De elektriciteitsvoorziening van Groot-Paramaribo staat momenteel onder druk door een vertraging bij de modernisering van de Afobaka-waterkrachtcentrale. Dat zegt Eddy Fränkel, directeur van de Staatsolie Power Company Suriname (SPCS), tegenover ABC Nieuws. Volgens Fränkel ligt de oorzaak niet bij de waterstand van het stuwmeer, maar bij de vertraging in de levering en installatie van een nieuwe turbine.

De elektriciteitsvoorziening van Groot-Paramaribo wordt volgens hem, vanuit drie belangrijke locaties gevoed: de Afobaka-waterkrachtcentrale, de thermische centrale van de SPCS naast de raffinaderij in Tout Lui Fau en de centrale van de EBS aan de Saramaccastraat. De Afobaka-centrale is daarbij de belangrijkste bron voor het opvangen van de piekvraag.

De SPCS is bezig drie van de zes oude turbines van Afobaka te vervangen door moderne en efficiëntere turbines. De werkzaamheden aan de eerste turbine hadden oorspronkelijk per 1 juli afgerond moeten zijn. Door een vertraging bij de leverancier, wordt de oplevering nu verwacht in de eerste week van oktober.

Zolang één turbine buiten bedrijf is, kan de EBS tijdens piekmomenten, minder vermogen uit Afobaka halen. Waar normaal maximaal ongeveer 160 megawatt kan worden afgenomen, ligt dat momenteel rond de 130 megawatt. Vooral tijdens momenten waarop het elektriciteitsverbruik sterk stijgt, bijvoorbeeld overdag, wanneer veel airconditioners worden gebruikt en in de avond, wanneer huishoudens verlichting en apparatuur inschakelen, is dit merkbaar.

Om de tijdelijke beperking gedeeltelijk op te vangen, heeft de SPCS de productie vanuit zijn thermische centrale verhoogd.

Volgens het bestaande contract levert SPCS gemiddeld 50 megawatt aan het EBS-net. Sinds 1 augustus is dat verhoogd naar 60 megawatt en vanaf het komende weekend wordt dit verder opgevoerd naar 70 megawatt. Die 70 megawatt ligt volgens Fränkel ongeveer op het maximale niveau van de centrale.

De SPCS heeft het onderhoud aan de acht machines van de thermische centrale zo gepland dat deze tot en met november beschikbaar blijven. Het bedrijf wil juist in de droge periode, maximale leveringscapaciteit garanderen.

Volgens Fränkel speelt de huidige waterstand van het stuwmeer geen rol bij de problemen met de elektriciteitsvoorziening. De waterstand bedraagt momenteel 256,5 voet, ongeveer 75 centimeter lager dan normaal. Volgens hem is dat niveau voldoende om het jaar door te komen.

De tijdelijke beperking wordt volgens Fränkel vooral veroorzaakt door de vertraging bij de turbinevervanging. In het contract met de leverancier zijn bepalingen opgenomen over de gevolgen van vertragingen.

Hij benadrukte dat eventuele problemen bij de EBS-centrale, door de EBS moeten worden toegelicht. De SPCS is verantwoordelijk voor het leveren van elektriciteit aan het EBS-net, terwijl de EBS verantwoordelijk is voor de levering aan de consument.

De modernisering van Afobaka moet op termijn juist zorgen voor meer capaciteit. De naamplaatcapaciteit van de waterkrachtcentrale zal na afronding van het programma stijgen van 189 naar 199 megawatt. Hierdoor zal EBS tijdens piekperioden naar verwachting ongeveer 170 megawatt uit Afobaka kunnen trekken, tegenover de huidige 160 megawatt wanneer alle bestaande turbines beschikbaar zijn. Fränkel wees er tegelijkertijd op dat het elektriciteitssysteem momenteel over onvoldoende reservecapaciteit beschikt om onderhoudsbeurten en onverwachte uitval volledig op te vangen. Volgens hem is voldoende reservecapaciteit essentieel voor een stabiele elektriciteitsvoorziening.

Met het oog op de verwachte groei van de energiebehoefte door onder meer de olie- en gasontwikkelingen, hotels, appartementen en andere nieuwe projecten, werkt SPCS aan verschillende uitbreidingsplannen.

Zo wordt gewerkt aan een Battery Energy Storage System. Dit systeem moet naar verwachting in het vierde kwartaal van 2027, ongeveer 6 megawatt extra beschikbaar maken voor het EBS-net.

Daarnaast onderzoekt de SPCS de mogelijkheid om de thermische centrale verder uit te breiden met 34 megawatt. Vanwege de lange levertijden van apparatuur wordt verwacht dat een dergelijke uitbreiding mogelijk pas rond 2029 operationeel kan zijn. Ook heeft de SPCS interesse getoond in een door de EBS uitgeschreven Request for Information voor de ontwikkeling van een zonne-energiecentrale. Als het bedrijf de aanbesteding wint, wil de SPCS in Saramacca een zonnecentrale van 30 megawatt realiseren. Bij een voorspoedig verloop van het aanbestedingstraject zou deze centrale rond medio 2028 in gebruik kunnen worden genomen.

Fränkel benadrukte dat Staatsolie al sinds 2006 actief is als elektriciteitsleverancier. Met de overname van de Afobakadam in 2020, werd ook waterkracht onderdeel van de energieactiviteiten. De onderneming richt zich daarnaast steeds meer op hernieuwbare energie.

De tijdelijke verhoging van de levering van 50 naar 70 megawatt levert de SPCS weliswaar extra inkomsten op, maar volgens Fränkel zijn die inkomsten niet significant.

Naar verwachting wordt de normale situatie bij Afobaka in de eerste week van oktober hersteld, wanneer de nieuwe turbine moet zijn opgeleverd. Dee EBS kan dan tijdens piekperioden opnieuw ongeveer 30 megawatt extra uit Afobaka trekken.

Over de vraag of EBS vooraf kan aangeven welke buurten op bepaalde tijdstippen zonder stroom zullen komen te zitten, zegt Fränkel geen inzage te hebben. Die verantwoordelijkheid ligt volgens hem, volledig bij EBS als leverancier van elektriciteit aan de consument.