Opnieuw uitstel in rechtszaak Xaviera Jessurun

Xaviera Jessurun, voormalig kabinetschef van de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), heeft opnieuw aandacht gevraagd voor de lange duur van haar rechtszaak. In een verklaring stelt zij dat de eerder vastgestelde uitspraakdatum van 23 november 2026 opnieuw is ingetrokken, zonder dat een nieuwe datum is meegedeeld. Daarmee duurt de rechtsonzekerheid volgens haar inmiddels al vier jaar, twee maanden en 27 dagen.

Jessurun schrijft dat de uitspraak aanvankelijk was bepaald op 13 oktober 2026, maar dat op 24 augustus 2026 werd meegedeeld dat deze datum was verschoven naar 23 november. Ook die datum is inmiddels komen te vervallen. Volgens haar biedt zelfs een formeel vastgestelde zittings- of uitspraakdatum daardoor geen zekerheid meer over het moment waarop haar zaak wordt afgerond.

In haar verklaring plaatst Jessurun de gang van zaken in een bredere context van rechtsbescherming en de beginselen van de rechtsstaat. Zij verwijst daarbij naar de Franse koopman Jean Calas, die in maart 1762 in Toulouse ter dood werd gebracht op basis van beschuldigingen waarvoor volgens de historische overlevering geen overtuigend fysiek bewijs bestond. Zijn zaak leidde destijds tot grote verontwaardiging onder verlichtingsdenkers, onder wie Voltaire, en droeg bij aan het debat over eerlijke rechtspraak en de bescherming van individuele rechten.

Jessurun trekt een vergelijking met de ontwikkeling van het strafrecht en de rechtsbescherming in Suriname. Zij verwijst naar de eerste gecodificeerde strafbepalingen uit 1869, internationale verdragen zoals het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten en het Amerikaans Verdrag inzake de Rechten van de Mens, en de Surinaamse Grondwet. Volgens haar zijn rechtszekerheid, het vermoeden van onschuld, het recht op informatie en een eerlijk proces binnen een redelijke termijn fundamentele beginselen die niet terzijde mogen worden geschoven.

Ook uit zij kritiek op de publieke beeldvorming rond strafzaken. Volgens Jessurun worden burgers op sociale media regelmatig veroordeeld en aan de schandpaal genageld voordat een rechter zich over hun zaak heeft uitgesproken. Daarnaast stelt zij dat onduidelijke of ontbrekende motiveringen, langdurige procedures en het oprekken van wettelijke definities de rechtszekerheid onder druk zetten.

De voortdurende onzekerheid heeft volgens haar niet alleen juridische, maar ook professionele en persoonlijke gevolgen voor betrokkenen. Zij waarschuwt dat wanneer het vermoeden van onschuld plaatsmaakt voor publieke veroordeling en de fundamentele beginselen van het strafrecht onvoldoende worden gerespecteerd, de bescherming die de rechtsstaat moet bieden steeds verder afneemt.

Jessurun sluit haar verklaring af met de vraag of de verlichtingsdenkers die eeuwen geleden streden voor menselijke en rechtvaardige rechtspraak, zouden vinden dat hun idealen daadwerkelijk zijn verwezenlijkt. Volgens haar dreigt de samenleving terug te keren naar de situatie van het openbare stadsplein van 1762, waar publieke veroordeling en machtsuitoefening de plaats innamen van een eerlijk en zorgvuldig rechtsproces.

More
articles