Kunstmatige intelligentie (AI) wordt in hoog tempo onderdeel van het dagelijks leven van kinderen, ook in Suriname. Volgens het UNICEF, biedt de technologie grote kansen voor onderwijs en creativiteit, maar nemen tegelijkertijd de risico’s op misbruik, desinformatie en seksuele uitbuiting toe. De organisatie roept daarom op tot snelle ontwikkeling van wetgeving, bewustwording en beschermingsmaatregelen. Uit nieuw UNICEF-onderzoek, gebaseerd op gegevens uit tien landen, blijkt dat wereldwijd naar schatting minstens 20 miljoen kinderen al gebruik hebben gemaakt van AI. Kinderen adopteren de technologie in veel gevallen meer dan drie keer zo snel als volwassenen. Ongeveer twee miljoen kinderen gebruiken AI voor advies over persoonlijke zorgen, terwijl circa dertien miljoen kinderen de technologie inzetten als hulpmiddel bij leren en huiswerk. Tegelijkertijd wijst het UNICEF op de schaduwzijde van de snelle opmars van AI. Eerdere schattingen van de organisatie laten zien dat in het afgelopen jaar van ten minste 1,2 miljoen kinderen afbeeldingen met behulp van AI zijn gemanipuleerd tot seksueel expliciete deepfakes. Volgens het UNICEF blijven wet- en regelgeving die kinderen moeten beschermen, achter bij de razendsnelle technologische ontwikkelingen. Kinderen worden volgens de organisatie, steeds vaker blootgesteld aan AI-systemen en de verwerking van hun persoonlijke gegevens, terwijl zij nauwelijks invloed hebben op de manier waarop deze systemen functioneren. “Kinderen ondervinden als eersten de gevolgen van zwakke regelgeving en zullen de consequenties daarvan het langst dragen”, stelt het UNICEF. Toch krijgen kinderrechten volgens de organisatie nog onvoldoende aandacht bij de ontwikkeling van AI-beleid. Hoewel AI nieuwe mogelijkheden biedt voor leren, spelen en creativiteit, is er nog weinig bekend over de langetermijneffecten op de cognitieve ontwikkeling, emotionele afhankelijkheid en blootstelling aan schadelijke inhoud. Het UNICEF spreekt daarom van een situatie waarin een hele generatie opgroeit “midden in een wereldwijd experiment”. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat kinderen zelf zich zorgen maken over de ontwikkelingen. Eén op de drie ondervraagde kinderen vreest dat AI wordt ingezet voor oplichting, misleiding en het verspreiden van desinformatie. Daarnaast maakt één op de vier zich zorgen dat foto’s of video’s kunnen worden gemanipuleerd tot seksueel expliciete deepfakes.
Het UNICEF roept overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties op, kinderrechten centraal te stellen bij de verdere ontwikkeling van AI. De organisatie pleit onder meer voor meer onderzoek naar de gevolgen van AI voor kinderen, strengere wetgeving tegen AI-gedreven seksuele uitbuiting, het ontwikkelen van veilige en transparante AI-systemen en investeringen in digitale vaardigheden en AI-geletterdheid voor kinderen, ouders en verzorgers. Volgens het UNICEF is de oproep ook voor Suriname bijzonder actueel. De organisatie wijst erop dat recente incidenten, waarbij AI werd misbruikt voor het maken en verspreiden van gemanipuleerde beelden en video’s, aantonen dat de technologie inmiddels ook de Surinaamse samenleving heeft bereikt. Tegelijkertijd ontbreken nog voldoende beleid, wetgeving en bewustwording om kinderen effectief te beschermen.
“Dit is een beslissend moment. De keuzes die we vandaag maken over AI zullen de veiligheid, privacy, het welzijn en de gelijke kansen van kinderen voor de komende decennia bepalen”, benadrukt het UNICEF. De organisatie stelt dat Suriname niet langer kan afwachten en moet investeren in digitale weerbaarheid, AI-geletterdheid, passende wetgeving en sterke beschermingsmechanismen. Het UNICEF zegt bereid te zijn samen te werken met de overheid, het onderwijs, maatschappelijke organisaties en de private sector om een veilige digitale toekomst voor kinderen te realiseren.
