De brandweer wordt geconfronteerd met een groeiend probleem dat steeds moeilijker beheersbaar wordt. Terwijl dagelijks honderden meldingen van grasbranden en vuilverbrandingen binnenkomen, staan zes brandweervoertuigen buiten dienst en is ook de personele capaciteit beperkt. De gevolgen zijn inmiddels zichtbaar in het aantal woningbranden dat als gevolg van grasbranden ontstaat. In september waren dat negen gevallen, in oktober tien. Brandweercommandant Imriek Edam waarschuwt dat het korps niet meer overal tijdig kan optreden. Dat is een ernstige constatering voor een dienst die juist moet kunnen ingrijpen voordat een brand zich uitbreidt.

De vraag is niet alleen hoeveel meldingen de brandweer aankan, maar ook hoe lang de overheid nog kan wachten met het structureel versterken van de organisatie. Volgens brandweerwoordvoerder Olton Pinas ontvangt het Korps Brandweer Suriname (KBS) dagelijks tussen de 70 en 80 meldingen van grasbranden en vuilverbrandingen in Paramaribo. Landelijk loopt dat aantal op tot 200 à 300 meldingen per dag. Het gaat daarbij niet uitsluitend om brandend gras en afval. Dergelijke branden kunnen overslaan naar woningen en andere gebouwen, met aanzienlijke materiële schade en gevaar voor bewoners tot gevolg. De cijfers over september en oktober bevestigen dat dit geen theoretisch risico is. Negen woningbranden in september en tien in oktober ontstonden als gevolg van grasbranden. Dat dergelijke situaties zich blijven voordoen, wijst op tekortschietende preventie en een hardnekkig probleem met het gedrag van burgers. Tijdens een persconferentie maandagmiddag schetste Edam de operationele beperkingen waarmee het korps kampt. Zes voertuigen zijn buiten gebruik, waardoor bepaalde posten niet zelfstandig kunnen uitrukken. Bij post Onverwacht is de situatie bijzonder zorgelijk. Voertuigen vanuit Paramaribo overplaatsen is niet altijd een oplossing, omdat daarmee de brandweerzorg in de hoofdstad zelf in gevaar kan komen. Bij gelijktijdige meldingen moet de organisatie soms keuzes maken over welke brand als eerste wordt bestreden. Dat betekent dat de beschikbare capaciteit niet langer vanzelfsprekend toereikend is om overal tijdig hulp te bieden. Ook de brandstofvoorziening vormt een knelpunt. Alleen al in het afgelopen weekend verbruikte de brandweer 1.283 liter brandstof. Dat illustreert de zware belasting van de organisatie, die naast gras- en bosbranden ook moet uitrukken voor andere noodsituaties. De rookontwikkeling bij vuilstortplaatsen als Ornamibo en Charlesburg vormt bovendien een terugkerend probleem. De gevolgen beperken zich niet tot hinder voor omwonenden, maar brengen volgens de commandant ook risico’s voor de volksgezondheid met zich mee. President Jennifer Simons heeft aangekondigd dat de brandweer vijf extra voertuigen krijgt en dat acht bestaande voertuigen worden gerepareerd. Edam temperde echter de verwachtingen. De vijf toegezegde voertuigen zijn gebruikte blusvoertuigen en bieden volgens hem slechts tijdelijke verlichting. Hij omschreef de uitbreiding als een druppel op een hete plaat. Voor een structurele versterking zijn volgens de commandant landelijk ten minste zeventien voertuigen nodig. Bovendien is de levertijd van nieuw materieel ongeveer anderhalf jaar. De vijf gebruikte voertuigen worden in de eerste helft van 2027 verwacht. Daarmee wordt opnieuw duidelijk dat tijdelijke oplossingen de bestaande tekorten niet wegnemen. De overheid zal moeten aangeven hoe de periode tot de aanschaf van nieuw materieel wordt overbrugd en wanneer de noodzakelijke versterking daadwerkelijk beschikbaar komt. Tegelijkertijd kan de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de overheid worden gelegd. Het bewust aansteken van gras en afval blijft een belangrijke oorzaak van het grote aantal uitrukken. Pinas haalde eerder aan dat zelfs kinderen gras in brand staken op de hoek van de Gemenelandsweg en de Johan Adolf Pengelstraat. Dergelijk gedrag getuigt van weinig besef van de risico’s. Wind en droogte kunnen een kleine brand snel onbeheersbaar maken. Voorlichting aan burgers, ouders en scholen is daarom noodzakelijk, maar moet worden aangevuld met toezicht en handhaving. In dat verband werkt de brandweer aan een afzonderlijke boeteregeling voor het veroorzaken van grasbranden. Het voorstel is voor beoordeling voorgelegd aan het Openbaar Ministerie en het Hof van Justitie. Na verwerking van de opmerkingen moet de regeling worden vastgesteld. Dat is een noodzakelijke stap, maar de effectiviteit ervan zal afhangen van de daadwerkelijke controle en toepassing. Regels die niet worden gehandhaafd, zullen weinig veranderen aan het gedrag van overtreders. Daarnaast onderzoekt het KBS de inzet van drones om brandhaarden sneller te lokaliseren. De organisatie beschikt momenteel over twee drones, maar ook deze technologie vraagt om aanvullende middelen en een goede operationele inbedding. Het uitbreiden van voorlichting en het inzetten van medewerkers op motorfietsen of fietsen voor preventieve controles kunnen eveneens bijdragen aan het vroegtijdig signaleren van brandgevaar. De brandweer kan niet structureel worden belast met honderden vermijdbare brandmeldingen, terwijl een aanzienlijk deel van het wagenpark buiten gebruik is. De regering moet prioriteit geven aan herstel en uitbreiding van het materieel, voldoende personeel en een betrouwbare brandstofvoorziening. Tegelijkertijd moeten burgers worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid en moet brandgevaarlijk gedrag bewust consequent worden aangepakt. Wanneer de brandweer bij gelijktijdige meldingen moet kiezen welke brand zij wel en welke zij niet kan bestrijden, is dat een duidelijk signaal dat de grenzen van de beschikbare capaciteit zijn bereikt. Het voorkomen van grotere branden begint bij burgers die geen vuur aansteken, maar vereist ook een overheid die ervoor zorgt dat de brandweer daadwerkelijk kan uitrukken.