In de column van de vorige week, liet ik mijn gedachten gaan over het begrip faalstaat en de conditie van Suriname. Wanneer kun je een land een ‘failed state’ noemen? Deze term wordt gebruikt voor de situatie in landen zoals Haïti en Congo, waar de staat in al zijn functies faalt en de samenleving wordt geteisterd door armoede en geweld.
In 2018 heeft de opmerking van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken van Nederland, Stef Blok, dat Surina-me een “failed state” is, veel stof doen opwaaien. Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Suriname diende een officieel protest in. Aangespoord door de diaspora, vroegen fractieleiders in het Nederlandse parlement, opheldering.
De politieke Partij voor Recht en Ontwikkeling (PRO), stelt in een persbericht, dat de recente Amerikaanse aanval op en inval in Venezuela en de arrestatie van president Nicolás Maduro, wereldwijd vragen oproepen. Niet alleen over de politieke gevolgen, maar vooral over het internationaal recht.
De recente luchtaanvallen op Venezuela en de gevangenneming van president Nicolás Maduro hebben de Caribische regio op haar grondvesten doen schudden. Terwijl rook boven Caracas opstijgt en internationale spanningen oplopen, stelt de Surinaamse samenleving zich een begrijpelijke vraag: moeten wij bang zijn?
Dit artikel is niet primair bedoeld voor de leden van De Nationale Assemblée, hoewel zij wettelijk verantwoordelijk zijn voor het controleren van milieubeleid en het waarborgen van volksbelangen. Helaas blijkt uit jarenlange ervaring dat communicatie met DNA-leden over urgente kwesties als afvalverwerking, vaak onbeantwoord blijft.
Een kennis stuurde mij een videoclip van een interview met Jonathan Cogliano, een econoom die aan de University of Massachusetts onderzoek doet naar ongelijkheid en uitbuiting. Ik begreep uit zijn uiteenzetting dat hij een nieuw instrument heeft ontwikkeld om uitbuiting te meten. Samen met anderen heeft hij een index gemaakt die volgens hem beter dan de gangbare maten de omvang van de uitbuiting in beeld brengt.
Hoewel multilateralisme streeft naar samenwerking, gelijkheid en vrede, wijzen de Human Development Reports (HDRs) van 2024 en 2025 erop dat fundamentele oplossingen wereldwijd uitblijven. Dit is te wijten aan systemisch falen van leiderschap.
Het gangbare beeld van slavernij is dat de witte Europeaan, Afrika binnendrong en miljoenen zwarte mensen naar Amerika verscheepte. Dat beeld is begrijpelijk, maar historisch onvolledig. Afrikaanse elites, koninkrijken en handelaren waren zelf actief betrokken bij het verhandelen van hun medemensen.
Er zijn momenten in de sport, waarop een land moet durven erkennen, dat het aan een nieuw plafond toe is. Voor Suriname is dit zo’n moment. Het nationale elftal staat dichter dan ooit bij iets historisch: een plek op een wereldtoernooi. Maar juist nu valt op, dat het team een ander type leiding nodig heeft dan het tot nu toe heeft gehad.
Ik heb een video gezien waarop president Simons in debat gaat met een journalist over de verkeerd gestelde vraag of in Suriname de rechter of de politiek het laatste woord heeft. De eigenlijke vraag is: wat is een rechtsstaat en hoe verschilt die van een machtsstaat. Doordat de vraag het accent legde op “het laatste woord” kon Simons het moment gebruiken om de rol van de rechter te relativeren. En terecht politiek en recht hebben geen van beiden het laatste woord, maar zijn in continue dialog. De politiek kan de wet overstijgen, maar dan alleen volgens de procedure in de wet.
Hij handelde vanuit de overtuiging dat leiderschap niet gaat om macht, maar om verantwoordelijkheid, en om het achterlaten van een land dat beter is dan hoe je het aantrof. En RRV heeft het waargemaakt! Het ging niet zonder slag of stoot. Hij moest tegenslagen overwinnen, weerstand trotseren en moeilijke beslissingen nemen.
Het heengaan van Ronald Venetiaan is voor mij de afsluiting van een tijdperk. Het tijdperk van de mannen en vrouwen die ons politiek systeem hebben opgezet, mannen en vrouwen die de opdracht hadden een nieuwe staat in te richten. Geconfronteerd met deze historische uitdaging dachten zij na over de Suri-naamse samenleving, over de mens, de natuur, cultuur en bestuur..
Op 17 oktober 2025 werd het zestigjarig bestaan van de STVS gevierd. Er was een feest waarop president, vice-president en de minister van Binnenlandse Zaken aanwezig waren. De grote afwezige op het feest was Frits Pengel, de oprichter en eerste direkteur. Hij werd niet uitgenodigd. Hoe kon dit gebeuren? Dit was geen administratieve vergisssing.
Er is een scheuring gaande in de NDP. Er wordt in het openbaar gevochten. De bijeenkomst die georganiseerd werd om de 80ste geboortedag van wijlen Desi Bouterse te herdenken is uitgelopen op een publieke vernedering van voorzitter Jenny Simons. Het was al vreemd dat de bijeenkomst niet plaatsvond in OCER, het partijcentrum van de NDP, maar in een “informatiecentrum” aan de Anton de Kom straat.
In een periode waarin Suriname juist brandend behoefte heeft aan stabiliteit en technische topkwaliteit, lijkt de NV Energiebedrijven Suriname (EBS) de rug toe te keren naar zijn meest waardevolle kracht. Ir. Armand Bipat, technisch directeur van de EBS, is vervangen (ontheven ) uit zijn functie – niet vanwege falen, maar juist vanwege zijn successen.
Behalve dat president Jenny Simons haar mond vol had van behoorlijk bestuur, afdoend bestrijden van corruptie, transparantie en zero tolerante voor nepotisme, waren alle partijen in de coalitie een spreekbuis daarvan geworden. Enerzijds kunnen we eventuele misstappen niet alleen in de schoenen van Jenny schuiven, maar moet de hele regering ervoor boeten. Anderzijds is Jenny het hoofd van de regering aan wie grondwettelijk alle ministers verantwoording verschuldigd zijn,
De column over haat heeft me een aantal reacties opgeleverd. Een vriend vond het niet zo verstandig dat ik schreef over de haat die ik voel tegen de moordenaars van 8 december, hun medestanders, hun goedpraters, hun organisaties en symbolen, hun cultuur. Hij zei: de mensen zijn ongeschoold, ze gaan je niet begrijpen, ze gaan je aanvallen. Inderdaad is dat wat er gebeurde. Ik kreeg een aantal haatberichten in de trant van “word een stuk stront, zodat honden je kunnen opeten.”
Menigeen vindt het afkeurenswaardig als je zelfs onbevooroordeeld informeert naar onbekende gegevens, waar eenieder recht op heeft. Dat zou niet mogen in een democratische rechtsstaat. Ook niet in een land waar mensenrechten moeten worden geëerbiedigd. En dat is bovendien zowel psychologisch, educatief, maatschappelijk als moreel op zijn minst onverantwoordelijk. De slavernij, het kolonialisme en de dictatuur zijn voorbij.
In de afgelopen dagen werd mijn aandacht getrokken door verhalen over Xaviera Jessurun op social media, in de kranten, op radio en televisie. Ze is aangemerkt als medeverdachte in een gerechtelijk onderzoek naar corruptie bij de SLM, waar ze door president Santhokhi als president-commissaris was aangesteld..
Het numerus fixus-systeem voor de toelating tot de medische faculteit van Suriname en de toewijzing van de beperkte studieplekken, zijn in De Nationale Assemblee (DNA) ter discussie gesteld. Dat heeft geleid tot het maatschappelijke debat waaraan ik nu bijdraag. De directe aanleiding voor de discussie is het ogenschijnlijke verschijnsel dat overwegend één bepaalde bevolkingsgroep wordt toegelaten tot de medische faculteit.
De verwachtingen waren hoog gespannen toen in 2020 de regering-Santokhi versneld de macht overnam van de regering-Bouterse. Suriname stond financieel aan de afgrond, de ambtenarensalarissen konden niet meer worden betaald. Het bestuurlijke apparaat functioneerde gebrekkig, want Baas Bouta besloot over alles.
Op 9 augustus 1890 begon een reis die niemand kon voorzien. Een eerste groep Javanen vertrok van hun dorp in Midden- of Oost-Java naar de verre kolonie Suriname. Wat begon als een tijdelijk contract, werd een blijvende vestiging. Gedurende bijna vijftig jaar kwamen tienduizenden Javanen naar Suriname – eerst als contractarbeiders, later ook als vrije immigranten.
Hij (Allah) vroeg: “Wat belemmerde jou je neer te knielen, toen Ik het jou beval?” Hij zei: “Ik ben beter dan hem (Adam); U hebt mij uit vuur geschapen terwijl U hem uit aarde hebt geschapen.’’
Terwijl ik vijf dagen na de overdracht van het ministerie van Volksgezondheid zit te genieten van onze mooie natuur in ons malaria-vrij Suriname, word ik verrast door een officieel persbericht van het ministerie van Volksgezondheid, Arbeid en Welzijn, waarin het resultaat van een interne bespreking tussen de minister en het personeel van het hoofdkantoor wordt gepubliceerd.
In het Surinaams Juristenblad 2025 nummer 1, is een interessant artikel gepubliceerd van de heer Marc Banneberg, getiteld: ‘Kan de rechter worden ingeroepen om afdracht van pensioenpremies af te dwingen en zo ja, door wie en op welke gronden?’. Onderstaand wordt de essentie van het artikel weergegeven.
De ondertekening van het productiedelingscontract (PSC) voor Blok 66 tussen Staatsolie, Petronas en Paradise Oil Company op 17 juni 2025 is ongetwijfeld een mijlpaal. Voorstanders zien er opnieuw een bevestiging in van Surinames potentieel als olieproducent.
De kiezers hebben gesproken maar hun stem wordt niet geteld. De uitspraak van de kiezers is: NDP en VHP moeten het samen doen. Maar de politici beslisten anders. Er is een wankele coalitie van zes partijen geconstrueerd met als hoofddoel, de VHP te isoleren. De diepere sociale en economische achttergrond hiervan heb ik bij meerdere gelegenheden in deze column uit de doeken gedaan.
Plotseling horen wij dat Santokhi kennelijk het probleem is, een sta-in-de-weg is, voor een samenwerking met de NDP. Binnen de VHP lijken er mensen te zijn die vinden dat alles aan Santokhi ligt en dat hij het probleem is dat zij zoveel tjauwmin gaan verliezen als de VHP niet in de coalitie komt.
Terwijl de gemiddelde Surinamer worstelt om de eindjes aan elkaar te knopen, worstelt onze regering blijkbaar met iets heel anders: hoe ze in vredesnaam nog meer miljoenen kan uitgeven zonder zich ook maar een seconde te verantwoorden. Het is een waar kunstwerk geworden, dat ‘besturen’ door missive. En wat voor missives! Geen missive voor prijsverlagingen, geen missive voor loonsverhogingen, geen missive voor verlichting van het volk.
Het is weer zover. De verkiezingen zijn achter de rug, de voorlopige resultaten druppelen binnen, en het politieke spelletje “Wie pakt wat?” is alweer begonnen. Maar laten we eerlijk zijn: Suriname is geen poppenkast, en de burgers zijn geen toeschouwers van een toneelstuk vol zelfzucht en spektakel.
Er schijnt nu een nieuwe peiling te zijn en heel de NDP is in euforie want volgens meneer Dikke Duim van de firma Natte Vingers zal NDP de winnaar zijn op 25 mei. Plotseling geloven de NDPers alle methodes en onderzoek van de firma. Het gaat om Bluedot Insights uit Jamaica in opdracht van Times of Suriname. Is er iemand die Times of Suriname heeft aangestuurd?
De NDP geeft nu ook zelf toe dat de financiële ravage die zij had aangericht, leidde tot beperkingen in het kunnen besturen van het land. De ravage was groter dan alleen de geregistreerde schulden/leningen bij het Bureau voor de Staatsschuld (straks meer daarover).
De recente uitspraak van president Chan Santokhi in De Ware Tijd van 7 mei jl., waarin hij kolonialisme aanwijst als wortel van Surinames diepgewortelde problemen, klinkt principieel progressief. Toch roept zijn analyse fundamentele vragen op: Waarom blijft zijn beleid steken in symboliek, terwijl concrete acties uitblijven?
Wij leven in een rechteloze staat, een marionettentheater. Hierin zijn verscheidene poppenspelers criminelen. Samen met het kapitaal hebben deze poppenspelers het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht al 50 jaren lang aan de touwtjes. Vandaar dat Suriname zienderogen achteruitgaat. Dus zie je de poppen aan het dansen. Was dat niet het geval, dan was Suriname een goed ontwikkeld land. Daarvoor konden de miljarden aan US-dollars, die niet in de zakken van het volk terechtkwamen, gebruikt worden.
De oppositie lijkt helemaal van slag te zijn door de peiling van Maurice de Hond en Carlos Durham puur en enkel alleen omdat de uitkomst hun niet bevalt. In plaats van dieper naar de resultaten te kijken, vluchten zij allemaal in de klassieke houding, namelijk vermoordt de boodschapper, omdat de boodschap niet bevalt. Alle soorten van karaktermoord zijn in wer-king gezet. Zelfs ordinaire leugens zijn verteld, zoals dat Oostburg zelf contact maakte met Maurice de Hond en die hem vertelde, dat hij het onderzoek niet gedaan had. De leugen maakte de oppositie eventjes heel blij, maar dat was van korte duur.
De Vereniging van Economisten in Suriname (VES), heeft door middel van insinuatie, een platvloers, ongegrond, ondankbaar en maatschappelijk zeer onverantwoord (lees: giftig) signaal willen geven richting onze schaarse medisch specialisten die nog niet zijn vertrokken; die ervoor gekozen hebben om dagelijks onder hoge stress en zeer uitdagende (werk)omstandigheden, op dat ene cruciale moment tussen leven en dood, ons leven te willen redden met onder andere risico’s voor eigen leven en privé.
Srefidensi staat voor een Surinaamse samenleving die zich van generatie op generatie continueert in de wereld. Een dominant, overkoepelend, samenbindend waardensysteem, dat aanvaard wordt door alle groepen, is een voorwaarde voor een levensvatbare, functionerende plurale samenleving - een samenleving die zich als culturele, historische en geografische entiteit handhaaft.
De politieke keukens van het land draaien op volle toeren. Sommige keukens lijken op gaarkeukens. Andere hebben de ambiance van een straatstand of een ondro hoso affaire. Ik merkte weinig verschil tussen de soepjes die ik hier en daar heb geproefd, of het nu was uit een groot vat van een gaarkeuken of uit een potje op een gasstelletje van een ondrohoso partijtje. Het was allemaal dezelfde ala kondre soep.
Met dit artikel wil ik de juridisering van het publieke debat over de eventuele dreiging van het nieuw Burgerlijk Wetboek (nBW) voor communaal grondbezit enigszins temperen en de andere aspecten van het communale grondbezit in geval van de Para-plantages, naar voren brengen.
Langs welke nieuwe weg zal het industrialisatieproces zich voltrekken? Gaan we met ons allen het bauxiettraject volgen, of het gastraject, of beide trajecten? Naar onze mening moeten we beide trajecten volgen, omdat bij het wedden op een paard er zoveel inherente risico’s zijn, die wij niet allemaal kunnen overzien en die wij beter kunnen voorkomen.
De moderne geschiedenis zit vol van tragische verhalen van volksmenners die massa’s op de been brengen voor rampzalige oorlogen en revoluties in het geloof dat hun wil de volkswil is. De volksmenner is de hoofdrolspeler in het beeld dat we van populisme hebben.
Suriname, een land met weelderig regenwoud, culturele diversiteit en een complexe geschiedenis, wordt al decennia geconfronteerd met een diepe crisis: immoraliteit, corruptie en onethische praktijken die het sociale weefsel verscheuren. Vooral onder jongeren groeit het verlangen naar verandering – een verlangen om het land te bevrijden uit de greep der sleur.
Het is overduidelijk dat straks de VHP of de NDP, als een van de motorblokken, het voortouw gaan nemen in de coalitievorming. Zij zullen nog één of twee achterbakpartijen nodig hebben, afhankelijk van hun eigen omvang. Daarnaast zal die coalitie sterk leunen op de zijspan, die voor een soort van ‘legitimiteit’ gaat zorgen met iets van ethiek en van kennis en kunde.
Ik zag op sociale media een stuk van politicoloog Hans Breeveld met de titel: “Verkiezingscampagnes, waar blijft jullie inhoud?”. Hij constateert dat de politieke partijen zich met veel fanfare en vlagvertoon zijn gaan registreren. Er zijn grote kosten gemaakt met het van heinde en verre mobiliseren van mensen om onder begeleiding van brass bands een formele handeling te verrichten die door twee mensen gedaan zou kunnen worden, namelijk het overleggen van documenten.
Wij hebben allen jeugdherinneringen aan sinterklaasliedjes, zoals: ‘Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje’, en: ‘Sinterklaas gooi wat in mijn schoentje, gooi wat in mijn laarsje’. Wij hoopten ‘s morgens mooie cadeautjes in onze schoen te vinden. Als kind geloofde je natuurlijk dat Sint langs was geweest, maar al vrij snel was je jouw kinderlijke onnozelheid kwijt, want je ontdekte dat je hard moest werken om cadeautjes te kunnen kopen en dat geld niet door een schoorsteen valt of in Suriname door een brievenbus.
Overal in Suriname pronken billboards met de boodschap, dat de inflatie is gedaald van 61 procent naar 11 procent. Maar wie naar de prijzen in de winkels kijkt, ziet iets heel anders: die blijven juist stijgen. Hoe kan dat? Is het een politieke truc? Een fout in de cijfers? Nee, het antwoord schuilt in wat inflatie écht betekent en hoe die wordt gemeten.
Wat deed de president van het Hof samen met Santokhi bij Bouterse thuis? Van der San komt deze week met de onthulling dat Iwan Rasoelbaks (toen nog waarnemend president van het Hof), bij Bouterse thuis is geweest om een coalitie tussen de NDP en de VHP te helpen smeden.
Ramadan is in beginsel alleen voor moslims en moslima’s; alleen zij kunnen conform de Islamitische regels vasten. Logischerwijze is dan ook het Eid al-Fitr (viering van het einde van de maand Ramadan) c.q. Eid - gebed voor degenen die hebben gevast tijdens de maand Ramadan.
'De Surinaamse politieke actor, met name de kiezer, is aan het experimenteren. Ongeveer 50.000, bijna 1 op de 5 uitgebrachte stemmen in 2020, waren van mensen die slim hebben gestemd, dat wil zeggen niet-traditioneel/etnisch. Het “slim setmmen”was een geslaagde breuk met de traditie, een experiment dat aantoonde dat kiezers dingen gedaan kunnen krijgen in de politieke arena. Dat smaakt velen naar meer.
Er is nu een hype om te bundelen en plotseling willen een aantal politieke partijen dat doen, om een bijdrage te komen leveren. Samenwerken is altijd goed, maar de hype van bundeling gaat niet om samenwerking ten behoeve van de ontwikkeling van Suriname.
