Surinamers zijn inmiddels bekend met het straatbeeld van loeiende sirenes en donkere volgauto’s. Regelmatig gaat het om vijf tot zes voertuigen. Een leek kan van een afstand zien, dat het…

Langer dan negen maanden nadat de mi-nister van Buitenlandse Zaken beweerde dat president Santokhi naar China afreisde om een schuldherschikking ‘te ondertekenen', heeft de ondertekening daarvan volgens de minister van Financiën, pas midden november 2024 plaatsgehad.

In de afgelopen jaren hebben we steeds gemerkt, dat ministeries in Suriname zwaar veranderen van publieke instellingen naar politieke speelvelden van bepaalde politieke figuren. In Suriname is al geruime tijd een verontrustende trend zichtbaar: ministeries functioneren steeds meer als verlengstukken van politieke partijen en bevolkingsgroepen, in plaats van als neutrale beleidsorganen, die de belangen van alle burgers moeten dienen. Deze toestand, waarbij ministeries worden beschouwd als het eigendom van een politieke partij of individu, ondermijnt niet alleen de democratie, maar belemmert ook de nationale ontwikkeling.

'Een ondernemer’ gaat volgens de persrechter vrijuit, net als degenen die mede verdacht werden van de feiten en omstandigheden die aanleiding vormden voor een roemruchte strafzaak. Voor de regelmatig met belastingontduiking, omkoping, fraude en mensenhandel in verband gebrachte Robin Hood achter dat flamboyant gebeuren, was het geen moment van bezinning, berouw of bescheidenheid. Nee, de Haïtiaanse Prins van Oranje was breed lachend in opperbeste stemming op de stoep van het strafkanton alwaar hij de pers te woord stond als een bekendheid die een prijs in ontvangst nam.

Met de regelmaat van de klok komen berichten naar voren over frauduleus handelen. Recent verschenen berichten over dubieuze goudtransacties in Suriname. Of er enig wettig en overtuigend bewijs is, valt nog te bezien. Als (forensisch) accountants laten wij ons niet uit over de juridische aspecten van de bewijsvoering. Het meest recent is het bericht over Surinaamse stromannen (of strovrouwen) die heimelijk eigenaar zouden zijn van olietankers die voor de Islamitische republiek Iran olie zouden transporteren. Ook hiervoor geldt dat er wel sprake is van berichtgeving, maar of er wettig en overtuigend bewijs is, laten wij nu in het midden.

Als het gaat om transparantie en verantwoording binnen een regering, dan kan meteen de vraag gesteld worden ‘wie heeft hier het recht om te spreken?’ In de huidige politieke dialoog klinkt de roep om goed bestuur en transparantie luid, vooral vanuit de oppositie. De Nationale Democratische Partij (NDP) voert daarin het hoogste woord met beschuldigingen aan het adres van de huidige regering.

Een deel van de scholen in het binnenland (Sipaliwini), is pas deze maand geopend, terwijl er nog steeds leerlingen zijn die nog steeds geen onderwijs genieten. De scholen werden eindelijk geopend na maanden van onzekerheid. Het leek een positieve ontwikkeling, een kans om de significante achterstand die de kinderen daar sinds de covid-pandemie hebben opgelopen, in te halen.

Uit Cuba, Haïti, Pakistan en Venezuela, stromen jaarlijks grote groepen personen naar Suriname in de hoop aan armoede en onderdrukking te ontsnappen. Veel van hen zijn bereid hard en eerlijk werk te verrichten voor een dak boven het hoofd, een bordje eten en op den duur de kans om iets op te bouwen. Hier, in het land van herkomst of op een volgende bestemming. Hun hoop en hun reis verschillen niet veel van maé, nana en afo, honderd jaar geleden.

Jenny Simons consolideert binnen de gecompliceerde formele structuur van de NDP haar invloed. De partij heeft eerder machtsstrubbelingen gekend. In de periode van overgang van revo-beweging naar een formele politieke partij, toen intellectuelen zoals Brunings en Playfair nog dachten dat er ruimte was voor theorie en ideologie voorbij puur Boutisme. Tijdens de regeertermijn van Wijdenbosch, toen hij meende met het presidentschap, voorzitter Bouterse niet meer nodig te hebben.

De Surinaamse Luchtvaart Maatschappij (SLM), ooit een trots symbool van onze nationale luchtvaart, bevindt zich nu op een kruispunt waar de toekomst uiterst onzeker lijkt. Het vertrek van Lars de Brabander, amper vijf maanden na zijn aanstelling als onderdirecteur Commerciële Zaken, is het meest recente hoofdstuk in een reeks van tegenslagen en managementkwesties die het bedrijf al jaren achtervolgen. Dit vertrek, gehuld in mysterie en zonder toelichting van de directie, zet de schijnwerpers op de diepgewortelde problemen binnen de organisatie. De redenen achter het vertrek van De Brabander blijven onduidelijk, maar bronnen wijzen op afspraken die door de SLM niet zouden zijn nagekomen.

Op de hoek van de Anton Dragtenweg en Kasoedjieweg nabij de bushalte, wordt de berg vuilnis steeds groter. Een rek voor het plaatsen petflessen wordt misbruikt voor het storten  van huisvuil, hetgeen zorgt voor stank en ongedierte.

De verloedering en teloorgang van de Toren van Financiën neemt geen keer. Het stilstaand uurwerk, de volledig verdwenen koperen beplating en nu het verdwijnen van zelfs de beplating van de bekroning op de koepel, vormen een trieste metafoor van onderwaardering voor ons cultureel en bestuurlijk erfgoed.

In Suriname zijn de negatieve gevolgen van de politieke inmenging in parastatale bedrijven een alom bekend probleem, dat aanhoudend tot inefficiëntie en stagnatie leidt. Met elke nieuwe regering, vindt er een wisseling van de wacht plaats: nieuwe, politiek aangestuurde benoemingen worden gedaan in de top van staatsbedrijven, wat het begin markeert van een nieuwe, maar vaak inefficiënte koers.

Als je 44 jaar lang alleenheerser bent geweest over eerst de groene en later de paarse horde, en door omstandigheden allen bekend, niet langer op je troon kan plaatsnemen, is het niet verwonderlijk dat de horigen, die jaren achtereen het dichtst bij het vuur hebben gezeten, zeker van mening zijn in aanmerking te moeten komen plaats te nemen op de troon.

De recente ontwikkelingen in Suriname zijn zowel divers als uitlopend, en geven een verontrustend beeld van het huidige bestuur en de staat van het land. Terwijl sommige positieve signalen, zoals de verbetering van de kredietwaardigheid door Moody's en de presentatie van de FID op 1 oktober, door de autoriteiten worden gepresenteerd als successen, blijven de fundamentele sociale problemen onopgelost.

Het protest en de stakingen van medewerkers van het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS), hebben de aandacht gevestigd op het ontstaan van een zorgwekkend patroon, namelijk dat cruciale zorg- en onderwijsprofessionals herhaaldelijk in opstand moeten komen, voordat de overheid hun belangen serieus in overweging neemt.

Het besluit van Suriname om geen nieuwe leningen te verbinden aan toekomstige olie-inkomsten, is naar onze mening op het eerste gezicht zeer verstandig. Wij denken dat dit besluit van de minister van Financiën, Stanley Raghoebarsing, gebaseerd is op het vermijden van voorverkoop of leningen om de toekomstige inkomsten niet te belasten en het getuigt van terughoudendheid.  Aan de andere kant kan deze strategie risico's met zich meebrengen in een volatiele olie-industrie en een onvoorspelbare wereldeconomie.

De Stuurgroep State-Owned Enterprises heeft over 163 entiteiten een advies uitgebracht. Het eerste dat opvalt, is hoe weinig het volk door de jaren heen door verschillende regeringen geïnformeerd is over waar de staat allemaal betrokken bij is. Terwijl het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) en de BBC omstandig rapporteren over de verdenkingen van witwassen tegen Kaloti, is de Surinaamse staat actief belanghebbend bij Suriname Kaloti Mint House.

Na alle feestgejubel van een principeakkoord eerder dit jaar tussen de EBS- werknemers en de directie heerst er weer ontevredenheid. De bond meent dat afspraken niet nagekomen zijn en de directie wil de terugkeer van de uitlandige Leo Brunswijk afwachten, alvorens inhoudelijk op het een en ander in te gaan. De vrede die door moeder Brunswijk geïnspireerd werd, lijkt ten einde te komen.

De president van de Republiek Suriname heeft via Facebook zijn verantwoordelijkheid genomen en de samenleving geïnformeerd over spanningen binnen de coalitie en wat hij noemt ‘wrijving’ tussen de ABOP en de PL. De oorsprong is volgens hem een CLAD-onderzoek rond BiZa. Volgens hem zou Bronto Somohardjo op eigen verzoek ontslagen zijn en is er discussie ontstaan over wie diens opvolger zou moeten voordragen.

In aanloop naar de algemene verkiezingen van 2025, wordt de steeds dieper wordende kloof tussen de politieke partijen ABOP en PL steeds duidelijker en is een verontrustende ontwikkeling voor hun achterban en een deel van de samenleving. Waar samenwerking oorspronkelijk de strategie was om politieke invloed te versterken, heeft de interne verdeeldheid geleid tot een openlijke strijd die het partijbelang overstijgt en eerder de persoonlijke agenda’s van partijleiders etaleert.

Met minder dan zes maanden te gaan, tot de algemene vrije en geheime verkiezingen van 25 mei 2025 in Suriname, schijnen fundamentele voorbereidingen verre van voltooid te zijn. De tijd dringt, en hoewel alles in kannen en kruiken zou moeten zijn om soepele verkiezingen te kunnen garanderen, kampt ons land nog steeds met diverse technische en organisatorische problemen. Het uitblijven van zeer essentiële stappen roept kritische vragen op over de mate van voorbereiding en de verantwoordelijkheid van de betrokken instanties.

Ten tijde van het bezoek aan Santo Boma door Ronnie Brunswijk, waarbij hij veroordeelde medeplegers van de 8 Decembermoorden bezocht, was hij in functie als waarnemend president van de republiek Suriname. Op het moment van het bezoek, was de hoofddader en veroordeelde actief voortvluchtig en actief schuldig aan de misdrijven van obstructie en ontvluchting van Justitie.

De Nationale Assemblee (DNA) is in veel opzichten een onvoltooid instituut. Van de huisvesting tot de nieuwbouw en van de bevoegdheden tot de plaats binnen ons staatsbestel, is er sprake van groeipijnen. Omdat de formele leiding in handen is van een ABOP-functionaris en de laatste tijd er steeds meer sprake lijkt van een regering binnen een regering, krijgen de VHP-president en VHP-ministers steeds moeizamer de wetgevingsagenda op gang die wel internationaal toegezegd is door de staat Suriname.

Het is duidelijk dat de kritiek op SWM niet enkel gaat om technische tekortkomingen, maar ook om fundamentele kwesties als rechtvaardigheid en transparantie in de dienstverlening. De voortdurende klachten uit verschillende wijken - variërend van lage waterdruk tot ondrinkbaar, sterk naar chloor ruikend water - suggereren een structureel probleem dat voorbijgaat aan incidentele storingen.

De meer dan honderd leningen uit het tijdperk van ex-governor en gewezen minister Gillmore Hoefdraad, waren controversieel en die zijn wij van Keerpunt, niet vergeten. In de periode 2010-2020 is er grofweg gestolen, geroofd, en de partij achter die paarse regering denkt dat zij wederom weer huis kan houden na 25 mei 2025. Wij hebben daarover breedvoerig publicaties en rechtspraak ter beschikking, die ons standpunt staven. Eveneens is dit ook weer duidelijk geweest in de periode van de regeringsoverdracht in 2020, toen hard-drives ‘moeilijk vindbaar’ waren op het ministerie van Financiën.

Bijna vijf jaar voor vijf verdachten verliepen verschillend en vertonen een divers pad aan keuzes, waar het de strafzaken rondom Financiën en de Centrale Bank van Suriname 2019-2020 betreft. De machtige kosmopoliet en officieuze tweede man van het land, Hoefdraad, koos het hazenpad, maar bleef jarenlang via zijn advocaat, vocaal over zijn onschuld.

Het onderhoud van historische monumenten kost handen vol geld en eist een voortdurende zorg. De kleinste reparaties moeten gelijk verricht worden. Slechts weinigen beseffen dit en daarom valt het verval binnen ons cultuureel erfgoed  steeds nadrukkelijker op. De overheid is de grootste boosdoener want die onderhoudt haar monumentale panden zeer slecht.

De afgelopen week maakte de politie een aanvang met het wegslepen van totaal verkeerd geparkeerde voertuigen aan de Mr. Dr. J.C. de Mirandastraat. Asocialeautobestuurders vaak genoeg in dienst van de overheid, parkeren dagelijks hun auto’s op de meest absurde plaatsen en belemmeren de doorgang van het verkeer.

In aanloop naar de verkiezingen van mei 2025 lijken politieke leiders plotseling oor en oog te hebben voor de binnenlandbewoners, in dezen de inheemse- en de Marron-gemeenschap van ons land. Maar zodra de stembussen gesloten zijn, verdwijnt deze aandacht vaak even snel als ze gekomen is. Dit is reeds jaren zo en daarom is, nog geen verandering gekomen.

De recente golf van geweld in Suriname, waarbij criminelen een helikopter en politieagenten hebben beschoten in Grankreek en ook goudzoekersdorpen worden aangevallen, heeft velen erg verontrust. In Paramaribo is de situatie niet veel beter; bewoners voelen zich steeds onveiliger.

Internationaal kredietbeoordelingsbureau Moody’s heeft onlangs de inschatting van Suriname als geldlener omhoog bijgesteld, van ‘stabiel’ naar ‘positief’. Olie exploitatie en de investeringen in het GranMorgu project, vormen daar aanleiding toe, ondersteund door de reeks aan fiscale maatregelen die de regering voorafgaand hieraan heeft genomen. Afbouw van subsidies en introductie van BTW,

De klachten worden steeds talrijker en intensiever over de slechte levering van goed drinkwater door de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij, SWM, aan haar clienten.  Bij onze redactie komen de klachten vrijwel dagelijks binnen dat de SWM in grote delen van Paramaribo en Wanica zeer slecht of helemaal geen water via haar buizen en leidingsystemen levert.

Het is inmiddels geen geheim dat er futubois in de NDP zijn die al een tijd sensatie creëren en de samenleving vergiftigen met racistische uitspraken zoals “geen Hindostaan meer als president” en die futubois zijn allen prominente NDPers. In hun versie van de uitspraak, komt de scheldnaam voor ‘Hindostaan’ voor. De leiding van de NDP weigert ondanks herhaaldelijke oproepen om afstand te nemen van die uitspraken en van de prominenten. De huidige voorzitter Simons doet alsof haar neus bloedt, mede omdat zij kennelijk daar baat bij heeft,

De NDP is groot voorstander van gratie voor Desi Bouterse. De ABOP-voorzitter heeft in 2012 rond de aanname van de Amnestiewet al verklaard altijd voorstander te zijn van amnestie voor iedereen. De PL heeft in 2012 meegewerkt aan amnestie, zodat gratie geen taboe zou zijn. De twee instrumenten hebben hetzelfde effect: vrijheid voor daders van gruweldaden. De NPS flirt vrij openlijk met de NDP als het om samenwerking, pre-electoraal of na de verkiezingen, gaat.

Op 12 februari 1998 is het Prijsaanduidingsbesluit tot stand gekomen. De wetgever heeft toen bij dat besluit het verbod opgelegd om prijzen van goederen en diensten in een andere geldsoort dan de Surinaamse gulden (thans SRD) aan te duiden. Mijn inziens werd hiermee beoogd om o.a. de eigen munt te versterken en de vraag naar vreemde valuta te beperken. Immers, door de jaren heen hebben niet alle handelaren en dienstverleners zich uit zichzelf gehouden aan de wet, met alle gevolgen van dien.

De staat Suriname houdt al heel lang veel staatsbedrijven ofwel parastatale bedrijven, die weinig of niets presteren en doorgaans niets bijdragen aan de staatskas. Meestal moet er in de vorm van staatssubsidie geld bij. Ook al heel lang roepen velen dat deze staatsbedrijven nodig gesaneerd moeten worden.

Spannende Amerikaanse verkiezingen in november 2024 leveren lessen op voor onze eigen aanstaande verkiezingen in mei 2025. Veroordelingen zijn geen diskwalificatie. Voor wie had gedacht dat de strafrechtelijke veroordelingen Trump bij de zwevende kiezers onaantrekkelijk zouden maken, hebben de swing states een luid en duidelijk antwoord gegeven.

Suriname is vooruitgegaan in rechtsstatelijkheid in een jaar waarbij de rest van de wereld achteruit ging. Het World Justice Project, mogelijk gemaakt door de Wereldbank en andere donoren, doet onderzoek naar de stand van gerechtigheid in landen over de hele wereld.

Ondanks de publieke belofte van de president begin dit jaar dat geen centimeter grond gegeven wordt aan mennonieten, zijn de opvallende kolonisten weer nadrukkelijk aanwezig in het Surinaamse straatbeeld. Vergezeld van hun gebruikelijke chaperones akkeren zij voort. Alles wat nodig is voor grootlandbouw en voor kaalkap, wordt in stelling gebracht. Laten wij niet vergeten dat sinds die zwaarwichtige belofte, al gebleken is dat voor tientallen duizenden hectare reeds bereidsverklaringen getekend waren.

Zijn we nu onopgevoede mensen of zodanig ongeïntresseerd geraakt, dat het ons niets meer uitmaakt, dat ons cultuureel erfgoed in de vorm van historische monumenten langzaam maar zeker teloor gaat? We kunnen vrijwel ononderbroken beelden blijven afdrukken van ons cultureel erfgoed dat gewoon door verwaarlozing kapot gaat. Machthebbers en particuliere bezitters hebben totaal niet in de gaten hoeveel er verloren gaat.

Novembermaand, Srefidensimaand.  Op 25 november herdenken we de zoveelste jaardag van Suriname als onafhankelijke republiek. Tijd om weer stil te staan bij onze nationale conditie.  In een Whatsappgroep werd gereageerd op een groepsfoto van vijftien jonge mensen, vier mannen en elf vrouwen, volgens het onderschrift rechters in opleiding.  Iemand schreef spottend: “Mooie bromki dyari”, omdat de meeste mensen leken op Hindostanen. Er was maar één vrouw die leek op een Afro-Surinamer. 

De derde week van oktober drukte ons weer ruw met de neus op de feiten voor wat betreft het absurd fenomeen van nederzettingen vol vreemdelingen, midden in de traditionele leefgebieden van inheemsen, waar belasting, noch leerplicht, enige betekenis hebben.

Op de wijze waarop NDP’ers Staatsolie in de verworvenheden kolom van Bouterse proberen bij te schrijven en VHP’ers offshore in de verworvenheden kolom van Santokhi, zou je zweren dat Surinamers schuldvrij, met lage inflatie, in een veilig land, zorgeloos rondliepen en zorg van wereldniveau konden genieten. Er wordt agressief getrokken aan ‘Grani’ voor bestuur, wat geen vruchten afgeleverd heeft om trots op te zijn. De dekoloog schetste in uitzonderlijk gevatte bewoordingen, dat de toevallige oprichting van Staatsolie eind jaren ‘80 geen meesterzet is geweest van militairen die niet over mijnbouwkundige kennis beschikken.

Suriname is op weg naar grote industriële ontwikkelingen, die na 2028 een versnelde vaart zullen nemen en wel in de zogeheten oil and gas sector. De multinationale onderneming Total Energies en het Amerikaanse Apache zullen miljarden investeren in de aardoliesector en wel offshore. Suriname zal na 2028 in staat zijn, honderdduizenden barrels aardolie uit zijn oliebronnen voor de kust op te pompen en zal daaraan ook miljarden dollars verdienen. Als  er geen vertragingen in het werk van Total en Apache optreden, zal er een enorme arbeidsgelegenheid worden geschapen.

De Suriname Economic Oversight Board (SEOB) blijft een duidelijk standpunt innemen ten aanzien van het belang van een vervolgprogramma met het IMF, met de nadruk op economisch herstel, goed bestuur en het versterken van de financiële sector. Dit vooruitzicht op duurzame groei in combinatie met streng fiscaal beleid is cruciaal voor de langetermijnstabiliteit van de Surinaamse economie, vooral nu de olie-inkomsten pas in 2028 zullen beginnen.

Het verkiezingsseizoen is in volle gang. De volle kalender aan partijbijeenkomsten loopt parallel aan de politieke ontwikkelingen in het land. En politici die in de jaren hiervoor nog door hun herders in de stal gehouden werden, gaan als beesten tekeer op podia. De ene kiest voor een utopia, waar iedere volwassen Surinamer de ander met een legaal vuurwapen overhoop mag knallen.

De evaluatie van de Wet Arbeidsbescherming Gezin biedt een belangrijke kans om enkele kritische problemen aan te pakken die tot nu toe het vertrouwen in deze wet hebben ondermijnd. Hoewel de wet ongetwijfeld is ingevoerd met de juiste intenties om ouderschapsverlof te waarborgen, lijkt het duidelijk dat de uitvoering, met name wat betreft het Fonds Voorzieningen Ouderschapsverlof (FVO), een bron van zorg is voor het bedrijfsleven.