Het is 2025, en toch blijft de toegang tot schoon en betrouwbaar drinkwater een dagelijkse onzekerheid voor burgers in de binnenstad van Paramaribo, inclusief strategisch belangrijke overheidsgebouwen zoals die binnen het regeringscentrum. Terwijl de tarieven voor drinkwater vorig jaar zijn verhoogd, lijkt de dienstverlening van de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) nog altijd ver verwijderd van de basisstandaarden, die van een vitale nutsvoorziening mogen worden verwacht.

Wie zoekt naar politieke eenheid, naar bestuurlijke consistentie en naar nakoming van regelgeving strikt conform de wet, hoeft niet verder te kijken dan naar de wetten over geldelijke voorzieningen. Onder een dun laagje vernis van dubbele salarissen, introduceerde lid Gajadien in De Nationale Assemblee wetgeving die de salarissen van de president, vicepresident, ministers en assembleeleden, tezamen met een reeks aan andere voorzieningen, behoorlijk omhoog trok.

Het recente vonnis van kantonrechter Clayton Wallerlei waarin de arbeidsovereenkomst van een vrouwelijke medewerker van de Hakrinbank niet werd ontbonden, markeert een zeldzaam, maar cruciaal kantelpunt in de Surinaamse rechtspraktijk. De vrouw werd erkend als klokkenluider, handelde volgens de rechter terecht, en werd vervolgens onvoldoende beschermd. De rechter kwalificeerde het gedrag van de banktop als intimiderend en verklaarde dat de interne meldprocedure zodanig ondeugdelijk was ingericht, dat bescherming “illusoir” werd.

De nieuwe regering is nog niet begonnen, maar de voornemers stromen al rijkelijk. Er zal worden geëvalueerd. Er moet bezuinigd worden. Er komt een nieuwe koers. Mooie taal, nobele voornemens, maar het leven wacht op niemand. En precies daarin schuilt het gevaar. Want terwijl plannen worden gesmeed, nota’s worden opgesteld en commissies worden gevormd en benoemd, moet het volk gewoon verder zien te komen.

 De onrust die ontstond na berichtgeving over een vermeende plaatsing van de Surinaamse vastgoedsector op een zwarte lijst, verdient reflectie. Niet alleen omdat deze informatie onjuist bleek, zoals bevestigd door de Financial Intelligence Unit (FIU) Suriname, maar vooral omdat het incident blootlegt, hoe kwetsbaar ons maatschappelijk vertrouwen is in tijden van economische en institutionele fragiliteit.

Suriname kondigde met trots aan, dat het erkend is als het eerste malariavrije land van het Amazonegebied. Het is een mijlpaal van jewelste, die decennialang volgehouden inzet, samenwerking en leiderschap bekroont. Wie zich het Suriname van de jaren 2000 herinnert, toen het land piekte met meer dan 15.000 malariagevallen per jaar, beseft hoe ingrijpend deze overwinning is. De erkenning door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is dan ook terecht.

De jongste cijfers van de Suriname Economic Oversight Board (SEOB) bieden stof tot nadenken. Ondanks een ogenschijnlijk stabiele inflatie en een redelijk comfortabele importdekking, is de realiteit dat de economie opnieuw gevaarlijk op drift raakt. Wie voorbij de oppervlakkige indicatoren kijkt, ziet een fundament dat steeds brozer wordt.

Santokhi gaat als president met één termijn de geschiedenis in. Een termijn van co-presidentschap met Brunswijk, die tijdens het recordaantal aan dienstreizen van Santokhi, regelmatig als waarnemend president functioneerde en die nooit het volledig ontzag heeft kunnen opbrengen voor Santokhi in de hiërarchie. Een termijn van het schaduwpresidentschap van Albert Ramdin, die die vijf jaren vooral benut heeft in een campagne om alles te doen om de functie van secretaris-generaal van de OAS veilig te stellen voor zichzelf.

De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) stelt, dat het onmogelijk is om de economie los te zien van het bestuur. De scheidslijn tussen beide is flinterdun. Elke economische ontwikkeling is geworteld in een bestuurlijke keuze en elk politiek besluit heeft directe economische gevolgen. In een land als Suriname, waar overheid en economie intens met elkaar verweven zijn, wordt deze realiteit met de dag zichtbaarder.

De wetten voor geldelijke voorzieningen voor respectievelijk assembleeleden, ministers, de president en vicepresident, hebben een forse kluif op het bord van actieve en succesvolle politici gelegd. Zij gaan er financieel en qua voorwaarden, behoorlijk op vooruit. Als keerzijde van die munt zijn er wat zaken in geregeld die de politici tot voltijds politici, zonder dubbele functies of andere belangen, zouden moeten maken, en die bedoeld zijn om hen in het gareel te houden als het gaat om snoepen van de overheid,

In de afgelopen tijd hebben we een zorgwekkende trend geconstateerd, namelijk de vermissing van tienermeisjes. Tiener-meisjes, vaak nog geen zestien, die van de ene op de andere dag spoorloos verdwenen zijn. Soms duiken ze na dagen of we-ken weer op, soms blijven ze onvindbaar. En telkens weer komt de vraag, hoe kon dit gebeuren? De realiteit is pijnlijk, we zijn als samenleving te passief, te verdeeld en te laat.

Met een verhaal over tweelingen en borstvoeding, probeerde Bravo zich een weg te banen naar het vicepresidentschap. Leef lang genoeg en je maakt alles mee. De kardinaal in de kerk van zetels probeerde zich na twintig jaar parlementair opportunisme, uiteindelijk te bedienen van een evenredigheidsargument. Het meeste aantal stemmen, dat voor hem in vier verkiezingen een bijzaak was, was nu plotseling het leidende principe.

 Vicepresident-elect Gregory Rusland zegt dat als we samenleving “een inhaalslag willen maken” iedereen zal moeten bezuinigen”. Mooie woorden, die we vaker hebben gehoord. Maar de bittere waarheid is: de samenleving heeft al jarenlang alleen maar ingeleverd. Dus als deze nieuwe regering opnieuw inzet op bezuinigingen, moet men eerst eerlijk en gedetailleerd uitleggen, wat dat concreet zal betekenen en voor wie.

‘’Als je een grote NDP’er bent, maar je hebt staatsgeld gestolen, ga ik niet naar je kijken. Naar de procureur-generaal zal je gaan.” Deze woorden van president-elect Jennifer Geerlings-Simons, snijden hout. Het is het soort duidelijke, principiële taal, waar het volk al jaren op wacht. Geen gedraal, geen politieke loyaliteit boven gerechtigheid. 

De olie- en gassector in Suriname staat op een kruispunt. Terwijl de wereld zich langzaam opmaakt voor de energietransitie, komt ons land juist in een stroomversnelling terecht. De ontdekking van offshore olie brengt ongekende economische perspectieven, maar stelt ons ook voor een dringende vraag: wie gaat dit allemaal doen? Het is een ongemakkelijke waarheid die Staatsolie-topman Annand Jagesar on-langs onder woorden bracht: Suriname heeft een ernstig tekort aan technisch ge-schoold personeel.

87.000 stemmen, dat is wat de VHP kreeg. En toch staat de partij buiten het machtscentrum. Dit betekent niet dat de partij is weggestemd, maar ze eindigde op de tweede plaats. Parlementariër Asiskumar Gajadien lichtte toe: “We hebben onszelf buitenspel gezet.”

De Van ’t Hogerhuysstraat is vandaag de dag meer dan een verkeersader. Ze is een metafoor geworden voor de stagnatie in het infrastructuurbeleid. Deze strategisch gelegen straat, die dagelijks meer dan 50.000 voertuigen verwerkt vanuit het oosten en zuiden van Paramaribo, ligt er zodanig bij dat zij niet alleen voertuigen beschadigt, maar ook het vertrouwen ondermijnt in planning, bestuur en economische vooruitgang.

De controverse rondom het rehabilitatieproject Van ’t Hogerhuysstraat – Slangenhoutstraat heeft geleid tot stilstand, letterlijk én bestuurlijk. Dat het project tijdelijk is stilgelegd, eerst door de rechter, daarna op instructie van de president, ontslaat de overheid niet van haar fundamentele plicht om het dagelijkse verkeer in goede banen te leiden.

Op 9 juli 2025 vond op het Presidentieel Paleis een ceremonie plaats, waarbij president Chan Santokhi zijn eigen regeerteam onderscheidde met de hoogste staatsdecoraties. Ministers, parlementariërs en andere politieke kopstukken, werden beloond met titels als Commandeur, Groot Officier en Drager van het Grootlint in de Ereorde van de Palm.

Onze historische binnenstad is een openluchtmuseum van ruïnes aan het worden. Een spookstad van een vervlogen tijd. Bevolkt door verslaafden en daklozen. Het smalle netwerk aan één verkeersweg stimuleert geen vestiging van grote bedrijven en trekt geen bewoners aan. De doorn in het oog is het gebouw van het ministerie van Financiën en Planning.

De nieuwe regering heeft keuzes te maken op het gebied van buitenlands beleid en internationale samenwerking. De regio verandert met de robuuste groei van de Guyanese economie. De Latijns-Amerikaanse migratie in de regio neemt toe, vanwege het migratiebeleid van Trump. Oorlog in Gaza en in Oekraïne, en oplopende spanningen in de Zuid-Chinese Zee, verscherpen de relaties tussen grootmachten. Die verhogen op hun beurt de druk die zij plaatsen op hun samenwerkingspartners.