Dat vreemdelingen in Suriname bedragen tot USD 2.800 betalen om hun verblijfsdocumenten te regelen, is reden genoeg voor een grondig onderzoek. Maar nu voormalig minister Harish Monorath is vertrokken, dient zich een nieuwe vraag aan: wat gebeurt er met de 600 dossiers die hij heeft laten aanhouden om de praktijken rondom de aanvraagprocedures, te onderzoeken? De wisseling van ministers betekent immers niet dat het probleem is opgelost. De betrokken vreemdelingen wachten nog steeds op duidelijkheid en de vragen over de rol van consultants, mogelijke misstanden en de hoge bedragen die worden betaald, zijn niet beantwoord. Neemt de nieuwe minister het onderzoek over of verdwijnt het voorlopig naar de achtergrond?
Dit raakt aan een terugkerend probleem binnen het Surinaamse overheidsapparaat. Bij een wisseling van de wacht lijkt het geregeld, alsof ook het geheugen van een ministerie wordt gereset. Nieuwe bewindslieden presenteren eigen plannen en starten nieuwe trajecten, terwijl het voorbereidende werk van hun voorgangers op de lange baan wordt geschoven. Alsof iedere nieuwe minister bij zijn aantreden eerst het wiel opnieuw moet uitvinden.
De gevolgen daarvan zijn groter dan alleen vertraging. Het kost de overheid tijd, geld en capaciteit, terwijl lopende vraagstukken onopgelost blijven. De burgers en andere betrokkenen die afhankelijk zijn van een goed functionerende overheidsdienst, ondervinden uiteindelijk de gevolgen. Een minister kan vertrekken, maar de verantwoordelijkheid van het ministerie blijft bestaan. Lopende onderzoeken en beleidsvoorbereidingen behoren onderdeel te zijn van de institutionele continuïteit. Een opvolger hoeft niet automatisch alle besluiten van zijn voorganger over te nemen, maar moet wel de resultaten en gemaakte vorderingen beoordelen en op basis daarvan bepalen hoe het traject wordt voortgezet.
Daarom is duidelijkheid over de 600 dossiers noodzakelijk. Zijn de betrokkenen inmiddels gehoord? Zijn er onregelmatigheden vastgesteld? En zijn de bevindingen en vervolgstappen formeel overgedragen aan de nieuwe bewindspersoon? Het zou weinig zinvol zijn als het ministerie opnieuw een inventarisatie moet uitvoeren van een kwestie waarvoor het onderzoek al in gang was gezet.
Ook de aangekondigde app voor vreemdelingenaanvragen moet in dat bredere kader worden bekeken. Digitalisering kan de dienstverlening verbeteren, maar mag geen afleiding worden van de lopende kwestie. Eerst moet duidelijk worden wat er met de aangehouden dossiers gebeurt en welke maatregelen worden getroffen om eventuele misstanden aan te pakken.
Bestuurswisseling mag geen bestuurlijke stilstand betekenen. Een ministerie is geen persoonlijk project van de bewindspersoon die er tijdelijk leiding aan geeft. Het is een overheidsinstelling die haar werkzaamheden, onderzoeken en beleidsprocessen moet kunnen voortzetten, ongeacht wie de politieke leiding heeft.
Zolang iedere nieuwe minister opnieuw begint waar zijn voorganger is gestopt, blijft de overheid tijd en middelen verspillen aan herhaling in plaats van uitvoering. En dat terwijl de samenleving juist behoefte heeft aan continuïteit, opvolging en zichtbare resultaten.


