NDP-voorzitster Jenny Simons, luidde onlangs de noodklok: “Suriname verkeert in een onmenselijke situatie, kinderen die honger lijden, ziekenhuizen zonder medicijnen, ambulances die niet rijden en brandweervoertuigen die zelf problemen lijken te hebben.’’ Ze beschrijft wijken die vergeten zijn, wegen vol gaten en harten vol zorgen. “Dit is geen politiek statement,” zegt Simons,

De aanloop naar de algemene verkiezingen is in volle gang, maar inhoudelijke debatten lijken plaats te hebben gemaakt voor geruchten, verdachtmakingen en laster. In plaats van kiezers te overtuigen door visie en beleid, kiezen sommige politieke partijen voor de slag in de onderbuik en de aanval.

In aanloop naar de verkiezingen, proberen politieke partijen zich van hun beste kant te laten zien. Beloften vliegen ons om de oren, toekomstvisies worden plots geschetst, en voormalige regeringspartijen komen met nieuwe inzichten. Maar voor velen is de maat vol. De NDP, de partij die jarenlang het land heeft bestuurd, lijkt te zijn vergeten, dat het vertrouwen van het volk niet met een mooie toespraak herwonnen wordt, maar met daden.

Negen namen circuleren in aanloop naar de verkiezingen van 2025 als mogelijke presidentskandidaten. Van gevestigde namen zoals Chan Santokhi, Ashwin Adhin en Ronnie Brunswijk tot relatief nieuwe krachten als Krishna Mathoera en Bronto Somohardjo. Maar hoe beoordeel je leiderschap in een tijd van sociaal-economische crisis en afgenomen vertrouwen in de politiek?

Aanstaande zondag kiest Suriname een nieuw parlement, maar de regeringsperiode van president Chandrikapersad Santokhi, laat een bestuurskundige warboel achter. In vijf jaar tijd riep hij bijna 100 commissies, werkgroepen en stuurgroepen in het leven. Transparantie en resultaatgerichtheid bleven uit, terwijl de kosten voor de overheid, de pan uit rezen.

Wat een historische avond had moeten worden voor de Surinaamse democratie, eindigde in een gemiste kans. Apintie Televisie kondigde een live lijsttrekkersdebat aan tussen de leiders van de vier grootste partijen: VHP, NPS, NDP en ABOP. Maar uiteindelijk bleef alleen president Santokhi over, nadat de andere partijen zich om uiteenlopende redenen, hadden teruggetrokken.

De verkiezingen komen eraan. Nog één dag scheidt het volk van een besluit, dat bepalend zal zijn voor de koers van Suriname in de komende vijf jaar en mogelijk langer. In deze cruciale laatste uren is een dringende oproep op zijn plaats: denk na. Denk goed na, voordat je je stem uitbrengt.

Bulderend in commentaar over de afwijzing van zijn chaotisch politiek huis, gaf de voormalige perschef van Bouterse te kennen, te “zeggen wat hij wil”. Ook de oud-vicepresident is bij zijn persronde er trots op “geen blad voor de mond te nemen”. Is dat geen goed gevoel? Om te leven in een land waar je je gedachten de vrije loop mag geven, je woorden kunt kiezen aan de hand van jouw waarheid en niet aan de hand van wat je opgelegd wordt?

Het vakwezen kampte lange tijd met vergrijzing, desinteresse, een verstrengeling van belangen tussen werkgever en vakbondsleiders, anti-stakingsactivisme en competitie van ongeorganiseerd politiek activisme. Het lidmaatschap van werknemers bij bonden liep terug. En het draagvlak van bonden bij centrales stagneerde.

Met het oog op de komende verkiezingen, schijnt de regering ineens haast te maken met het asfalteren en herstellen van wegen in verschillende delen van het land. Waar onderhoud jarenlang achterwege is gebleven, worden nu tal van wegen aangepakt, van de Lachmonstraat tot aan de Joe Grunitstraat.

Bij deze verkiezingen heeft u een keuze te maken. Een keuze die ver voorbij alleen een kandidaat of een partij gaat en die uw keuze voor een partij of een kandidaat heel erg zal vergemakkelijken. Het gaat om de keuze tussen comfortabele leugens en tussen oncomfortabele waarheden. De carnavalsschreeuwers zijn in volle opmars en hun pamfletjes wapperen tot in uw woonkamer en bij uw servicestation.

Een vicepresident is een sleutelfiguur binnen de uitvoerende macht. Hij is medeverantwoordelijk voor de dagelijkse leiding van de regering, het coördineren van het beleid en het waarborgen van samenhang binnen het kabinet. Ook treedt hij op als waarnemend staatshoofd, wanneer de president zijn taken niet kan uitvoeren.

‘Er is in de afgelopen jaren échte vooruitgang geboekt, maar dat komt onvoldoende over bij de mensen.’ Die mening en stelling van VHP-kandidaat en assembleelid Chuanrui Wang, raakt een gevoelige snaar. Terwijl beleidsmakers in de regering wijzen op cijfers en hervormingen, blijft bij de doorsnee burger het gevoel van vooruitgang vaak uit. Volgens Wang is het gebrek aan vertrouwen deels te wijten aan een tekortschietende communicatie.

Het is opvallend dat er een enorme gezamenlijke sfeer is gecreëerd tegen Santokhi, alsof hij de enige is in die 50 jaren die ‘kwaad’ heeft aangericht in Suriname. Het opvallende is dat de meeste critici zelf eerder een ravage hebben aangericht en sommigen een ravage hadden willen aanrichten. Veel van de critici waren op zoek naar een nyang die zij niet hebben gekregen en sommigen weten dat zij hun nyang alleen kunnen maken als een andere partij aan de macht komt.

Met nog minder dan tien dagen te gaan tot de verkiezingen, zien we een opvallend fenomeen: politici die maandenlang onbereikbaar waren, duiken ineens op bij mediahuizen of verschillende debatten. Journalisten proberen al sinds vorig jaar tevergeefs kandidaten te interviewen. Zij werden vaak genegeerd, weggestuurd of opgezadeld met eindeloos uitstel. Wij kregen zelfs als antwoord: ‘Ik praat niet met De West.’ Sommige politici maakten zonder problemen, tijd vrij voor een interview.

De afmelding van meer dan 400 getrainde stembureauleden in Paramaribo, is niet slechts een organisatorisch probleem. Het is een waarschuwingssignaal dat het vertrouwen in het verkiezingsproces en de organisatie ervan, onder druk staat. Hoewel de taken van deze leden onder andere het handhaven van orde en assisteren van kiezers, als ‘relatief eenvoudig’ wordt bestempeld, zijn ze cruciaal voor het vlot en een eerlijk verloop van de verkiezingsdag. De verklaring van OKB-voorzitter Samseerali Sheikh-Alibaks, dat het om mensen zou kunnen gaan die liever voor politieke partijen werken vanwege betere vergoedingen, is veelzeggend én zorgwekkend. Wanneer het beter loont om partijpolitiek werk te doen in plaats van neutraal verkiezingspersoneel te zijn, verschuift de integriteit van het proces langzaam maar zeker richting beïnvloedbaarheid. Dat ruim 400 personen zich op het laatste moment afmelden, roept vragen op. Hebben deze mensen zich vrijwillig teruggetrokken, of voelden ze zich onvoldoende gewaardeerd? Is de vergoeding werkelijk zo onaantrekkelijk, dat men kiest voor politieke alternatieven? Of is er een structureel gebrek aan binding en verantwoordelijkheidsbesef ten aanzien van democratische processen? De uitvallers betreffen niet zomaar willekeurige vrijwilligers, maar reeds getrainde krachten. De kosten van die trainingen, de tijdsinvestering én de planning, worden hiermee deels tenietgedaan, en nieuwe vervangers moeten in allerijl klaargestoomd worden. Het feit dat dit slechts enkele weken voor de verkiezingen gebeurt, maakt de situatie des te prangender. Hoewel Biza en het OKB aangeven, dat er geen dubbele aanmeldingen zijn en dat mensen op de kandidatenlijst zijn verwijderd, blijft de kern van het probleem bestaan, namelijk de bereidheid om bij te dragen aan eerlijke verkiezingen, lijkt af te nemen. Dat is geen administratief probleem, maar een democratisch risico. Biza-directeur Nasier Eskak noemt de situatie ‘opmerkelijk’, maar weigert te speculeren over opzet. Toch zou juist nu transparantie, een grondige evaluatie én een stevig signaal naar de samenleving op zijn plaats zijn. Want als het vertrouwen in de onafhankelijkheid en stabiliteit van het verkiezingsproces wankelt, wankelt het fundament van onze democratie eveneens.

De recente brand aan de Henck Arronstraat, waarbij opnieuw een aantal waardevolle historische panden verloren ging, heeft een pijnlijk structureel probleem blootgelegd: de staat Suriname faalt stelselmatig in zijn onderhoudsplicht ten aanzien van monumentaal erfgoed dat in zijn bezit is.

De kibbelende NDP doet er alles aan, in een nieuw jasje te verschijnen. Van multiple choice presidentskandidaten tot billboards van Ingrid met een half doorzichtige Desi aan haar zijde. Alleen een op zijn knieën smekende Parmessar, ontbreekt nog aan het circus. Echter, de eenvoudigste vraag aan een NDP’er is: Wanneer was jullie toptijd? Wat was jullie glorieperiode? In de vijf kansen dat regeermacht aan boutisten gegund is, zij het democratisch of ondemocratisch, op welke blikken jullie terug met tevredenheid en verwezenlijking van de belofte van jullie gedachtegoed?

De benoeming van assembleelid en vakbondsleider Reshma Mangre tot onderdirecteur bij N.V. Havenbeheer, heeft kwaad bloed gezet binnen het staatsbedrijf. De vakbond heeft zich ook laten horen en heeft zich terecht, vragen gesteld over de politieke invloed bij benoemingen in overheidsbedrijven.

Het billboard met ‘Boefie de poes’ en het kommetje melk, heeft veel losgemaakt in het publieke debat. Op het eerste gezicht oogt het als een humoristisch tafereel, maar de boodschap is doordrenkt van politieke kritiek. De vergelijking met Loesje, die in Nederland bekendstaat om haar korte, maatschappijkritische teksten, geeft aan, dat de initiatiefnemers bewust kiezen voor een toegankelijke, maar vlijmscherpe communicatiestijl.

De Bondru-campagne is niet uniek of nieuw in haar soort, maar raakt desondanks wat gevoelige snaren. Een groeiend gedeelte van het maatschappelijke middenveld in Suriname is van mening, dat partijpolitiek onaangeroerd meer onkruid oplevert dan bloei: onkruid zoals corruptie en een voor-wat-hoort-wat-mentaliteit en loyalisten boven deskundigheid.

Reshma Mangre heeft op een kritiek moment in 2020, wezenlijk bijgedragen aan de verkiezingsoverwinning van de VHP. Zoals president Santokhi in zijn inauguratierede erkend heeft, had hij niet op het podium gestaan zonder de rol die het activisme gespeeld heeft in de aanloop naar die verkiezingen.

President Santokhi waarschuwde onlangs voor ‘rampspoed’ als het volk ‘verkeerd’ stemt. Hij schetste een scenario van een wisselkoers die richting SRD 300 tot 400 per US-dollar gaat, mocht het huidige beleid, worden stopgezet. Volgens de president is voortzetting van het huidige beleid noodzakelijk. En inderdaad: het valt te erkennen dat deze regering forse inspanningen heeft moeten leveren, om de economische schade van haar voorganger te herstellen.

Een bekende topfiguur binnen de NDP, zei onlangs op scherpe toon: ‘’De corruptie in het land is nog nooit zo erg geweest als nu.” Een boude uitspraak, die zowel verbazing als verontwaardiging tot gevolg heeft. Schaamteloos, zouden sommigen zeggen. Anderen noemen het misleiding, strategisch bedoeld om de publieke aandacht af te leiden, van een eigen verdorven verleden.

Het heengaan van oud-president Wijdenbosch heeft mogen rekenen op respectvolle betuigingen uit vele richtingen. Geen discussies over wel of geen staatseer en geen voortvluchtigheid voor de Paarse bureaucraat inter pares. ‘Mi no danga papira papira sani’, liet Desi Bouterse vaker vallen, en daar waren Jules Wijdenbosch en Errol Alibux juist wél voor.

Met nog enkele dagen te gaan tot de verkiezingen op 25 mei, worden jongeren die voor het eerst gaan stemmen, plotsklaps op bijzondere wijze benaderd. Tot aan huis ontvangen zij een zogenoemd pocketboek, met de verwezenlijkingen van de regering, vergezeld van een persoonlijke brief van president Chandrikapersad Santokhi.

Door de recente ontwikkelingen in het Guyana-Suriname-bekken groeit de hoop in Suriname, dat ook wij binnenkort kunnen meeliften op de oliehausse die ons buurland transformeerde tot economische reus. Terwijl Guyana in recordtempo olie oppompt en miljarden verdient, kijkt Suriname reikhalzend uit naar de eerste opbrengsten uit offshore Blok 58. De regering Santokhi stelt haar hoop op een economische wederopstanding vanaf 2025.

De laatste generatie aan analoge politici is in een eindstrijd verwikkeld om het presidentschap. De herhaling van zetten is treurig en legt op pijnlijke wijze de tekortkomingen bloot van een kundig en capabel bestuurder, met een tergend gebrek aan gevoel voor politieke finesse.

De recente stijging van de wisselkoersen in Suriname, heeft geleid tot economische onzekerheid, waarbij zowel bedrijven als consumenten, te maken krijgen met verhoogde kosten. In reactie op deze stijging heeft de Centrale Bank van Suriname (CBvS) besloten, valutaveilingen opnieuw in te voeren, met als doel de wisselkoers te stabiliseren. Interessant is de timing van deze maatregel: de stabilisatie van de wisselkoers lijkt samen te vallen met de aanstaande verkiezingen.

Gajadien is de voorzitter van de vaste Commissie van Financiën en Planning van De Nationale Assemblee. Als zodanig heeft hij een grote rol gespeeld in de wetgeving en de begrotingen die de huidige regering gedefinieerd hebben.

We hameren er zeker al langer dan een jaar op, dat er wet- en regelgeving moet komen voor de zogeheten e-bikes en e-scooters. Deze vervoersmiddelen ontwikkelen een vrij hoge snelheid en mogen niet langer als gewone rijwielen worden gezien. Voorts is het zo, dat jeugdigen die van deze e-bikes en scooters gebruik maken, daarbij geen helm op hebben. Veel van deze jeugdige bestuurders weten weinig of niets van onze vigerende verkeersregels en vormen een groot gevaar voor zichzelf en andere deelnemers aan het verkeer.

Op 7 mei 2025 loopt de ambtstermijn van Gloria Stirling af als voorzitter van het Constitutioneel Hof (CHof) van Suriname. Stirling was de eerste voorzitter sinds de oprichting van het Hof op 7 mei 2020, waarmee zij een belangrijke pioniersrol vervulde binnen de Surinaamse rechtsstaat.

‘Un no pina moro!’, dat klinkt hoopvol en belooft een toekomst waarin elke burger meedeelt in de rijkdom, die diep onder de Surinaamse bodem verborgen ligt. Op 2 mei 2025 werd het programma Royalty Voor Iedereen (RVI) officieel gelanceerd: een digitale toegangspoort tot oliebonussen voor burgers van 18 jaar en ouder.

Democratie moet gestalte geven aan de keuze van de meerderheid. Dat wil zeggen dat velen van u, vijf jaar geleden de keuze gemaakt hebben voor politici die nu bij de afzwaaiende coalitie horen. Kunt u zich nog herinneren hoe men uw vertrouwen gewonnen heeft? Wie zich bij u aangediend heeft en op welke manier? Stopte een colonne met volgauto’s en zwaailichten voor uw deur? Of stapte ergens op de hoek een groepje uit een kleine Japanse auto om geduldig met u over de toekomst te praten?

In de aanloop naar de verkiezingen, profileren politieke partijen zich opnieuw als de redders van het volk. Opmerkelijk is de hernieuwde ijver van de Nationale Democratische Partij (NDP), die plotseling haar achterban wil doen geloven, dat zij inmiddels geleerd heeft, hoe een land degelijk bestuurd moet worden.

 Intenties moeten meewegen in de politiek. Als beraamde plannen gedwarsboomd worden door waakzame burgers of door onafhankelijke instituten, moet de politicus die het plan beraamde, nog steeds verantwoordelijk gehouden worden. De reden daartoe is dat de politicus, als die zich voor herverkiezing in het openbaar vertoont, nog steeds de persoon is die met die intenties en plannen rondliep. De inzichten en overtuigingen, de beschouwing van de wereld leven nog steeds in het hart van die politicus.

In een wereld waarin macht en controle steeds vaker het welzijn van de mens overschaduwen, is kritisch denken geen luxe meer, maar een noodzaak. In Suriname, waar het vertrouwen in politieke leiders al decennialang wankel is, lijkt deze noodzaak urgenter dan ooit. Te vaak wordt de bevolking ontmoedigd om vragen te stellen, terwijl juist een kritische geest, het begin kan zijn van een gezondere, eerlijkere samenleving.

In aanloop naar elke verkiezing, worden we overspoeld met slogans, beloftes en kleurrijke affiches en vlaggen. Politieke partijen buitelen over elkaar heen om de gunst van de kiezer te winnen. Maar achter al dat lawaai, schuilt een fundamentele vraag: Waarop zouden wij als burgers eigenlijk onze stem moeten baseren? Moeten we onze stem na al die jaren, niet baseren op de kernwaarden, die een samenleving dienen te dragen: veiligheid, kwalitatief onderwijs en gezondheidszorg, en toegang tot betaalbaar voedsel?

Het artikel: ‘Atompai, de nieuwe Santokhi of Brunswijk?’ dat recent verscheen in 𝘋𝘦 𝘞𝘦𝘴𝘵, lijkt vooral een poging om de reputatie van Atompai, een Surinaamse politicus, in diskrediet te brengen door middel van insinuaties over zijn vermogen en de vraag of dat legitiem is. Wat het artikel echter nalaat, is het leveren van hard bewijs voor deze implicaties. In plaats daarvan wordt door het hele stuk een beroep gedaan op historische vergelijkingen, zoals die met Marcus Licinius Crassus, de rijkste man van het oude Rome.

Het Hof van Justitie heeft de juridisch enige juiste conclusie van de kortgedingrechter in eerste aanleg in de rechtszaak van DNL, verontachtzaamd en een doodvonnis voor de democratie uitgesproken. Het Hof heeft de voortgang van algemene vrije en geheime verkiezingen op 25 mei, tot het hoogste belang verheven.

Naar aanleiding van het veelvuldig uitvallen van de stroomvoorziening op Moengo en vaak ook op Albina, zou de regering gebruik kunnen maken van het aanbod van Alpha Power Tech uit Dubai, om grote solarprojecten in ons land uit te voeren. Op Albina zou een solar plant kunnen worden opgezet met aansluiting op de grid Albina  - Moengo, waardoor 1x24 uur stroomvoorziening kan worden gegarandeerd. De huidige generatoren dienen dan als aanvulling of als back-up voorziening.

Meerdere Captains of Industry zijn het gezicht van een discussie over ruimtelijke ordening die op Zorg en Hoop is ontstaan over het zoveelste callcenter dat uit de grond verrijst in een woonwijk. Tijdens het Verkiezingsdebat te Nieuwspoort, Den Haag, hield gespreksleider Jörgen Raymann een vraag over de maatschappelijke impact van callcenters voor aan diverse Surinaamse politici en deed uit de doeken wat we gevoelsmatig eigenlijk al kunnen afleiden van het straatbeeld: callcenters zijn de grootste werkgevers van Suriname.

Het stadscentrum van Paramaribo wordt overspoeld met daklozen. Die hebben overigens de tijd van hun leven, want overal staan panden die niet meer in gebruik zijn en een ideale (woon)plaats vormen voor daklozen. Verreweg de meeste van die leegstaande panden zijn overheidsbezit. Het gebruik en onderhoud van een koloniaal pand kost, vanwege de strenge voorschriften rond monumenten, een behoorlijke duit.

Die Surinaamse politici zijn pyromanen die om de brandweer vragen. Het zijn geen buitenaardse wezens die savonds stiekem langskomen om corruptie te bedrijven in Suriname. Al die roepende politici zijn zelf betrokken, al die politieke partijen zijn zelf betrokken en staan de corruptie toe.

In de Surinaamse politiek lijkt het geheugen van sommige politici, selectief te zijn. Recente uitspraken van voormalig vicepresident Ashwin Adhin, waarin hij suggereert dat het volk “snel vergeet”, verdienen daarom kritische reflectie. Want als er iets is dat het volk niet is vergeten, dan is het wél zijn eigen gedrag tijdens zijn ambtstermijn – inclusief zijn beruchte uitspraken over aardappelen en uien.

Gedurende de periode van 2010 tot 2020 was Gillmore Hoefdraad een van de belangrijkste figuren in het economische beleid van Suriname. Als minister van Financiën in de regering van president Desi Bouterse, had Hoefdraad de taak om het economische schip van het land door turbulente wateren te navigeren. Bij de aanvang van de Bouterse-regering, leek de toekomst van de Surinaamse economie onder Hoefdraads leiding veelbelovend, maar dat kwam vanwege het prudente beleid dat door zijn voorganger, governor André Telting, werd gevoerd.

Opnieuw is er rond de verkiezingen, een inbraak gepleegd in een CBB-kantoor. Opnieuw is er sprake van bewust en gericht handelen. Opnieuw steken de autoriteiten hun kop in het zand. Het mag duidelijk zijn dat het vervalsen van handtekeningen, het gesjoemel met kieslijsten en het opwerpen van blokkades door de coalitiepartijen,

De overheid speelt naar de mening van velen, in figuurlijke zin met vuur en thuis- en daklozen en junkies, doen dat in letterlijke zin. We hebben het hier over de leegstaande, veelal monumentale panden in handen van de overheid en particulieren, die al jaren onbewaakt en in vervallen staat staan en die gemakkelijk worden ingenomen door zwervers, daklozen en junkies, die er letterlijk met vuur ‘spelen’.

De politicus die een peiling wegwuift, blijft altijd grappig. Peilingen zijn een cijfermatig proces. Politieke analyse is een aangelegenheid van observatie, overwegingen en inschattingen. Dit alles verandert weinig aan wat de politicus of de partij gaat doen met de informatie. Ten aanzien van de recente peiling door Viewture en LC Media vernemen wij in de wandelgangen, dat brieven geschreven zijn, gesprekken aangevraagd zijn,