Er zijn formatiefouten gemaakt die ons inzage geven in hoe er geregeerd zal worden als de partijen die nu handjes vasthouden, inderdaad samen aan de startlijn verschijnen. Laten we wel wezen: de presumptieve president-elect is niet in het huwelijksbootje getreden, nadat journalisten hebben gezegd dat er geen first-gentleman is en er geen nieuwe ministeries geschapen zijn om politieke chanteurs mee te krijgen.

De samenleving staat nu op het punt om te zien, welke verkiezingsbeloftes echt waargemaakt zullen worden in de komende periode. De verkiezingen zijn achter de rug, de stemmen zijn geteld, en de contouren van een nieuw bestuur, worden duidelijker afgaande op de ondertekening van een regeerakkoord.

De NDP-campagne en het NDP-regeerplan staan bol van de gedachte dat ‘het systeem moet veranderen’. Maar het systeem dat wij hebben, is grotendeels het NDP-systeem. De NDP en haar oprichters hebben meer dan wie dan ook, vorm gegeven aan dit systeem en het in stand gehouden.

De Surinaamse samenleving lijkt zich in  een ‘sneltreinvaart’ te verharden. Waar geweld en berovingen ooit als incidenten werden gezien, is het nu een alledaagse realiteit, die jammer genoeg steeds dichter bij huis komt. Op klaarlichte dag, in aanwezigheid van derden, werd eerder deze week nog een burger onder schot gehouden beroofd.

Inmiddels zijn er twee partijen die naakt en onverholen voor twee zaken uitkomen. PL en ABOP willen altijd regeermacht en schromen etnische politiekvoering niet. Dat geeft ze een afgekaderde doelgroep en een heldere doelstelling. Daarom is het vreemd dat op lijst na lijst en in coalitie na coalitie, de ABOP het klaarspeelt, partners baldadig te overvragen.

De VHP wil nog niet naar huis (nog lang niet, nog lang niet). De inzet van sociale media en exponenten die de regering goed gezind zijn, om te mopperen over zowel de uitslag als de formatie, siert de partij geenszins. In een tijdspanne van slechts 24 uur, heeft men buitenlandse juristen, een oud-president en buitenlandse columnisten van stal gehaald om in globale bewoordingen, de bezwaren tegen de NDP, de NPS en hun voorzitters, af te keuren.

De wijze waarop oud-president en erevoorzitter van de Nationale Partij Suriname (NPS), Ronald Venetiaan, vorige week na zijn interview met ABC-radio werd bejegend op sociale media, is niet minder dan schokkend. Zijn genuanceerde en correcte reactie op het besluit van partijvoorzitter Gregory Rusland, om samen te werken met de Nationale Democratische Partij (NDP), werd niet ontvangen met de waardigheid die zijn staat van dienst verdient.

Nieuwe volksvertegenwoordigers, nieuwe bewindslieden en waarschijnlijk nieuwe topfunctionarissen bij parastatale instellingen, klimmen straks in gloednieuwe zetels. Het is een goed moment om al deze nieuwelingen (inclusief de zeventigplussers) te herinneren aan de Anti-corruptiewet en de verplichting om het vermogen en de inkomen vast te laten leggen bij notariële akte en ter registratie aan te bieden bij de Anti-corruptie Commissie.

Het blijft ongemakkelijk koorddansen voor onze politici als het om de integriteit van de verkiezingen en het bindend karakter van de uitslag gaat. President Santokhi, oppermachtig en machtsdronken, bulderde vanaf het podium van De Olifant op 23 mei, dat alle andere politieke partijen hun verlies zouden moeten accepteren en niet moesten huilen over de verkiezingen.

Gregory Rusland beweert, dat aan hem het presidentschap is aangeboden in onderhandelingen met de VHP, en het aanbod af te hebben gewezen. Daarmee heeft het schip de haven verlaten: Gregory Rusland gaat de geschiedenis in als de eerste NPS-voorzitter in een halve eeuw, die het niet klaargespeeld heeft regeringsleider te worden.

Mocht het zo zijn dat de VHP uiteindelijk in de oppositiebanken belandt, dan staat de nieuwe regering, een formidabele oppositie te wachten. Niet alleen arriveert de oppositie met diepgaande dossierkennis, sublieme internationale contacten en een landelijke politieke machine, de partij beschikt ook over het vertrouwen van de zakenwereld, de diplomatieke missies en de internationale ratingbureaus.

Met grofweg SRD 700 miljoen aan winst over het boekjaar 2023, gerapporteerd in de eerste helft van het kalenderjaar 2025, heeft De Surinaamsche Bank (DSB), een succesvolle terugkeer gemaakt. Die terugkeer staat symbool voor een terugkeer van vertrouwen in het banklandschap, waarin de reus ontwaakt en actief is. De marktleider heeft een indrukwekkende transformatie ondergaan en is centraal geweest in de belangrijkste financiering voor ons nationale belang, namelijk Staatsolies rol in het GranMorgu-project.

Het stof van de parlementsverkiezingen in Suriname dwarrelt geleidelijk neer. De schermutselingen over coalitievorming zijn in volle gang. Alle politieke partijen kijken door hun gekleurde bril naar de uitkomsten van de verkiezingen en trekken daaruit hun conclusies. Daarbij wordt niet altijd rekening gehouden met de gewijzigde omstandigheden.

Je kunt geen wijsheid van een volk verwachten dat je geen wijsheid aanleert. Benjamin Disraeli merkte lang geleden op, dat van een volk verstandigheid verwacht kan worden, maar dat wijsheid veel zeldzamer is. De reactie op een verkiezingswinst van een politieke beweging, die om een kort overzicht te geven, massamoord, moord, het systematisch kweken van een narcostaat, burgeroorlog, grondroof en vier economische recessies, compleet met hyperinflatie als track record heeft, is vanuit de rest van het volk onbegrip.

De politieke organisatie OPTSU, vier kandidaten namens de partij en DTV-Express, hebben op 21 mei 2025, een spoed kort geding aangespannen tegen mediabedrijf RAPAR Broadcasting Network NV (RBN) en president Chandrikapersad Santokhi met als inzet: het verbieden van een geplande televisieuitzending op 24 mei, waarin president Santokhi als gast zou optreden in het gespreksprogramma Kal Aaj Aur Kal.

Stel je eens voor, een president die Suriname vertegenwoordigt in al zijn belangen. Eentje die niet alleen staat voor een politieke kleur, populistische schijnredenen of zelfs alleen maar voor eigen voordeel. Je kent het wel, de machtsbeluste leiders die ons steeds weer weten te verrassen door zieltjes te winnen. Hoe zou dat zijn? En nu terug naar de realiteit, een nieuwe dag, de dag na de verkiezingen.

Een nieuwe regering treedt aan met een schuldenlast van USD 400 miljoen aan aflossingen, die voor 31 december 2025 gedaan moeten worden en zonder een goedgekeurde begroting. Er is geen IMF-programma dat klaar staat en er is geen stijging aan inkomsten vanwege offshore, die in de komende twee of drie jaren, groene inkt op de staatsbegroting brengt.

De verkiezingskoorts is nog maar nauwelijks gezakt, of het politieke toneel toont alweer tekenen van oude voordrachten. Terwijl de verkiezingsuitslagen nog niet juridisch bindend zijn verklaard, hebben zes partijen, NDP, NPS, ABOP, PL, BEP en A20, reeds een intentieverklaring ondertekend, om samen een coalitie te vormen. Dat klinkt daadkrachtig, maar roept ook vragen op.

Econoom en oud-minister van Financiën, Subhaas Mungra, DNA-kandidaten en medisch specialisten Jerrel Pawiroredjo en Keshawpersad Goerdat, hebben de aandacht gevestigd op brain drain als aanslag op de Surinaamse economie, met voorbeelden uit de zorg. Het beleid dat de regering Santokhi heeft gevoerd, beperkte zich tot zorgpersoneel en heeft een bestraffend en benauwend karakter.