Nog voordat een onderzoek is afgerond, heeft men op het internet vaak al een oordeel uitgesproken. Een filmpje verschijnt op Facebook, of een bericht wordt doorgestuurd via WhatsApp en binnen enkele minuten hebben tientallen, soms wel honderden hun mening klaar. Mensen wachten tegenwoordig niet eens meer op officiele verklaringen. Ook wederhoor wordt maar nauwelijks toegepast. Ze bekijken één situatie vanuit een kant en vooral de ‘digitale rechters’, vellen al een oordeel: schuldig zijnde of fout totaal. Dat ene woord zegt veel, over hoe wij tegenwoordig met elkaar omgaan. Sociale media hebben Suriname kleiner gemaakt. Nieuws verspreidt zich razendsnel en gebeurtenissen die vroeger dagen nodig hadden, om bekend te worden, bereiken nu binnen enkele minuten, een groot publiek. Dat heeft voordelen. Misstanden kunnen sneller onder de aandacht worden gebracht en burgers kunnen hun stem laten horen. Maar dezelfde snelheid heeft ook een zeer gevaarlijke kant.
Wie online wordt beschuldigd en of veroordeeld, krijgt niet altijd de kans, zich te verdedigen voordat het uiteindelijke oordeel al is uitgesproken. Een foto of informatie die niet geverifieerd is, kan uit zijn verband worden gehaald. Een filmpje kan slechts een deel van een gebeurtenis laten zien. Een gerucht kan worden doorgestuurd alsof het een feit betreft. En eenmaal op het internet, is het moeilijk om iets terug te halen, en vooral omdat het slechte altijd sneller gaat dan het goede. Hoe groot de invloed van sociale media inmiddels is, blijkt ook uit het bereik. DataReportal registreerde eind 2025 ongeveer 362.000 actieve socialmedia-gebruikersidentiteiten in Suriname, goed voor 56,4 procent van de bevolking. Dat betekent dat wat online gebeurtm, niet meer als een kleine virtuele wereld, kan worden beschouwd. Het raakt onze samenleving, we moeten opnieuw leren, dat een mening nog geen feit is. Dat een beschuldiging nog geen vervolging of veroordeling inhoudt. En dat iemand die een fout heeft gemaakt, niet automatisch zijn volledig imago verliest. Vrijheid van meningsuiting betekent ook dat mensen hun mening mogen geven. Maar vrijheid brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Het is makkelijk om met een smartphone iemand af te maken. Het is veel moeilijker eerst vragen te stellen, informatie in te winnen en te wachten totdat de feiten bekend zijn. Misschien moeten we daarom niet alleen vragen, wat sociale media met onze samenleving doen. We moeten ons ook afvragen wat wij met sociale media doen en beogen. Want als iedereen rechter wil zijn, maar niemand echt rechter wil spelen volgens de regels, blijft uiteindelijk alleen de publieke veroordeling over.
