De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) wil dat er volledige financiële openheid komt over het beheer van de middelen van het Algemeen Pensioenfonds (APF). De vereniging heeft op 10 november haar schriftelijke bevindingen en aanbevelingen over de voorgestelde wijziging van de Wet Pensioenfondsen en Voorzieningsfondsen 2005 aangeboden aan de Commissie van Rapporteurs van De Nationale Assemblée (DNA). Daarin vraagt zij onder meer om onafhankelijk gecontroleerde financiële overzichten vanaf 2015, verplichte kwartaalrapportages en onafhankelijk toezicht door de Centrale Bank van Suriname (CBvS).
De reactie volgt op de stakeholdersvergadering van 4 november, waaraan de VSB heeft deelgenomen. De organisatie onderschrijft het belang van een solide en goed gereguleerd pensioenstelsel en staat in beginsel positief tegenover strengere integriteitsvereisten, duidelijkere bestuurlijke verantwoordelijkheden en versterking van de toezichtsbevoegdheden. Volgens de ver-eniging gaan de voorgestelde wetswijzigingen echter onvoldoende in op fundamentele vraagstukken rond financiële transparantie, bescherming van opgebouwde pensioenrechten en de betaalbaarheid van pensioenverplichtingen.
Een belangrijk aandachtspunt is het beheer van de APF-middelen. Sinds 2015 dragen werkgevers en werknemers pensioenpremies af. De VSB vindt dat premiebetalers inzicht moeten krijgen in de jaarlijks ontvangen bedragen, het beheer van deze middelen en de pensioenverplichtingen die daartegenover staan.
Zij vraagt daarom om een onafhankelijk gecontroleerd en openbaar financieel over-zicht over de periode vanaf 2015. Daarin moeten onder meer de premieontvangsten, fondsontwikkeling, beleggingen, vermogensbeheerders, beleggingsresultaten, uitvoeringskosten en eventuele verliezen worden opgenomen. Ook moet duidelijk worden in hoeverre het opgebouwde vermogen voldoende dekking biedt voor de huidige en toekomstige pensioenverplichtingen.
De vereniging vindt de huidige financiële verantwoording onvoldoende om het vertrouwen in het pensioenstelsel te waarborgen. Zij wil onder meer inzicht in de premieafdrachten per economische sector, het aantal premieafdrachtende ondernemingen en de bestemming van de ontvangen middelen. Bij beleggingen moet bovendien duidelijk zijn welke bedragen zijn geïnvesteerd, in welke valuta, bij welke financiële instellingen of fondsen en met welke resultaten.
Om de transparantie structureel te verbeteren, stelt de VSB verplichte kwartaalrapportages met een staat van baten en lasten en een verkorte balans voor. Daarnaast moeten jaarlijks onafhankelijk gecontroleerde jaarrekeningen worden gepubliceerd. Ook vraagt zij om duidelijkheid over de juridische toezichtpositie van het APF en gelijkwaardig, onafhankelijk prudentieel toezicht door de CBvS, met heldere normen voor solvabiliteit, risicobeheer en handhaving.
Naast financiële transparantie besteedt de VSB aandacht aan het bestuur van pensioenfondsen. De vereniging ondersteunt strengere eisen aan de integriteit en betrouwbaarheid van bestuurders, maar vindt dat ook onafhankelijke interne controle, goed risicobeheer, transparante benoemingsprocedures en functiescheiding wettelijk moeten worden gewaarborgd. Belangenverstrengeling moet worden voorkomen.
De VSB vraagt verder om duidelijke wettelijke criteria voor ingrijpende maatregelen van toezichthouders. Daarbij moeten proportionaliteit, hoor en wederhoor en effectieve rechtsbescherming worden gegarandeerd, met behoud van de continuïteit van pensioenuitkeringen.
Ook de gevolgen voor werkgevers vormen een belangrijk onderdeel van de reactie. Pensioenverplichtingen hebben volgens de vereniging directe invloed op loonkosten, liquiditeit, werkgelegenheid en de concurrentiepositie van ondernemingen. Vooral kleine en middelgrote bedrijven kunnen worden geconfronteerd met aanzienlijke financiële en administratieve lasten. De VSB pleit daarom voor een economische impactanalyse voordat wijzigingen in premiepercentages, premiegrondslagen en uitvoeringskosten worden doorgevoerd.
Verder vraagt de organisatie om rechtszekerheid voor particuliere pensioenregelingen. Ondernemingen maken in de praktijk gebruik van pensioenproducten van particuliere verzekeraars, maar volgens de VSB bestaat onduidelijkheid over de wettelijke erkenning daarvan als alternatief voor deelname aan het APF. Zij wil dat de wet duidelijke voorwaarden vastlegt voor de erkenning van gelijkwaardige particuliere regelingen, met aandacht voor toezicht, overdraagbaarheid van opgebouwde rechten en bescherming van bestaande voorzieningen.
De waardevastheid van pensioenen is eveneens een aandachtspunt. De depreciatie van de Surinaamse dollar kan de koopkracht van opgebouwde pensioenaanspraken aantasten. De VSB vindt daarom dat valutarisico’s, mogelijke stijgingen van premiepercentages en de langetermijnbetaalbaarheid van het pensioenstelsel nadrukkelijk moeten worden meegenomen bij verdere hervormingen. De schriftelijke reactie bevat daarnaast artikelsgewijze opmerkingen en concrete wijzigingsvoorstellen. Die hebben onder meer betrekking op objectieve criteria voor de beoordeling van pensioenfondsbestuurders, bescherming van bestaande pensioenaanspraken bij afkoop, begrenzing van toezichtsbevoegdheden en het voorkomen van tegenstrijdige verplichtingen voor pensioenfondsen en verzekeraars. De VSB roept DNA op om de wetswijziging niet uitsluitend te beoordelen vanuit integriteit en versterking van het toezicht. Volgens de vereniging moeten ook afdwingbare financiële transparantie, onafhankelijke controle, rechtszekerheid en duurzame betaalbaarheid onderdeel zijn van de parlementaire behandeling. De organisatie heeft aangegeven bereid te zijn haar bevindingen en aanbevelingen tijdens het verdere wetgevingstraject nader toe te lichten.


