In Suriname wordt mentale kracht vaak gelijkgesteld aan zwijgen. Men zegt dat je hulp moeten zoeken als je problemen hebt, maar we zien te vaak, dat mensen die dat doen, als ‘law man‘ of zwak worden gezien. Mei staat internationaal bekend als Mental Health Awareness Month, een periode waarin wereldwijd extra aandacht wordt gevraagd, voor mentale gezondheid, bewustwording en het doorbreken van stigma’s. Ook in Suriname is die reflectie hard nodig, juist omdat de mentale kracht hier nog te vaak wordt verward met zwijgen. ‘Je moet sterk zijn’ is een veelgehoord advies. Maar daarachter schuilt een groeiende realiteit van mensen die worstelen met stress, uitputting en emotionele druk, zonder daar openlijk, over te kunnen praten.
De economische situatie speelt hierin een belangrijke rol. Stijgende kosten van levensonderhoud, onzekerheid op de arbeidsmarkt en sociale verwachtingen zonder perspectief zorgen voor constante spanning. Voor velen is het dagelijkse leven een voortdurende evenwichtsoefening tussen financiële verplichtingen en persoonlijke verantwoordelijkheid. Die druk stapelt zich op, vaak zonder een veilige uitlaatklep. Toch blijft mentale gezondheid een onderwerp waar nog altijd een stigma op rust. Wie aangeeft het moeilijk te hebben of hulp zoekt, wordt in sommige gevallen nog steeds gezien als zwak, als iemand die klaagt of het zelf zou moeten oplossen. Deze zienswijze moet doorbroken worden. Mensen die hulp zoeken of hun kwetsbaarheid uitspreken, zijn niet zwak, zij nemen juist verantwoordelijkheid voor hun welzijn. De gevolgen van het stilzwijgen zijn zichtbaar, al worden ze niet altijd zo getoond: verminderde productiviteit, spanningen in relaties en in sommige gevallen volledige uitval. Niet omdat mensen niet willen functioneren, maar omdat de mentale belasting te groot wordt zonder ondersteuning. Daarbij komt dat professionele hulp vaak beperkt toegankelijk is. Psychologische ondersteuning is voor velen financieel moeilijk haalbaar of praktisch helemaal niet bereikbaar. En zelfs wanneer die hulp beschikbaar is, speelt schaamte nog te vaak een belemmerende rol. In een maand als mei, die wereldwijd in het teken staat van mentale gezondheid, zou dat juist een aanleiding moeten zijn voor actie: meer bewustwording, betere toegang tot hulp en vooral het actief doorbreken van stigma’s. Dat betekent ook, dat we als samenleving moeten stoppen met het labelen van mensen die hulp zoeken. Een samenleving die mentale gezondheid blijft negeren, ondermijnt uiteindelijk haar eigen fundament. Want hoe kan ontwikkeling duurzaam zijn, als het geestelijke welzijn van mensen, structureel onder druk blijft staan? Het is tijd om het gesprek niet alleen te voeren, maar ook als normaal te accepteren en te beschermen. Mentale gezondheid is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor een gezonde en veerkrachtige samenleving.

