Suriname heeft een groot probleem: te veel spookambtenaren. Mensen die op de loonlijst staan, maar weinig of niets doen. Dit kost ons land enorm veel geld. Meer dan 80 procent van de begroting van de meeste ministeries, gaat op aan loonkosten. Dat is te veel. Daardoor blijft er te weinig over voor wegen, scholen, ziekenhuizen en echte ontwikkeling. Over dit onderwerp wordt vaak hard gepraat. Politici zeggen dat het moet stoppen. Maar in de praktijk gebeurt er weinig. Er komt geen echte handhaving. We investeren niet genoeg in controle. Daardoor blijft het probleem bestaan. Praten alleen lost niets op.
Minister Bee laat met zijn voorbeelden duidelijk zien, hoe ernstig de excessen zijn. Hij houdt ons wakker en laat zien, dat het probleem groter is dan veel mensen denken. Het is tijd voor actie. Een generaal pardon voor spookambtenaren kan een praktische oplossing zijn. Dat klinkt misschien soft, maar het is juist slim. Het is geen emotioneel verhaal, maar een economisch verhaal. Een generaal pardon kan snel geld besparen.
Kijk naar voorbeelden uit andere landen. In Europa hebben generaal pardons geholpen bij het vreemdelingenbeleid. In Nederland werkte dat in de jaren tachtig en negentig bij kraakpanden en antikraak. En onder president Trump in Amerika haalden ze met zo’n pardon, spaargeld terug uit het buitenland. Het werkt als je het goed doet. Mensen krijgen een eerlijke regeling en de overheid ruimt de rommel op. Hoe ziet zo’n pardon eruit? Spookambtenaren kunnen overstappen naar een uitkering of vervroegd pensioen. Stel dat iemand 25 procent minder netto overhoudt. Dan bespaart de overheid die 25 procent meteen. Maar het voordeel is groter: bij elke volgende loonsverhoging stijgen de kosten niet meer mee. Dat scheelt op termijn miljoenen. De grootste krimp van het ambtenarenapparaat kwam onder Raghoebarsingh en Somohardjo. Zij hebben het aantal loontrekkers met bijna 10.000 verminderd. Dat is een prestatie waar ze veel meer lof voor verdienen. Toch stegen de loonkosten onder hen nog steeds, zowel nominaal als reëel. Dat laat zien hoe hardnekkig het probleem is.
Elk jaar waarschuwen ratingbureaus en ontwikkelingsbanken ons weer. De loonkosten zijn te hoog. Het belemmert de groei van Suriname. Harde maatregelen, zoals streng controleren en mensen ontslaan, klinken goed. Maar de kennis, de handhavingscapaciteit en de politieke investering ontbreken op dit moment voor zulke ingrijpende acties. Zonder die randvoorwaarden blijven harde maatregelen alleen maar mooie woorden op papier. Daarom is een generaal pardon nu het beste instrument. Het geeft snelle, echte stappen vooruit. Het ruimt de spookambtenaren op zonder dat alles vastloopt in procedures en protesten. Het levert geld op dat we kunnen gebruiken voor echte banen en betere diensten voor de bevolking. Het is tijd voor actie. Niet nog meer praatjes, maar een praktische oplossing. Een generaal pardon voor spookambtenaren is geen teken van zwakte. Het is een teken van verstandig bestuur. Laten we het aanpakken, zodat Suriname eindelijk kan ademen en verder kan groeien.
