Op woensdag 16 juli 2025 werden president Simons en vice-president Rusland tijdens een plechtige bijeenkomst met pracht en praal ingezworen.  De afgelopen dagen werden de media, met name de sociale media, overspoeld met berichten van mensen die zeggen zielsgelukkig te zijn.  Sommigen vinden dat we een heel nieuw tijdperk ingaan.  Het feit dat Simons de eerste vrouwelijke president is wordt gezien als een zaak van verstrekkende historische betekenis.  Ik lees berichten van NPS mati’s van me die zeggen dat de aanwezigheid van de NPS in de regering een garantie is voor een goede uitkomst.  Zij suggereren dat de NPS zal zorgen dat de kwalijke neigingen die de NDP in het verleden vertoond heeft, worden ingetoomd.  Iemand schreef in een bericht hoe geweldig hij het vindt dat de posten van president en vice-prsident worden ingevuld door mensen die “raciaal gemengd” zijn.  Hij zag dat als een grote stap voorwaarts in de integratie van etnische groepen in Suriname.  Anderen sturen plaatjes rond van Simons in Indiaanse klederdracht met de trotse vermelding dat zij ook inheems bloed heeft.   Weer anderen sturen soortgelijke plaatjes in Creoolse klederdracht.

De referenties van Simons en Rusland

Iemand zei tegen mij, in een gesprek onder vier orgen,  “ik ben bang voor Jenny Simons.”  Ik was verrast iemand dit te horen zeggen omdat ik me ook zorgen maak denkende aan de situatie in Venezuela waar Maduro zich ontpopte als een ergere dictator dan Chavez.. Ik vroeg waarom.  Het antwoord was: “Simons denkt en redeneert als Bouterse.  Ze heeft Bouterse decennia lang gesteund en heeft er alles aan gedaan om de wetgevende macht te gebruiken om Bouterse  te vrijwaren van vervolging en bestraffing. In aanloop naar de verkiezingen zei ze dat de rechterlijke macht een werkarm is van de VHP.  Een gevaarlijke uitspraak. Ik reageerde instemmend:   “ze heeft misschien geen bloed aan haar handen, maar wel spatten op haar jas”.

En dan Rusland, grootgrond- en vastgoed beziiter,  in de meest duistere sector van onze economie, grond en vastgoed, waar politiek en illegaal kapitaal elkaar de hand reiken.    Rusland die 15 jaar lang de democratisering in de NPS heeft tegengehouden en die zijn missie, de NPS te doen opgaan in de NDP, nu vrijwel gerealiseerd heeft. Hij is nooit veroordeeld voor corruptie, maar hij heeft ook nooit precies uit de doeken gedaan wat hij bezit, en wanneer en hoe hij eraan gekomen is.  De transparantie waarover hij spreekt stopt bij hem.

Wat kunnen we verwachten van de politieke huwelijk Simons x Rusland?  Het klikt persoonlijk wel tussen die twee.  Rusland is duidelijk de “most favoured” partner van Simons. Rusland brengt een aura van deskundigheid met zich mee plus de culturele baggage en de reputatie van het Frambo merk.   Ze zijn beiden gevormd als professionele managers en praten dezelfde taal.  Daar komt Brunswijk niet makkelijk tussen.  Simons en Rusland  zijn de enige academisch geschoolde leden van het regeerteam.  Dat schept een band.  Bovendien komen beiden voort uit de klasse van stedelijke kleinburgers,  wat gepaard gaat met heel wat ongeschreven gemeenschappelijke attitudes en gedragingen.  Ze spreken beiden goed Nederlands en zitten cultureel op een lijn. En ideologisch misschien ook.  Rusland komt uit een familie met NDP sympathieen en is hij 15 jaar bezig geweest de NPS klaar te maken voor een samengaan met de NDP. Tussen Simons en Rusland zal het wel gaan denk ik. Maar veel zal dat niet opleveren gezien de aard van onze politieke cultuur.   De manier waarop de kabinetsformatie tot stand kwam geeft aan dat het weer business as usual is voor onze traditionele politieke elites.

Goede  hoop en valse hoop

Er is geen diepgaande kritische ontleding nodig om te laten zien dat de blijde verwachtingen weinig te maken hebben met de harde realiteit van de Surinaamse machtspolitiek.  We gaan geen nieuw tijdperk in. Wat we zien is een regeringswisseling, geen cultuurverandering.  Ik raad alle blije mensen aan om hun enthousiasme wat in te tomen.  Hoop is een goed ding.  We hebben het als mensen nodig om door het leven te  gaan.  Maar er is niets schadelijker voor succes in het leven, zo ook in de politiek, als valse hoop. Valse  hoop schept ongerechtvaardigde verwachtingen en resulteert in diepe teleurstellingen.  Vandaag is het haleluyah, morgen kruisigt hem, als de hooggespannen verwachtingen niet uitkomen.. Valse hoop maakt ons passief.  We leggen de verantwoordelijkheid voor de toekomst bij anderen, in dit geval Simons en Rusland.

Hoop doet leven

Een bijzondere vorm van hoop is religieuze of levensbeschouwelijke hoop..  Religieuze groepen en politieke bewegingen hopen en geloven dat er een betere wereld zal komen als we goed ons best doen en ons houden aan de recepten die zij daarvoor hebben. Verschillende mensen vroegen om voor Simons en Rusland te bidden.  Enkelen haalden bijbelteksten aan waarin mensen worden aangemaand te bidden voor de koning.  Er waren enkelen die zeiden dat we vertrouwen moeten hebben in God. God heeft een bedoeling met wat hij toelaat te gebeuren. Hoop doet leven.    “Wees gerust. Alles sal reg kom”, zei Paul Kruger (1825- 1904), voormalig president van Zuid-Afrika (1883 – 1900)  na zijn nederlaag in de Tweede Boerenoorlog en zijn daaropvolgende ballingschap.  Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd deze leus in Nederland gebruikt door het ondergrondse verzet tegen de Duitsers. Johan Pengel (1916 – 1970), premier van Suriname van 1963 tot 1969,. ging zijn laatste verkiezingscangpagne van 1969 in met deze leus.

Transcredente hoop, op God, Voorzienigheid of Karma, helpt ons door het leven.  Een basishouding van vertrouwen is nodig voor een goed leven.  Het is goed om hoopvol te zijn. Hoopvolle, optimistische mensen zijn geestelijk, lichamelijk en sociaal gezonder en succesvoller dan mensen die achterdochtig en pessimistisch zijn.

Maar het is niet de bedoeling dat we blijven hangen in optimistische verwachtingen.  Bidden voor de leiders is niet genoeg.  Berusting in  God’s wil ook niet.  In de Bijbel wordt gesproken van geloof, hoop en liefde.  Hoop is dus op zich niet genoeg.  Er is geloof (kennis) en liefde (wil) nodig om te kunnen spreken van goede hoop. Transcedente hoop, elke vorm van goede hoop, vraagt om persoonlijke inzet.  “Bid en werk” luidt het gezegde. Goede hoop is meer dan een voorbijgaande emotie, meer dan een verlangen, meer dan goede bedoelingen.  Goede hoop gaat gepaard met mobilisatie van wil. Goede hoop motiveert tot actie en gaat uit van realistische inschattingen van de mogelijkheden en de beschikbare middelen.

Geloof en verlangen

Misschien daarom was Sharda Ganga van Sichting Projecta, die zich bezighoudt met sociale verbeteringsprojecten, zo uitgeput na de inauguratie van de eerste vrouwelijke president. Ze was te moe voor een diepere beschowing schreef ze op Facebiook, maar ze heeft hoop dat het beter zal gaan in Suriname. Haar hoop is, en dat weet ze, slechts gebaseerd op een hoopvol verlangen.  Hoopvol verlangend ingaan tegen de harde realtiteit van onze politieke cultuur is vermoeidend.  De verlangende emotie wordt niet gesteund door inzicht en realtiteitszin, maar moet zichzelf overeind houden en dat is erg vermoeiend.  Goede hoop is een levenshouding en geen vluchtige emotie. De goede hoop van de kritische intellectueel, die Ganga denk ik is, is niet die van de tot tranen toe bewogen toeschouwer van de inauguratieplechtigheid. En ook niet die van de trouwe volgeling. Goede hoop heeft meer nodig dan geloof.

Utopische en beperkte hoop

De kritische mens kan utopische politieke doelen hebben, die vragen om een totale transformatie van de samenleving. Beter is de hoop te beperken tot dat wat onder gegeven omstandigheden haalbaar is. Utopische hoop en beperkte, realistische hoop kunnen goed samengaan.. Zowel de utopische hoop als de beperkte hoop is goed zolang men uitgaat van een realistische inschatting van de mogelijkheden en zolang er sprake is van inzet om gestelde doelen te bereiken. Sprekend over goede hoop komen we religie en politiek tegen. En we krijgen te maken met psychologie, neurologie en ethiek. Hoop is een psychologisch verschijnsel waarbij gedachten en gevoelens worden omgezet in motivatie, de wil, om een doel te bereiken.  Hoop  heeft te maken met de toekomst, of liever gezegd, ons toekomstbeeld. Goede hoop is gericht op mogelijkheden en waarschijnlijkheden die door kennis en inzicht zichtbaar worden en die beargumenteerd  kunnen worden.  Goede hoop is nooit alleen maar gebaseerd op geloof en verlangen. Hoop die los staat van aantoonbare mogelijkheden en waarschijnlijkheden is ijdele hoop. De verwachting dat bijvoorbeeld de goudsector geordend zal worden en de corruptie zal worden beperkt door de regering Simons-Rusland is niet gebaseerd op een objectieve inschatting van de politieke situatie in het land. De valse hoop die gewekt wordt door de inauguratie van  Simons en Rusland, beiden beschadigde en besmette personen, beladen met dubieuze voorgeschiedenissen, is niet gerechtvaardigd. Dat heeft weinig met hun persoonlijke capaciteiten maar veel met het politieke systeem te maken. We sluiten de mogelijkheid niet uit dat mensen kunnen veranderen, maar systemen en culturen zijn hardnekkig. Cultuurverande-ring vergt tijd, meerdere generaties.  Het is een collectief leerproces.   De cultuur van de machtspolitiek, corruptie, valse beloften, woordbreuk, overloperij en chantage, de niet aflatende strijd tussen kapitalistische kongsi’s om toegang tot oil and gas, maken de hoop op een fundamentele verbetering van de situatie op korte termijn vals cq ijdel.

Nieuwe politiek: utopische hoop  en hoop op het haalbare

Mijn hoop is niet meer als toen ik jong was, dat we Suriname transformeren tot een harmoniueze samenleving op basis van een of andere ideologie.  Mijn hoop is dat we stap voor stap leren wat werkt en niet werkt en dat we geleidelijk, beetje bij beetje,  case by case,  “passend en metend” zou Venetiaan zeggen, dichterbij ons ideaal van een vredige, veilige samenleving komen. Geen macroproject gestuurd vanuit een centraal planbureau of politiek hoofdkwartier, maar een ongestuurd gebeuren van opbloeiende initiatieven in de hoeken en gaten van de hele samenelving.  Mijn utopische hoop op een harmonieuze samenleving heb ik opgedeeld in  kleinere stukjes gericht op kleine stapsgewijze, haalbare verbeteringen. De nieuwe politiek is geen partijpolitiek, maar vorming van collectiviteiten en netwerken rond de oplossing van problemen, tijdelijke coalities dwars door partijpolitieke muren heen om nationale zaken aan te pakken,  zoals democratisering en transparantie van politieke partijen, gezonde leefbuurten, persoonlijke vrijheid en sociale gelijkheid.

Mijn geloof is dat de natuurlijke altruistische instelling van de mens, zijn speelse creativiteit en doelgerichte inventiviteit tal van mogelijkheden bieden voor de ontwikkeling van een samenleving die welzijn en welvaart voor al haar leden garandeert.  De nieuwe politiek kan nooit tot stand komen door meedoen met de bestaamde machtspolitiek.  Er ontwikkelen zich nu reeds, over de hele wereld, nieuwe politieke werkvormen voor meer betrokkenheid en democratie.  De nieuwe politieke collectiviteiten zitten niet in partijpolitieke korsetten, maar verschijnen en verdwijnen rondom de aanpak van bepaalde issues. in het bijzonder op mondiaal niveau, zoals de invloedrijke milieubeweging.  De saaamenwerkingsverbanden van de nieuwe politiek gaan geen strijd aan met de oude politieke partijen, maar groeien in de puinhopen van het machtspolitieke systeem en in de ruines van de overheidsburocraite, en sijpelen door de spleten van sociale scheidsmuren en doen die afbrokkelen.  De machtspoliiek heeft ons allemaal beschadigd, maar niet terminaal..  Er is hoop voor de toekomst.  Niet die vluchtige emotie van de inauguratie, maar het geloof in de zin van het leven hier op aarde, een zin die we zelf verzinnen en waarmaken, in ons persoonlijk leven, en collectief in de politiek.

 willemjanbakker95@gmail.com