Wie publiek geld ontvangt om patiënten te verzorgen, moet verantwoording afleggen over de zorg die daartegenover staat. Wanneer een huisartsenpraktijk langdurig gesloten zou zijn terwijl betalingen mogelijk doorgaan, verdienen patiënten en de samenleving een duidelijke uitleg. Het ministerie dat verantwoordelijk is voor Volksgezondheid en het Staats-ziekenfonds (SZF) moeten zulke signalen zorgvuldig onderzoeken en bij vastgestelde misstanden optreden. Een concreet voorbeeld dat naar mijn mening onderzoek verdient, is huisartsenpraktijk A. Joemman aan het Pad van Wanica. Volgens de informatie waarover ik beschik, zou de huisarts gedurende 2026 slechts beperkt spreekuur hebben gehouden en zou de praktijk herhaaldelijk gesloten zijn geweest. Ook zou de huisarts momenteel voor een periode van drie maanden in Nederland verblijven. Daarnaast is mij ter ore gekomen dat de huisarts tegenover anderen zou hebben verklaard maandelijks ongeveer SRD 600.000 aan SZF-vergoedingen te ontvangen, ook wanneer hij niet zelf werkzaam is of spreekuur houdt.
Juist het SZF kan vaststellen of deze informatie klopt.
Grote bedragen vragen om duidelijke verantwoording
Als het genoemde maandbedrag juist is, gaat het rekenkundig om SRD 1.800.000 over drie maanden en SRD 7.200.000 op jaarbasis. Dit zijn uitsluitend doorrekeningen van een onbevestigd bedrag. Het zijn geen vastgestelde uitbetalingen en evenmin bedragen waarvan bewezen is dat ze onterecht zijn ontvangen. Maar de mogelijke omvang onderstreept waarom onderzoek nodig is. Het SZF moet kunnen vaststellen wat daadwerkelijk is be-taald, waarvoor die betalingen bestemd waren en of aan de bijbehorende verplichtingen is voldaan.
Een vaste vergoeding betekent ook een blijvende verantwoordelijkheid
Een vaste vergoeding per ingeschreven patiënt is op zichzelf geen misbruik. Huisartsenzorg bestaat uit meer dan losse consulten. Ook beschikbaarheid, begeleiding en continuïteit kosten geld. Een huisarts mag bovendien met vakantie gaan of wegens persoonlijke omstandigheden afwezig zijn. Maar patiënten moeten tijdens die afwezigheid wel ergens terechtkunnen. De gepubliceerde SZF-voorwaarden vermelden dat verzekerden bij afwezigheid van hun huisarts naar diens waarnemer mogen en gebruik mogen maken van de SZF-wachtdienst. Die mogelijkheid moet in de praktijk ook toegankelijk en duidelijk zijn. Is er een waarnemer? Weten patiënten wie dat is? Is deze bereikbaar en daadwerkelijk beschikbaar? En welke afspraken gelden voor de betalingen tijdens langdurige afwezigheid? Dat zijn vragen die controleerbaar moeten worden beantwoord. Een verzekerde die voor een gesloten deur staat, heeft weinig aan een naam op een patiëntenlijst wanneer passende zorg ontbreekt.
Besparen begint bij controleren
Wie wil besparen in de Surinaamse gezondheidszorg, moet ook onderzoeken of bestaande middelen terecht worden uitgekeerd. Elke aantoonbaar onterecht betaalde SRD vermindert de ruimte voor zorg die patiënten nodig hebben. Daarom verzoek ik het SZF om bij huisartsenpraktijk A. Joemman te onderzoeken hoeveel spreekuren in 2026 daadwerkelijk zijn gehouden, gedurende welke perioden de praktijk gesloten was, welke vervanging beschikbaar was en welke bedragen zijn uitgekeerd. Daarbij moet worden vastgesteld of de betalingen overeenkwamen met de contractuele verplichtingen.
Diezelfde maatstaf moet voor alle aangesloten praktijken gelden.
Bewezen misbruik mag niet zonder gevolgen blijven
Op basis van deze signalen kan niet worden vastgesteld dat sprake is van fraude of straffeloosheid. Maar wanneer meldingen niet serieus worden onderzocht, ontstaat wel het risico dat mogelijke misstanden voortduren en het vertrouwen in het toezicht verdwijnt.
Het ministerie en het SZF moeten daarom zichtbaar verantwoordelijkheid nemen.
Bevestig de ontvangst van meldingen, stel een redelijke onderzoekstermijn vast en informeer melders over de afhandeling voor zover dat mogelijk is. Publiceer daarnaast algemene resultaten van controles: hoeveel tekortkomingen zijn vastgesteld, welke maatregelen zijn genomen en hoeveel geld is gecorrigeerd of teruggevorderd. Bij bewezen tekortkomingen horen gevolgen die passen bij de ernst ervan. Bij concrete aanwijzingen voor fraude hoort onderzoek door de bevoegde instanties. Tegelijk moet de continuïteit van de patiëntenzorg steeds worden beschermd.
Minister, geef duidelijkheid
Deze kwestie vraagt om controleerbare antwoorden. Wat is betaald? Welke zorg stond daartegenover? Zijn de afspraken nagekomen? En wat gebeurt er wanneer dat niet het geval blijkt te zijn? De naam van een praktijk en een genoemd bedrag maken onderzoek mogelijk; zij vervangen dat onderzoek niet. Die verantwoordelijkheid ligt bij het SZF en de bevoegde toezichthouders. Niemand mag zonder bewijs worden veroordeeld. Maar zorggeld mag evenmin zonder behoorlijke controle blijven doorstromen. Patiënten hebben recht op beschikbare zorg, de samenleving heeft recht op verantwoording en bewezen misbruik mag niet zonder consequenties blijven.
- A.


