De Franse ambassadeur in Suriname, Nicolas de Lacoste, heeft gisteren in een persconferentie opnieuw zijn zorgen geuit over het uitblijven van de ratificatie van het gesloten grensakkoord tussen Suriname en Frankrijk (Frans-Guyana). Volgens hem belemmert de vertraging niet alleen de formele erkenning van de grens, maar ook een nauwere samenwerking op het gebied van veiligheid, milieu en de bestrijding van illegale goudwinning.

Het grensakkoord werd op 15 maart 2021 in Parijs ondertekend door de Franse president Emmanuel Macron en de toenmalige Surinaamse president Chandrikapersad Santokhi. De onderhandelingen waren al in 2018 gestart, onder de vorige Surinaamse regering. “Het akkoord werd in Frankrijk in 2022 door het Franse parlement geratificeerd. In Suriname is de eerste behandeling in De Nationale Assemblée wel afgerond, maar om redenen die ik niet begrijp, blijft de tweede behandeling uit”, aldus De Lacoste.

Volgens de Franse ambassadeur is de ratificatie van groot belang, omdat deze de weg vrijmaakt voor een bredere samenwerking tussen beide landen. “Dit grensakkoord zou de mogelijkheid openen, om over een veel bredere samenwerkingsovereenkomst te onderhandelen. Op dit moment zitten we vast. We kunnen niet verder, zolang Suriname de grens met Frankrijk, niet officieel heeft erkend.”

Hij wees erop, dat het ontbreken van een geratificeerd akkoord steeds meer praktische problemen veroorzaakt. Zo wordt er gesproken over de bouw van een brug over de Marowijnerivier, terwijl de grens volgens Frankrijk, formeel nog niet door Suriname is erkend. “Het wordt een groot probleem, dat de politieke dialoog en de samenwerking tussen onze ministeries, belemmert.”

De ambassadeur benadrukte dat Frans-Guyana en Suriname alleen gezamenlijk, de toenemende illegale goudwinning kunnen aanpakken. Vooral de vervuiling door kwik (mercury) vormt volgens hem, een ernstige bedreiging voor mens en milieu. “Er is geen andere manier dan een zeer nauwe samenwerking met Suriname.”

Hij verduidelijkte dat goudwinning aan de Franse zijde van de Marowijne- en Lawa-rivier binnen twee kilometer van de rivier verboden is, en dat Franse militairen, gendarmerie en politie, dagelijks optreden tegen illegale goudzoekers. “Bijna 400 mensen zijn dagelijks betrokken bij de strijd tegen illegale goudwinning. Maar zodra wij optreden, steken de goudzoekers de rivier over naar de Surinaamse zijde, bevoorraden zich opnieuw, en beginnen de volgende dag gewoon weer.”

Volgens De Lacoste gaan daardoor veel inspanningen verloren. “Zonder een hechte samenwerking met Suriname, wordt het heel moeilijk.”

De ambassadeur sprak zijn waardering uit voor de Surinaamse autoriteiten, die in oktober 2022 meer dan tien zogenoemde skalians vernietigden, die volgens hem jarenlang de Marowijnerivier hadden vervuild. “Dat was een zeer moedige beslissing van de Surinaamse autoriteiten. Het was geen gemakkelijke stap.”

Eveneens constateerde hij, dat de illegale goudwinning sindsdien opnieuw sterk is toegenomen. “We zien dat de goudwinning steeds erger wordt. Grotere delen van de Lawarivier, raken vervuild.”

Volgens hem zijn de gevolgen voor de bewoners in het grensgebied steeds duidelijker merkbaar. “De lokale bevolking vertelt ons, dat zij geen vis meer kan eten, nauwelijks nog kunnen vissen en dat kwik haar gezondheid bedreigt. Zij vraagt om actie, zowel van de Franse als van de Surinaamse autoriteiten.”

De Lacoste zegt dat bewoners uit het grensgebied zelfs een brief hebben gestuurd naan de voorzitter van De Nationale Assemblée met het verzoek het grensprotocol opnieuw op de agenda te plaatsen. “Mijn boodschap is, als we dit akkoord geen kans geven, dreigt de situatie verder uit de hand te lopen.”

Hij waarschuwde dat de stijgende goudprijs de illegale activiteiten aantrekkelijker maakt, terwijl ook georganiseerde Braziliaanse criminele groeperingen, steeds actiever worden. “We zien meer wapens, meer Braziliaanse criminele facties en steeds meer kwik dat wordt verspreid.”

Volgens hem wordt goud uit Frans-Guyana via Suriname naar andere landen gesmokkeld, terwijl de milieuschade achterblijft in het grensgebied. “Het kwik blijft tientallen jaren aanwezig. De gevolgen voor de bevolking, en vooral voor kinderen, zijn ernstig. Jullie krijgen het goud, wij krijgen het kwik’’, aldus de ambassadeur.

“Ik reageer misschien wat geëmtioneerd op dit onderwerp, maar dat komt omdat ik de situatie met eigen ogen heb gezien. De mensen daar hebben dringend hulp nodig.”