Het lijkt bijna een terugkerend verschijnsel: graafwerkzaamheden, een beschadigde waterleiding, een kapotgetrokken glasvezelkabel of een elektriciteitsmast die door een aanrijding wordt vernield. Vervolgens zitten huishoudens zonder water, stroom of internet en moeten nutsbedrijven alle zeilen bijzetten om de dienstverlening te herstellen. De schade is aangericht door derden, maar de gevolgen worden door duizenden burgers gevoeld. Niet zo lang geleden sprak de directie van de Surinaamsche Waterleiding Maatschappij (SWM) over de schade aan waterleidingen en de problemen die daardoor ontstaan bij de watervoorziening. Het blijkt bepaald geen op zichzelf staand probleem. Ook Telesur heeft de afgelopen periode herhaaldelijk te maken gehad met schade aan zijn infrastructuur door derden. De gevolgen zijn inmiddels aanzienlijk. Op zondag 8 november werden circa 20.000 Telesur-klanten getroffen door een storing nadat een aannemer tijdens graafwerkzaamheden aan de Indira Gandhiweg een belangrijke glasvezelverbinding had beschadigd. Volgens het telecombedrijf was dit al het tweede weekend op rij waarin schade door derden tot grootschalige uitval leidde. Ook de EBS wordt geconfronteerd met situaties waarin elektriciteitsmasten worden aangereden, waardoor de stroomvoorziening in complete buurten wordt onderbroken. De vraag is hoe lang deze situatie nog als een bedrijfsrisico van de nutsbedrijven wordt beschouwd. Waarom zouden de SWM, Telesur en de EBS telkens moeten opdraaien voor herstelkosten die voortkomen uit onzorgvuldig handelen van anderen? Dat zij verantwoordelijk zijn voor het herstel van hun infrastructuur, betekent niet dat zij ook verantwoordelijk zijn voor de financiële gevolgen van andermans nalatigheid.
Wat het probleem bovendien verergert, is dat schade niet altijd tijdig wordt gemeld. De SWM heeft aangegeven dat het voorkomt dat aannemers waterleidingen beschadigen zonder de maatschappij daarvan onmiddellijk op de hoogte te stellen. In een aangehaald geval werd de schade pas ongeveer een week later gemeld. Een dergelijke houding maakt het niet alleen moeilijker om de oorzaak van problemen met de watervoorziening te achterhalen, maar kan ook leiden tot langere herstelwerkzaamheden en hogere kosten. Soms moet de SWM zelfs watertrucks inzetten om getroffen huishoudens van water te voorzien.
Bij Telesur lopen de herstelkosten eveneens op. Het bedrijf heeft aangekondigd de kosten van de veroorzaakte schade op de verantwoordelijken te verhalen. Dat is een logische stap, maar zou geen uitzondering moeten zijn. Ook bij schade aan waterleidingen en elektriciteitsinfrastructuur moet duidelijk worden vastgesteld wie verantwoordelijk is en wie de rekening betaalt. Natuurlijk moeten nutsbedrijven bij calamiteiten alles in het werk stellen om de dienstverlening zo snel mogelijk te herstellen. Burgers kunnen immers niet dagenlang zonder water, urenlang zonder stroom of zonder internetverbinding blijven zitten omdat iemand zijn werkzaamheden niet zorgvuldig heeft uitgevoerd. Maar snel herstel mag niet betekenen dat de financiële verantwoordelijkheid vervolgens bij de benadeelde partij blijft liggen. Aannemers en opdrachtgevers hebben de plicht om vóór aanvang van graafwerkzaamheden na te gaan waar ondergrondse leidingen en kabels liggen. Ook moeten zij de betrokken nutsbedrijven tijdig informeren en de nodige voorzorgsmaatregelen treffen. Wie nalaat dat te doen en schade veroorzaakt, moet daarvoor de verantwoordelijkheid dragen. Hetzelfde geldt voor automobilisten die door onvoorzichtig rijgedrag elektriciteitsmasten beschadigen. De overheid en de nutsbedrijven moeten bovendien werk maken van een consequente aanpak. Schade moet worden geregistreerd, onderzocht en verhaald. Daarbij mag het niet blijven bij waarschuwingen of oproepen tot voorzichtigheid. Er moeten duidelijke afspraken, controle en daadwerkelijke financiële consequenties zijn.
Het kan niet zo zijn dat een aannemer een leiding kapotgraaft, een automobilist een elektriciteitsmast omverrijdt of iemand glasvezelinfrastructuur vernielt, terwijl de nutsbedrijven vervolgens de herstelkosten uit hun eigen middelen betalen en de samenleving de overlast moet dragen. Wie schade veroorzaakt, moet betalen. Niet de nutsbedrijven, en zeker niet de samenleving.

