November 10, 2019


KLOKKENLUIDERS MOETEN BESCHERMD WORDEN


November 10, 2019

Een klokkenluider kan zowel een integer persoon zijn als iemand die aanvankelijk aan de bekritiseerde praktijken heeft meegedaan, vervolgens spijt kreeg en de misstanden openbaar maakt. Doorgaans wordt het de klokkenluider niet in dank afgenomen informatie naar buiten te hebben gebracht. Dikwijls verliest hij zijn (of zij haar) baan bij de betreffende organisatie, zaak of instelling. Het SPSB-schandaal is ook bekend geworden door klokkenluiders. Deze mensen dienen beschermd te worden, maar in plaats daarvan hebben wij gezien, dat de regering de namen van de klokkenluiders wilde hebben en maatregelen wilde treffen tegen hen. De regering was van mening dat het om confidentiële informatie gaat en die mocht volgens hen niet openbaar worden gemaakt. De klokkenluiders zouden intern de vermoedelijke misstanden moeten rapporteren. De regering kan dat wel zeggen, maar als het algemeen belang groter is en de samenleving er de dupe van wordt, dan is deze reden niet gegrond om klokkenluiders te straffen. In andere landen, voornamelijk Europese landen en de Verenigde Staten, zijn er juist wetten die klokkenluiders beschermen. Op 1 juli 2016 is de Nederlandse Wet Huis voor Klokkenluiders in werking getreden. De wet voorziet in de oprichting van een instituut, het zogheten ‘Huis voor Klokkenluiders’, dat op dezelfde datum, 1 juli 2016, operationeel werd. Het huis heeft tot taak het adviseren en verwijzen van melders en het doen van onafhankelijk onderzoek naar de melding. Het huis kan wettelijk geen bescherming bieden aan melders; daarvoor moeten zij naar de rechter. In 2000 heeft het Europees Parlement een klokkenluidersregeling aangenomen (ontworpen door de vicevoorzitter van de Europese Commissie, Neil Kinnock). Daarin werd onder meer geregeld dat een klokkenluider zijn dossier mag doorspelen aan de voorzitter van een van de Europese instellingen. In april 2014 kwam een algemene regeling tot stand met de Verordening marktmisbruik 506/2014. Voor de interne werking van de Europese Unie is ook de Europese Ombudsman een aanspreekpunt. Het Verenigd Koninkrijk regelde via de Public Interest Disclosure Act 1998, criteria voor de bescherming van klokkenluiders. Ook in de Verenigde Staten worden klokkenluiders (whistleblowers) juridisch beschermd.