Met vijftig jaar achter ons, klinkt vanuit alle hoeken de oproep tot vooruitblikken. De Srefidensi Conferentie 2025 moet breed gedragen plannen smeden voor de komende vier en de komende vijfentwintig jaar. Het liefst specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden, en zonder al te veel achterom te kijken. Een sentiment dat van teleurgestelde ghettoleiders die de VHP ontvluchten tot aan de smaakmakers van de nationale media, echo ondervindt. Als wij een duit in het zakje mogen doen, ziet het er in de breedte als volgt uit.

-We moeten onze rotte appels behandelen alsof het rotte appels zijn. Onder de boeven die in de afgelopen vijftig jaar gestaag machtiger en rijker zijn geworden, is er niet één die niet eerst op kleine schaal heeft gedaan wat hij later op grote schaal herhaalde. Als je als soldaatje softdrugs peddelde, is het niet vreemd dat je junta later met Pablo Escobar aanpapt. Als je als districtsmilitairtje in je vrije tijd te vinden was voor een bankroof, is het niet vreemd dat je hele familie zich later als een wurgslang in de goudexploitatie en parastatalen nestelt en regeringen gijzelt met invloed en zetels die je met je corrupt geld bij een corrupte achterban gekocht hebt. Het is misschien te laat om de zeventigers en tachtigers, die rijk geworden zijn van stelen in de politiek, uit het zadel te wippen. Maar de vooruitblik moet zijn dat oude bolletjesslikkers die in raden van commissarissen terechtkomen, een cultuur van corruptie zullen voeden en bestendigen. Bindt er nu al gevolgen aan. Houd ze buiten de deur en we hebben een kans op een iets betere toekomst.

– Als wij blijven kiezen op basis van beloften, lenen om de beloften na te komen,  en de beloften alsmaar bombastischer worden, zal er niet genoeg olie zijn om het gat in de begrotingen te vullen. Als we blijven denken dat we liever nominaal hogere bedragen aan verder ontwaard geld moeten betalen, oftewel dat we voor minder koopkracht meer mensen in dienst moeten hebben van de overheid dan mensen ‘brodeloos’ te maken, zal er niet genoeg gasopbrengst zijn om de economie drijvend te houden. Misschien moeten we de komende vijfentwintig jaar proberen om eerst te kijken naar onze inkomsten en wat we ons kunnen veroorloven, en dat uitgeven. Dus minder lenen, maar wel aflossen, inleveren en snijden in uitgaven.

– Met dertig dienstjaren of zestig levensjaren het voor gezien houden, zijn we gemiddeld nog bijna twintig jaar afhankelijk van wat wij in die dertig actieve jaren verdiend hebben. Met een wegsmeltende SRD en te weinig investeringsmogelijkheden met hoog rendement in een kwetsbare economie, betekent het dat het nationaal pensioenspook zowel oud als jong nachtmerries zal bezorgen als wij zo doorgaan. Waar men in West-Europa al richting zevenenzestig jaar gaat als het om de pensioenleeftijden gaat, zullen wij hier moeten overwegen langer door te werken als we de oude dag leefbaar en betaalbaar willen houden.

– Het is een compleet Fata Morgana om te denken dat als bauxiet, goud en landinwaartse olie ons niet uit de armoede hebben kunnen trekken, dat offshore olie en gas binnen zullen komen om ons allemaal minstens de middenklasse in te helpen. En iedereen die deze droom verkoopt, leidt ons als makke lammeren naar de slachtbank. De bewustwording dat alleen onderwijs, hard werken en spaarzaamheid een economie weerbaar kunnen maken, is het beste en meest gezonde vooruitzicht dat uit dit zeldzame moment van bezinning voort kan komen.