Reeds jaren lezen we dat illegale landingsbanen worden vernietigd, vliegtuigen onklaar worden gemaakt en brandstofvoorraden worden aangetroffen, maar de clandestiene luchttransporten blijven terugkeren. Van Tibiti en Goliath tot Marowijne en Stondansi: steeds opnieuw worden aanwijzingen gevonden voor illegale luchtvaartactiviteiten. De vraag is inmiddels niet alleen hoeveel vliegtuigen nog zullen worden ontdekt, maar vooral waarom de organisaties achter deze activiteiten zo moeilijk worden aangepakt.
De ontwikkeling over de afgelopen jaren toont een hardnekkig probleem. In 2022 werden volgens berichtgeving vijf illegale landingsbanen onklaar gemaakt. In 2023 volgden opnieuw meerdere vernietigingsacties.
Dat jaar kwam bovendien een opvallende schatting van de Amerikaanse overheid naar buiten. Volgens het International Narcotics Control Strategy Report zouden in de eerste negen maanden van 2023 ongeveer 350 narcoticavluchten door Suriname zijn gegaan, met gemiddeld circa 1.000 kilogram cocaïne per vlucht. Het betreft een internationale schatting en geen registratie van onderschepte vluchten, maar het geeft wel een indicatie van de mogelijke omvang van het probleem. Ook in 2024 bleef de problematiek zichtbaar. In Goliath, Pusugrunu en Witagron werden illegale landingsbanen opgespoord en aangepakt. In augustus werd in Goliath de vierde landingsbaan in dat gebied onklaar gemaakt. In mei 2025 volgde een landingsbaan van ongeveer 2,1 kilometer bij Stondansi in Nickerie. Twee maanden later werd opnieuw een baan in Goliath aangetroffen, met sporen van recent gebruik. Begin oktober werden in Marowijne twee tweemotorige vliegtuigen op een recent aangelegde illegale landingsbaan ontdekt.
De meest recente melding dateert van 12 november 2026. In Tibiti troffen eenheden van het Directoraat Nationale Veiligheid en het Justitieel Interventie Team een onbeheerd tweemotorig Piper Seneca-vliegtuig aan. Met behulp van satellietbeelden was de locatie ontdekt. In de omgeving werden onder meer vliegtuigbrandstof, gereedschappen en onderdelen aangetroffen. Het toestel werd vernietigd. Er is overigens niet bekendgemaakt dat drugs in het vliegtuig zijn gevonden.
Wat vooral opvalt, is dat gebieden waar eerder is ingegrepen opnieuw in beeld komen. Het vernietigen van een landingsbaan betekent immers niet dat ook de organisatie erachter is uitgeschakeld. Wanneer financiers, piloten, tussenpersonen en brandstofleveranciers buiten schot blijven, kan elders eenvoudig een nieuwe locatie worden ingericht.
De aangetroffen brandstofvoorraden, pompen, machines en andere voorzieningen wijzen bovendien op een logistiek die voorbereiding en organisatie vereist. Daarmee dringt zich een belangrijkere vraag op: hoeveel organisatoren en financiers zijn inmiddels geïdentificeerd en strafrechtelijk aangepakt? Hoeveel verdachten zijn aangehouden en veroordeeld?
En hoeveel vliegtuigen zijn daadwerkelijk met cocaïne aangetroffen? Het telkens vernietigen van landingsbanen en achtergelaten vliegtuigen is noodzakelijk, maar mag niet worden verward met het ontmantelen van drugstransportnetwerken. Het aantal vernietigde banen is op zichzelf geen maatstaf voor succes.
Het kan evengoed betekenen dat de autoriteiten telkens opnieuw moeten ingrijpen terwijl de achterliggende organisaties, actief blijven. De beschikbare gegevens bewijzen niet dat het aantal drugsvluchten jaarlijks stijgt. Daarvoor ontbreekt een uniforme registratie. Wel is er sprake van terugkerende ontdekkingen, een geografische spreiding over verschillende delen van het binnenland en hernieuwde activiteiten in eerder aangepakte gebieden.
De schatting van 350 vluchten in negen maanden in 2023 maakt die ontwikkeling des te zorgwekkender. Suriname kan daarom niet blijven volstaan met het vernietigen van een landingsbaan of vliegtuig.
De werkelijke aanpak moet gericht zijn op de netwerken, de financiers en de logistiek achter deze transporten.
Zolang vooral de zichtbare infrastructuur wordt aangepakt, maar de mensen die erachter zitten buiten beeld blijven, dreigt het een terugkerend kat-en-muisspel te worden.


