De kiezers hebben gesproken maar hun stem wordt niet geteld.  De uitspraak van de kiezers is: NDP en VHP moeten het samen doen.  Maar de politici beslisten anders.   Er is een wankele coalitie van zes partijen geconstrueerd met als hoofddoel, de VHP te isoleren.  De diepere sociale en economische achttergrond hiervan heb ik bij meerdere gelegenheden in deze column uit de doeken gedaan.

Morele crisis

Wat mijn partij, de NPS, betreft, er is zich bij ons een morele crisis aan het ontvouwen waarvan de consequenties nog niet voor iedereen duidelijk zijn.  Gregory Rusland heeft gedacht: voor een vicepresidentsschap of Oil and Gas ga ik wel even zitten applaudiseren in OCER. Ik ben teleurgesteld in de morele zwakte en politieke lafheid van de kaders van de NPS, die toestonden dat Rusland de partij voor een appel en een ei verkocht aan Atompai, daarmee de verdere achteruitgang van de partij versnellend.  Er hebben bij deze verkiezingen minder mensen op de NPS gestemd dan bij de vorige. De Nyun Pasi, de weg naar de NDP, heeft de gestadige achteruitgang van de NPS niet kunnen stuiten.  Vele slimstemmers keerden niet naar de NPS terug en onthielden zich mogelijk van stemmen.  De paar duizend stemmen die Atompai binnen bracht zouden hem op eigen kracht geen zetel hebben bezorgd en waren niet voldoende om het wegblijven van traditionele NPS-ers te compenseren.  Bij gebrek aan een visie voor vernieuwing van de NPS had Rusaldn maar een werkplan: het NDP model nadoen om de mofina terug te winnen.  Maar waarom zouden de mofina voor een namaak NDP stemmen als ze de echte nog hebben?  Het resultaat ligt daar.

In een volgende column ga ik dieper in op de morele crisis in de NPS. Voor vandaag berperk ik me tot een oproep aan alle politieke actoren die nu bezig zijn te jongleren met de stemmen van de kiezers om nooit te vergeten wat de voornaamste taak is van de politiek: zorgen voor veiligheid en vrede in het land.  Natievorming is de belangrijkste en meest verwaarloosde taak van de politiek.

In aanloop naar de verkiezingen heb ik meegewerkt aan een werkgroep van kritische  NPSers die de volgende doelen had:1) stemrecht voor individuele leden op het partijcongres 2) bestuursverkiezingen en 3) NPS positioneren als leidende kracht in een progressieve coalitie met SPS, DA91, Amazone Partij, BEP, DOE, alle partijen met  culturele, historische of persoonlijke raakpunten met de de NPS, met als doel een nieuwe meerderheid te constitueren op basis van de traditionele demografische basis van de NPS, de georganiseerde arbeid, de stedelijke middenklasse en de intelligentsia.

Helaas mislukte het project.  De verkiezingskoorts die deze keer eerder dan normaal toesloeg verhinderde elke geordende communicatie binnen de partij en daarbuiten. De etnische machtspolitiek kwam in vol ornaat ten tonele met een herhaling van het scenario van 1973, het jaar waarop de latente burgeroorlog begon waarin we nog steeds gewikkeld zijn.

Natievorming als basis van nationale ontwikkeling

Natievorming is  een zaak die steeds urgenter wordt.  De plaats van Suriname in de wereld staat ter discussie.  De olieindustrie maakt zich op om het roer over te nemen en onze politieke kongsi’s maken zich gereed om hun portie op te scheppen. Klimaatverandering bedreigt rote delen van onze leefwereld met overstromingen. Nieuwe groepen immigranten uit Latijns Amerika en Azie vormen nieuw uitdagingen op het stuk van natievorming.

Voordat we ooit kunnen profiteren van goud, hout, olie of wat dan ook in onze bodem, zullen we eerst ons huiswerk moeten maken.  We zullen onze samenleving politiek moeten herstructureren.  Onze overheid is te zwak om partij te bieden aan multinationale ondernemingen, de georganiseerde internationale criminaliteit en de invasie van vreemdelingen uit Azie en Latijns-Amerika, en misschien straks ook uit Nederland, als de raketten daar beginnen te ontploffen.

In de Surinaamse politiek zijn natievorming en integratie vanaf 1863 hoofdthema’s, die van generatie op generatie terugkeren, met name:

• het bewaren van de zelfstandigheid tegenover machten van buiten,
• het diversifiëren van de economische bedrijvigheid,
• de emancipatie van achtergestelden,
• immigratie,
• interculturele differentiatie en integratie.

Integratie van etnische groepen en immigranten is noodzakelijk.  Deze integratie is niet in de eerste plaats culturele assimilatie, maar politieke accommodatie. Groepen immigranten, zoals de Brazilianen, Haitianen, Cubanen en Venezolanen moeten actief benaderd worden om hen te betrekken bij de politieke en economische ontwikkeling van het land, te beginnen bij de oplossing van problemen in de buurten waar ze wonen en werken.

Velen maken zich terecht zorgen over de culturele, economische en politieke underpinnings van onze natie.   De strijd tussen etnische kongsi’s van politici en kapitalisten verdeelt het volk in culturele kampen.  De etnische polarisatie heeft bij de afgelopen verkiezingen nieuwe hoogtepunten bereikt.

Werkgroep voor vernieuwing van de NPS

De werkgroep die de NPS wilde democratiseren om haar geschikt te maken voor een leidende rol in de nieuwe politiek, produceerde enkele interessante position papers uitgaande van de gedachte dat natievorming de eerste en belangrijkste taak is van alle politieke actoren in dit verdeelde land.

De visie is dat, (naast zaken zoals productiviteit, werkgelegenheid, gegarandeerd basisinkomen voor een ieder) een gedeelde culturele visie op land en wereld, essentieel is voor natievorming.  Daarbij speelt onderwijs een centrale rol.  .

Onderwijs

Formeel onderwijs is belangrijk voor natievorming, maar het huidige schoolse systeem voldoet niet aan de eisen van de tijd.  ICT biedt grote mogelijkheden maar die worden niet benut.

Het onderwijs moet veranderen. Verandering is noodzakelijk. Complexe technologische productiesystemen vragen om hoog opgeleide mensen. Maar mensen moeten niet alleen maar opgeleid worden om functies uit  te voeren.  Mensen moeten ook tot burgers worden opgevoed en dat blijkt een steeds moeilijker wordende opgaaf. De bureaucratische en technologishe systemen verstoren het evenwicht tussen mens en natuur en brengen de geestelijke gezondheid in gevaar. Dat zien we in alle culturele groepen.  Losgeslagen jongeren en moreel op drift geraakt leiders zijn de kinderen van door mijnbouw en grootlandbouw vernietigde ecosystemen.  Er is een directe relatie tussen psychologische en gedragsstoornissen en het verloren gaan van traditionele culturen. Multiculturalisme en cultuur-relativisme verergeren de angst en onzekerheid die worden veroorzaakt door economische en klimatologische crises. Mensen verliezen steeds meer controle over hun leefwereld en over zichzelf.

Er is een wereldwijde communicatie-infrastructuur gegroeid, die onmetelijke hoeveelheden informatie en kennis brengt binnen het bereik van iedereen met een toetsenbord.

De overdracht van informatie is niet meer afhankelijk van studieboeken en onderwijzers.  Mensen leren  door op internet  mee te doen met allerlei groepen en platforms.  Mensen leren door naar de radio te luisteren en tv te kijken.  Kennis zit niet meer verborgen in dikke boeken in grote bibliotheken. Op internet evolueert kennis van dag op dag op interactieve websites zoals Wikipedia en iedereen mete een internet verbinding kan participeren in die evolutie.

Opvoeding, scholing en training

De vorming van de volgende generatie geschiedt in grote lijnen langs drie wegen: 1) opvoeding, met de paplepel ingegoten voorstellingen – de dingen die we mensen, vooral onze ouders en andere voorbeeldfiguren horen zeggen en zien doen; 2) scholing (formele kennis uit boeken of voordrachten) en 3) training (vaardigheden leren door oefenen).

Het probeem is dat het primaire opvoedingssysteem van ouders, familieleden, buren en anderen niet meer in staat is een aantal waarden effectief over te dragen.

Vanmorgen werd ik geraakt door een bericht van iemand die op facebook vertelde dat zijn dochter van 9 jaar naar hem toe kwam met de vraag:  Papa, Israel of Gaza?  Waarop vader antwoordde, geen van beide.

Houd je bezig met je eigen soortgenoten, de creolen.  Joden en Palestijen gaan niets voor ons doen.”  Zo worden raciale denkpatronen doorgegeven aan de volgende generatie, niet door scholing en niet door training, maar door de opvoeding van ouders en door wat andere voorbeeldfiguren zeggen en doen.

Samenlevingen hebben behoefte aan opvoedingssystemen.  Hoe moet dat nu met ICT waar iedereen naar believen informatie kan vinden zonder sturing door een opvoeder of leraar?

Opvoeders en leraren  zullen op een heel andere manier met hun opvoedelingen en leerlingen moeten leren omgaan.   Ze zijn geen dirigenten van het leerproces, maar adviseurs, ondersteuners en coordinatoren en zelf ook leerlingen.

Als we de vruchten van  ICT  willen benutten dan zullen we onze scholen moeten veranderen in platforms  waar het leren van kinderen en volwassenen gestroomlijnd wordt in het kader van de oplossing van sociale en persoonlijke problemen.

In leerprojecten, die tegelijk ook sociale projecten zijn, dient de school als resource centre en ontmoetingsplaats voor deelhebbers en belanghebbenden.  De school creeert een afgebakend milieu waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten om van elkaar te leren,  alles in het kader van het oplossen van een specifiek maatschappelijk probleem.

De ICT revolutie opent nieuwe perspectieven, maar is ook disruptief voor traditionele vormen van  onderwijs.  De gewone onderwijzeres met een derde rang voldoet niet meer.

Zelfs een hoofdakte is niet meer voldoende

Onderwijzers moeten een brede intellectuele ontwikkeling hebben en ze moeten de vrijheidslievende en kritische attitude hebben die we onze kinderen willen bijbrengen. Ze moeten de leerlingen coachen op het internet, ze leren het kaf van het koren te scheiden, en kritisch te kijiken naar politieke, ethische en esthetische vraagstukken.

Problemen in de leefwereld van de kinderen worden uitgangspunt van het leerproces. Het klaslokaal wordt een vergaderzaal, de onderwijzer wordt een coach, de school wordt een gemeenschapscentrum,  huiswerkbegeleiding en ouderparticipatie gaat via internet,  het ministerie wordt een resource centre van specialisten die de schoolteams ondersteunen.

Maar dat alles vereist eerst een politieke vernieuwing, een cultuuromslag van machtspolitieke naar constructieve politiek.  Alleen dan zal de politieke wil om grote investrering te doen in ondewijs en cultuur gemobiliseerd kunnen woirden.

Verandering van politieke instituten

We verwachten van de Republiek Suriname dat zij in staat is vrede en veiligheid  te bewaren, saamhorigheid te scheppen  en de samenleving te bundelen om rampen te weerstaan, epidemieën van besmettelijke ziekten te beteugelen, en de effecten van klimaatsverandering en zeespiegelstijging te counteren.

Om dat te bereiken is er een optimale spreiding en deling van politieke en economische macht nodig, te beginnen bij democratisering in alle politieke partijen en betrokkenheid en medezeggenschap van burgers bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid.  Maar ja, als men al niet bereid is de simpele opdracht van de kiezers voor een keer te honoreren, te weten een coalitie van samenwerking tussen de twee grootste partijen, dan wordt het moeilijk.

De Republiek Suriname

De genoemde werkgroep formuleerde de volgende speerpunten van het programma voor versterking van de republiek:

• Versterking de democratie door democratisering van politieke organisaties op alle niveaus.
• Socialisatie van de gezondheidszorg
• Versterking van wet- en regelgeving voor een betere beheersing van economische activiteiten en de bescherming van het milieu, met topprioriteit aan ordening van de goudsector.
• Herziening van de grondwet om de grondenrechten en culturele rechten van groepen te garanderen.
• Reorganisatie van de overheidsbureaucratie middels instelling van gespecialiseerde autoriteiten
• Spreiding van de politieke besluitvorming door de instelling van overlegorganen (Raad voor de Gezondheidszorg, Mediaraad, Tripartite overleg,etc.). Deze Raden kunnen in bepaalde sectoren ordenend optreden en als buffer fungeren tussen regering en rechterlijke macht en het maatschappelijk middenveld.
• Op het gebied van de wetgeving moeten er raamwetten komen voor het milieu, de afvalverwerking, eigendom van grond, collectief eigendom en particulier eigendom.

Een nieuwe grondwet

De werkgroep bepleitte een grondwetgevende vergadering voor het schrijven van een nieuwe grondwet, waarin het plurale karakter van de samenleving tot uitdrukking wordt gebracht.

Dit brengt met zich mee de inrichting van een plurale rechtsorde waarin collectief eigendom en particulier eigendom van grond naast elkaar bestaan  en waarin tribale gemeenschappen en cultuurgroepen hun eigen rechtssystemen kunnen hanteren, binnen afgesproken grenzen en wetten.

De grondwet moet specifieke opdrachten geven aan het bestuur, zoals de zorg voor drinkwater, gezondheiszorg, huisvesting en werkgelegenheid.

Politici moeten aansprakelijk gesteld kunnen worden voor wanbeleid.  Burgers moeten de middelen hebben om politici die zich niet houden aan verkiezingsbeloften ter verantwoording te roepen.

Burgers moeten meer mogelijkheden hebben om hun belangen op de politieke agenda te brengen, met name middels een referendum.

Wet op de politieke partijen

Maar alles begint bij de politieke partijen.  De wet op de politieke partijen moet worden herzien.  Alle leden van de partij moeten geheim kunnen stemmen in de ledenraad, het hoogste orgaan van hun partij.  Politieke partijen moeten een gewaarmerkte ledenlijst kunnen tonen aan de leden en aan overheidsinstanties die belast zijn met het toezicht op de wet op de politieke partijen. De financiering van de partijen moet transparant zijn. De namen van donateurs aam de verkiezingscampagnes en de bedragen die zij gedoneerd hebben moeten openbaar zijn. worden.

Voorzitters en bestuursleden van politieke partijen mogen niet tegelijkertijd hoge functies bekleden bij overheid of bedrijfsleven. Er dienen termijnlimietente te zijn voor het bekleden van hoge posten in de partij en in het politiek-bestuurlijke systeem.

Elke politieke partij dient een ethische code te formuleren, die  wordt bewaakt  door een ethische commissie waarvan de leden door de ledenraad gekozen worden.  De ethische code moet worden goedgekeurd door de ledenraad.

Deze zaken moeten het onmogelijk maken dat politici de wil van het volk blijven negeren. De volgende keer meer over wat te doen aan de morele crisis in onze politiek

Paramaribo, 19 juni 2025