Een formulier invullen, een afspraak maken, een rekening betalen of informatie opvragen, schijnt nu de norm te zijn geworden. Steeds meer zaken kunnen tegenwoordig met een smart phone worden geregeld. Dat klinkt als vooruitgang en dat is het ook. Maar er is één vraag die we te weinig stellen: kan iedereen eigenlijk wel meekomen? In de directe omgeving merken velen dat de iets ouderen, deze verandering niet altijd kunnen bijbenen. Bijvoorbeeld vele ouderen ervaren het als moeilijk bankafschriften digitaal op te vragen. Zij zijn gewend naar de bank te stappen en die te krijgen, dan maakt het niet uit of ze daarvoor moeten betalen. Dan heb je ook het betalen van nutsvoorzieningen, de meeste kun je gewoon via internetbanking of UNI5Pay betalen. Maar bij ouderen gaat het inloggen al moeilijk, laat staan het afhandelen van de betaling. Het gemak is dan alleen voor jongeren, en degenen die daarmee mee overweg kunnen.

Digitalisering wordt vaak gepresenteerd, alsof iedereen automatisch toegang heeft tot dezelfde mogelijkheden. Een smartphone hebben betekent echter nog niet, dat iemand digitaal vaardig is. In Suriname is het internetgebruik de afgelopen jaren sterk toegenomen. Toch betekent toegang tot internet niet automatisch, dat iedereen weet, hoe online diensten veilig en efficiënt, gebruikt kunnen worden. Volgens DataReportal waren er begin 2025, ongeveer 500.000 internetgebruikers in Surina-me, terwijl nog ruim steeds honderdduizend mensen niet online waren. Dat verschil mogen we niet negeren. Denk aan de ouderen die moeite hebben met digitale formulieren. Of mensen in gebieden waar internet minder betrouwbaar is. Mensen die wel een telefoon hebben, maar niet over voldoende digitale vaardigheden beschikken. Wanneer een overheidsdienst vervolgens zegt: “U kunt het online regelen”, klinkt dat efficiënt. Ja voor ons, jongeren en anderen die van gemak houden, is het sowieso meegenomen. Maar voor iemand die niet goed overweg kan met digitale systemen, kan het echter juist een nieuwe drempel zijn.

Digitalisering mag geen excuus worden, om menselijke dienstverlening af te bouwen. De oplossing is ook niet terug te gaan naar papier voor alles. Suriname moet juist verder digitaliseren, maar tegelijk investeren in digitale vaardigheden. De internationale ICT-cijfers laten zien, dat toegang tot internetfaciliteiten alleen niet genoeg is. Digitale vaardigheden verschillen sterk en zijn onder meer verbonden met een opleidingsniveau. Een digitale samenleving moet toegankelijk zijn voor iedereen, niet alleen voor degene die snel met een app overweg kunnen. Vooruitgang is pas echte vooruitgang wanneer niemand onderweg wordt achtergelaten. Een samenleving die alles digitaliseert zonder mensen mee te nemen, maakt het systeem misschien sneller, maar niet automatisch beter.