namens de regering. Dat is niet de rol die de wet voor ogen heeft, althans, niet in volledigheid.

Grofweg 30.000 Latijns-Amerikaanse migranten reisden de afgelopen vijf jaar Suriname binnen en maar grofweg 20.000 verlieten het land weer voor vestiging in andere landen. Van de grofweg 10.000 achterblijvers, zijn minder dan 1000 genaturaliseerd tot Surinamer. Vergelijk dat met het aantal Surinamers dat geboren wordt en ieder jaar komt er voor iedere vier Srananmans, één migrant bij. Als bevolkingsgroep met stemrecht zou men vier zetels bijdragen aan de verkiezingen in 2030.

Minister Adelien Wijnerman van Financiën en Planning is tijdens het persmoment vóór de aanvang van de vergadering van de Raad van Ministers begin september, helder geweest over Santokhi’s Royalty’s Voor Iedereen (RVI) verkiezingsstunt: er wordt voorlopig nog geregistreerd, maar geen cent uitbetaald. Het is een doorn in het oog dat er in Paramaribo, nog steeds billboards hangen om de propaganda voort te zetten, terwijl inmiddels gebleken is, dat er geen enkele rechtszekerheid is voor de farce. Immers, als een nieuwe regering niet uitbetaalt, is het papieren zoethoudertje nooit van behoorlijke betekenis geweest.

De rechtspraak in Suriname bestaat uit twee instanties die zich bezighouden met de feiten: het kantongerecht en het Hof van Justitie. Het Hof oordeelt over uitspraken van het kantongerecht, waartegen burgers, de staat of het Openbaar Ministerie, in hoger beroep kunnen gaan. Het Hof buigt zich ook als enige over ambtenarenzaken, zonder dat lokaal beroep daartegen open staat.

Voor bijna drie decennia was het politieke universum in Suriname vrij overzichtelijk. Het Front, Nieuw Front, V7 en al haar latere mutaties, waren de buitenlandgezinde, etnisch gecodeerde, ietwat saaie verkondigers van degelijkheid. En de revo-beweging, millenniumcombinatie en de NDP-plus varianten, waren de pseudo-revolutionaire, populistische helpende handjes van de ‘god-given’ oud-dictator.

President Jennifer Simons kondigde deze week aan, dat zij een deel van haar salaris persoonlijk zal investeren in een fonds voor maatschappelijke projecten. Op papier is het een klein gebaar, financieel gezien nauwelijks een druppel op de gloeiende plaat van Surinames structurele uitdagingen.

Opnieuw klinkt vanuit het hoogste politieke ambt, de oproep, dat “het stelen moet stoppen”. Ditmaal is het de president Jennifer Simons, die vier ministeries met name aanwijst, als zorgenkinderen. Het klinkt daadkrachtig, maar laten we eerlijk zijn: hoe vaak hebben wij dit al niet gehoord van opeenvolgende regeringen?

De aankondiging van de Amerikaanse overheid om zware beperkingen op ons zeetransport te leggen, is geen geïsoleerd incident. Het is een alarmsignaal. Een déjà vu, want precies hetzelfde zagen we eerder, toen de EU onze luchtvaart reeds op de zwarte lijst zette. Wat is de gemene deler? Structureel falend beleid. In de luchtvaart betekende de EU-blacklisting dat wij als land niet meer voldeden aan de minimale internationale veiligheids- en kwaliteitsstandaarden.

De recente speculaties over het mogelijke verlies van Paramaribo’s UNESCO werelderfgoedstatus, wekken bij iedereen die zich inzet voor het behoud van de historische binnenstad, terecht zorgen. Het behoud van cultureel erfgoed vraagt om visie, creativiteit en een gezamenlijke inspanning van overheid, maatschappelijke organisaties en burgers.

Surinam Airways, onze nationale luchtvaartmaatschappij, vierde onlangs haar 63-jarig bestaan. Zes decennialang heeft de maatschappij Suriname verbonden met het Caribisch gebied, Zuid-Amerika en Europa. Dit jubileum is een moment van trots en waardering voor het personeel, de passagiers en de partners die hebben bijgedragen aan het voortbestaan van onze ‘National Carrier’. Het is een eerbetoon aan veerkracht, doorzettingsvermogen en nationale trots.

Zijin Rosebel Goldmines introduceerde onlangs zeven elektrisch aangedreven megatrucks op de mijnlocatie in Brokopondo. Een historisch moment, zo verzekerden di-recteuren, topmanagers en de president zelf. Deze trucks, aangedreven door zonne-energie, zouden jaarlijks zo’n 3,4 kiloton CO₂-uitstoot besparen.

De koers is sinds het nieuws van de verkiezingswinst van de NDP, niet gestopt met stijgen. De huidige voorzitter van De Nationale Assemblee, heeft handig geprobeerd de schuld daarvan in de schoenen van de vorige regering te schuiven door te roepen, dat het volk niet moest schrikken van een koers tussen de 50 en 60 SRD per USD. Deze stijging heeft Adhin natuurlijk niet uit zijn duim gezogen. Het is de evolutie en aanvulling, van wat het IMF in meerdere van zijn tussentijdse rapportages gesignaleerd heeft.

Terwijl Suriname uitkijkt naar de belofte van grote inkomsten, waarschuwen economen voor een gevaar dat vaak over het hoofd wordt gezien: de Dutch Disease. Deze economische aandoening doet zich voor wanneer een lucratieve sector, zoals olie en gas, op korte termijn enorme inkomsten genereert, maar tegelijkertijd andere economische sectoren verzwakt.

Onze wetgeving kent een Hinderwet. In heel algemene bewoordingen wordt in de wet uit 1929, omschreven wat wel en niet mag, met name in woonwijken. De laatste aanpassing dateert van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Gas, dampen, chemicaliën, het slachten van vlees, houtzagerijen, smeden, alcoholstokerij en voedselverwerking worden onderworpen aan heel algemene regels, zoals een vergunningaanvraag, controle en een buurtonderzoek.

Het begrip ‘schaduwkabinet’ wordt verkeerd gebruikt in commentaar en analyse in de Surinaamse context. Onterecht wordt er een sinister sfeertje toegekend aan het organiseren van oppositie op een wijze die machtsbehoud, machtsovername en het aanbieden van een politiek alternatief aanmoedigen. De vrees daarvoor komt voort uit een tijd waarin de dictatuur de grenzen van regeren zonder legitimiteit, mandaat, publieke en internationale ondersteuning ondervond.

‘Ad verbatim’ waren de woorden van president Simons bij de beëdiging van haar ministersteam anderhalve maand geleden: ‘Er is niemand in het land. Geen persoon op het kabinet van de president; geen persoon die lid is van enige politieke organisatie, die aan u moet komen voorhouden dat de president of de vicepresident of een minister u een opdracht geeft om iets uit te voeren wat niet correct is. Van mij krijgt u een opdracht als minister, onderminister, rechtstreeks.

 De keuze van het Hof van Justitie om een blijk van waardering toe te kennen aan een reeks politici binnen de wetgevende en uitvoerende macht, valt niet bij eenieder in goede aarde. De rand van het toelaatbare binnen de scheiding der machten wordt opgezocht, bovendien op een politiek kritiek moment.

Op 17 april van dit jaar gingen zeker vier woningen, waaronder wederom een deel van ons cultureel erfgoed, door een grote brand aan de Henck Arronstraat, verloren. Het had een haartje gescheeld of het historische pand van de Hendrikschool voor mulo-onderwijs, was ook in vlammen opgegaan.

Suriname staat op een belangrijk kruispunt. Met de oprichting van de Raad Internationale Sancties (RIS), wil Suriname zich scharen onder de staten die internationale verplichtingen serieus nemen. De RIS coördineert en voert het beleid uit rond sancties die voortvloeien uit resoluties van de Verenigde Naties, de Europese Unie en andere multilaterale instellingen.

Cubaanse arbeiders en hun werkgevers verkeren al geruime tijd in onzekerheid over een betere regeling met betrekking tot de verlenging en snellere verstrekking van verblijfs- en werkvergunningen in Suriname. Vanuit verschillende districten komen meldingen dat aanvragen voor de voormelde vergunningen al geruime tijd blijven liggen, zonder dat betrokkenen duidelijkheid krijgen over een snellere en betere afhandeling.

Al vijftig jaar onafhankelijk en nog steeds moeten de oorspronkelijke bewoners van Suriname om erkenning smeken. Vrijwel alle inheemse dorpshoofden hebben onlangs hun grieven wederom kenbaar gemaakt en gebundeld in een resolutie en aangeboden aan parlementsvoorzitter Michael Adhin. Donderdagochtend hebben zij ook een petitie ingediend bij president Simons. Hun boodschap is helder, er zijn tot nu toe geen fundamentele verbeteringen gerealiseerd.

Minister David Abiamofo heeft gesteld dat de prijzen voor water, stroom en kookgas nog niet marktconform zijn, zij moeten dat nog worden. Als die niet marktconform worden gemaakt, kunnen de nutsbedrijven niet gezond en efficiënt draaien. Een redenering die misschien klopt voor de boekhouding van de nutsbedrijven, maar desastreus uitpakt voor de bevolking. Want laten we eerlijk zijn: wie praat er over de salarissen, die zelf allang niet marktconform zijn gemaakt?

Het Quick Scan Team heeft van de verdwijning van zwaar materieel en boten ter waarde van SRD 18 miljoen, aangifte gedaan. Eerder kwam al aan het licht dat de staat door oud-ministers benadeeld is bij het overnemen van voertuigen, tot bedragen die in het geval van sommige ministers, oplopen tot USD 80.000 De oud-president dirigeerde het gebruik van een vloot van meer dan twintig voertuigen die ter beschikking stonden. Voor duizenden SRD’s aan brandstof voor politici, werd na de verkiezingen op de bon gegooid bij Openbare Werken.

Wij van Keerpunt, vonden het een vreemde situatie, toen de assembleeleden Parmessar en Sapoen te midden van de begrotingsbehandeling en in de nadagen van het vergaderjaar, om een themavergadering vroegen over het bedrijf Staatsolie: onze nationale trots en baken van hoop voor een toekomst van voorspoed. De ingestudeerde hoekschop van Justitie en de korpschef, lijkt naar tevredenheid te hebben gewerkt.