Het Openbaar Ministerie (OM) presenteert met veel fanfare een nieuw tabblad “Statistieken” op zijn website. Cijfers over strafdossiers en vergunningen zouden eindelijk voor iedereen toegankelijk zijn. Wie echter de inhoud bekijkt, ziet snel dat dit geen transparantie is, maar een zorgvuldig gecamoufleerde afleidingsmanoeuvre.
Het OM probeert hiermee de aanvraag vanuit De Nationale Assemblee te omzeilen. Eerst vroeg PL-fractieleider Bronto Somohardjo om uitgebreide gegevens over het vervolgingsbeleid. De procureur-generaal weigerde dit, met een beroep op het lopende strafrechtelijke onderzoek tegen hem. Daarna legde NDP-assembleelid Ebu Jones dezelfde vraag opnieuw neer: cijfers over drugsdelicten, geweld, huiselijk geweld, diefstal, fraude en oplichting, met uitsplitsing naar vervolging, sepot en buitengerechtelijke afdoening. Jones wilde ook weten of etniciteit (Hindostanen, Creolen, Marrons, Javanen), financiële draagkracht en maatschappelijke positie meewegen. Hij vroeg expliciet om geanonimiseerde, controleerbare statistieken. Wat nu openbaar is gemaakt, is daarvan slechts een schrale schaduw. De presentatie is het woord “statistieken” onwaardig, omdat het grotendeels bij aanhoudingen blijft hangen. De basisgegevens die de effectiviteit van het instituut daadwerkelijk meetbaar maken – veroordelingen, opgelegde strafmaat, recidive, districtelijke verdeling, inkomenspositie en, zoals uitdrukkelijk verzocht, afkomst – blijven obscuur.
De verslaglegging is daarnaast onoprecht. Bij aanhoudingen, in processen-verbaal en in publieke omschrijvingen bij opsporingen wordt etniciteit wel degelijk meegenomen. Het OM neemt een loopje met de samenleving door in deze bekendmakingen het eigen vlees te keuren en te stellen dat er geen onderscheid wordt gemaakt. Dat oordeel komt niet aan een bestuursorgaan zelf toe, maar aan het volk of, namens haar, aan de volksvertegenwoordiging.
Het past in een bekend patroon. Een procureur-generaal die een enkele keer een persontmoeting houdt, betere toegang tot haar en haar instituut belooft en daarna weer voor lange tijd achter de gordijnen verdwijnt. Zolang de cruciale cijfers die ongelijke behandeling kunnen aantonen of weerleggen bewust buiten beeld blijven, is deze publicatie geen openheid, maar een nieuwe vorm van geslotenheid.
Als de leiding van het instituut zich niet geroepen voelt om aan enige andere staatsmacht de verantwoording af te leggen die het onderwerp rechtvaardigt, is het tijd voor de leiding van de staatsmachten gezamenlijk om in een onderhoud met de staande magistratuur paal en perk te stellen aan dit gedrag en op beleidsniveau concrete aanwijzigingen te geven voor correctie.


