Het gezegde ‘in het land der blinden is éénoog koning’ krijgt in Suriname een wrange en pijnlijke actualiteit. Waar het ooit stond voor relatieve voorsprong in een omgeving van tekort, lijkt het vandaag een schrijnende metafoor te zijn geworden voor een zorgsysteem dat er steeds minder in slaagt om letterlijk én figuurlijk zicht te bieden op herstel. De noodkreet van oogarts Jerrel Pawiroredjo over de kritieke toestand van de oogzorg in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) zou iedereen wakker moeten schudden. Dat patiënten met een netvliesloslating al een maand lang niet behandeld kunnen worden vanwege defecte apparatuur en achterstallig onderhoud, is niet slechts een technisch mankement. Het is een signaal van een systeem dat op meerdere fronten uit balans is geraakt.

Een netvliesloslating is geen aandoening die kan wachten op bureaucratische besluitvorming of financiële improvisatie. Elke dag vertraging vergroot de kans op onherstelbare schade. Blindheid is in zulke gevallen geen abstract risico, maar een zeer reële uitkomst. Wanneer een ziekenhuis artsen heeft die weten wat er moet gebeuren, maar niet beschikt over de middelen om het daadwerkelijk te doen, wordt de grens bereikt waarop medische kennis machteloos wordt. Zoals zo vaak ontstaat ook hier een pijnlijke tweedeling. Wie financiële middelen heeft, zoekt behandeling in het buitenland. Wie dat niet kan, is overgeleverd aan onzekerheid, wachttijd en mogelijk permanent verlies van gezichtsvermogen. Gezondheidszorg dreigt daarmee opnieuw een privilege te worden in plaats van een fundamenteel recht.

De situatie in het AZP staat bovendien niet op zichzelf. Zij weerspiegelt een bredere crisis binnen de Surinaamse gezondheidszorg, waarin tekorten aan financiering, uitgesteld onderhoud en structureel beleidstekort steeds vaker leiden tot situaties waarin patiënten de prijs betalen voor bestuurlijke tekortkomingen. Het meest verontrustende is misschien wel dat dit soort signalen inmiddels bijna routine lijken te worden. Een defect apparaat hier, een tekort aan medicatie daar, uitgestelde ingrepen elders. Steeds opnieuw worden noodoplossingen gezocht, terwijl structurele investeringen uitblijven. Maar gezondheidszorg kan niet draaien op improvisatie alleen. Apparatuur vraagt onderhoud. Specialismen vragen ondersteuning. En patiënten hebben recht op tijdige behandeling.

Blindheid door gebrek aan medische capaciteit is een tragedie die in veel gevallen voorkomen had kunnen worden. Dat juist in een academisch ziekenhuis dergelijke essentiële zorg tijdelijk wegvalt, zou nationaal alarm moeten veroorzaken. In het land der blinden is éénoog koning, luidt het spreekwoord. Maar in een samenleving die zichzelf serieus neemt, mag niemand zijn zicht verliezen omdat een apparaat niet werkt en onderhoud niet betaald kan worden. De vraag is niet alleen hoe dit heeft kunnen gebeuren, maar vooral hoe lang Suriname nog bereid is weg te kijken.