Op zondag 2 augustus vindt de tiende editie van de Open Monumentendag plaats. De Stichting Waaggebouw organiseert opnieuw een uitgebreid programma waarmee bezoekers de kans krijgen, kennis te maken met het rijke monumentale erfgoed van de historische binnenstad van Paramaribo. Meer dan 21 monumentale panden openen hun deuren voor het publiek en bieden een gevarieerd programma met rondleidingen, lezingen, verhalen, muziek en andere activiteiten.

Voorzitter Oliver Smith van de Stichting Waaggebouw benadrukt dat de Open Monumentendag voortvloeit uit een van de belangrijkste doelstellingen van de stichting: het onder de aandacht brengen en behouden van het monumentale erfgoed van Suriname. De Stichting Waaggebouw beheert het historische Waaggebouwcomplex in samenwerking met de overheid en zet zich daarnaast in voor het behoud van andere monumentale gebouwen. “Het gaat niet alleen om het in stand houden van één pand, maar om het behoud van ons monumentaal erfgoed in het algemeen. Daarom organiseren wij deze activiteit,” aldus Smith.

Volgens Tessa Sendar, die al zes à zeven jaar verantwoordelijk is voor de public relations van Open Monumentendag, is het belangrijk dat Surinamers zich bewust worden van de bijzondere waarde van hun historische binnenstad.

Na dertien jaar in Nederland te hebben gewoond, keek zij met andere ogen naar Paramaribo. “Wanneer je terugkomt, realiseer je je pas hoe bijzonder deze stad is. We hebben houten gebouwen uit de zeventiende en achttiende eeuw die nergens anders ter wereld op deze manier bij elkaar staan. Daarom staat onze historische binnenstad ook op de UNESCO Werelderfgoedlijst.”

Volgens Sendar zien buitenlandse bezoekers vaak direct de unieke waarde van de historische gebouwen, terwijl veel Surinamers deze vanzelfsprekend zijn gaan vinden. “Mensen zien soms vooral dat gebouwen onderhoud nodig hebben, maar vergeten hoe bijzonder ze eigenlijk zijn.”

De belangstelling voor Open Monumentendag groeit jaarlijks. Tijdens de vorige editie werden ruim 4.500 bezoeken aan de verschillende monumenten geregistreerd. Omdat bezoekers meerdere locaties kunnen aandoen, is het werkelijke aantal personen moeilijk vast te stellen.

Ook dit jaar wordt opnieuw ingezet op een brede doelgroep. Naast gezinnen en jongeren wordt er extra aandacht besteed aan senioren. Voor hen zijn speciale bussen beschikbaar. Wie daarvan gebruik wil maken, moet zich vooraf registreren via de Facebookpagina of website van de Stichting Waaggebouw. Voor overige bezoekers is deelname gratis en is aanmelden niet nodig.

De officiële opening vindt plaats bij de Waag met enkele toespraken en een presentatie over de geschiedenis van het gebouw. Daarna kunnen bezoekers vrij kiezen welke monumenten zij willen bezoeken. Vanaf 08.30 uur vertrekken de pendelbussen ieder kwartier naar verschillende locaties.

Vrijwel alle monumenten liggen op loopafstand van elkaar. Bezoekers kunnen onder meer terecht bij Fort Zeelandia, de Waterkant, het Hoekhuis, de Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal, de synagoge en de naastgelegen moskee, het voormalige ’s Lands Hospitaal, Villa Corrie, het Koto Museum en diverse andere historische gebouwen.

Een bijzonder hoogtepunt is dit jaar het Presidentieel Paleis. Bezoekers krijgen de unieke gelegenheid om het terrein te betreden en vanaf het bordes een foto te maken. Hoewel het paleis zelf niet toegankelijk is, biedt deze mogelijkheid volgens de organisatie, een bijzondere ervaring.

Ook het gerenoveerde Elisabeth Samson Huis doet mee aan het programma. Hoewel het museum officieel later deze maand wordt geopend, krijgen bezoekers tijdens Open Monumentendag alvast een exclusieve eerste indruk. Schrijfster Cynthia McLeod verzorgt daarbij twee vertelmomenten over de geschiedenis van Elisabeth Samson en haar woning.

Volgens Smith draait Open Monumentendag niet uitsluitend om de gebouwen zelf, maar vooral om de verhalen die eraan verbonden zijn.

Op verschillende locaties verzorgen deskundigen historische lezingen en rondleidingen. Zo wordt onder andere stilgestaan bij de geschiedenis van de Waterkant, het ontstaan van kaseko, de restauratie van historische gebouwen en de bijzondere betekenis van verschillende monumenten.

Nieuw dit jaar zijn permanente QR-codes die bij verschillende monumenten worden geplaatst. Bezoekers kunnen deze scannen om historische informatie te lezen. Op enkele locaties zijn bovendien audiotours beschikbaar, waarbij verhalen via de mobiele telefoon kunnen worden beluisterd.

Hoewel er dit jaar geen traditionele speurtocht wordt georganiseerd, is volgens de organisatie ook voor kinderen voldoende te beleven. Dankzij de QR-codes, interactieve verhalen en rondleidingen worden jongeren op een eigentijdse manier betrokken bij de geschiedenis van de stad.

Daarnaast zijn er langs de route voldoende mogelijkheden om iets te eten en te drinken, zodat bezoekers de gehele ochtend comfortabel op pad kunnen.

Volgens Smit is het behoud van het Surinaamse erfgoed van groot belang. “Als we dit niet hebben, hebben we eigenlijk niets. Dit is ons visitekaartje. Naast onze prachtige natuur is de historische binnenstad iets waarmee Suriname zich echt onderscheidt. We moeten deze gebouwen koesteren en beschermen.”

Sendar sluit zich daarbij aan en richt zich vooral tot de jongere generatie. “Kom luisteren naar de verhalen. Als je wilt weten waar je naartoe gaat, moet je eerst weten waar je vandaan komt. In deze gebouwen zit onze geschiedenis. Door die te leren kennen, begrijp je ook beter wie wij als samenleving zijn.”

Open Monumentendag vormt tevens de officiële aftrap van de Heritage Month, die gedurende de gehele maand augustus in Suriname wordt gevierd.