Suriname behoort tot de landen met de hoogste zelfdodingscijfers wereldwijd. In 2021 werden 148 zelfdodingen geregistreerd. Om voor dit probleem meer bewustwording te creëren, werd in de Wereld Suïcide Preventie Week, in de IMS Mall op vrijdag 11 september, aandacht gevraagd voor suïcidepreventie en mentale gezondheid. De Mind Matters Foundation Suriname organiseerde samen met de Crisislijn 114, een outreach-activiteit, waarbij hulpverleners en belcounselors met bezoekers in gesprek gingen. Bezoekers konden ook met vragen over mentale gezondheid en zelfdoding, terecht bij de aanwezige hulpverleners. Psycholoog en oprichtster van de Mind Matters Foundation, Eva Stroo, vertelt dat het doel van de activiteit was om bewustwording te creëren en het gesprek over zelfdoding, laagdrempeliger te maken.

Volgens Stroo is het belangrijk om niet alleen op Wereld Suïcide Preventie Dag over dit onderwerp te praten. “Suriname staat helaas in de top tien van landen met de meeste suïcides. Dat geeft aan dat het niet goed gaat met de mentale gezondheid in ons land”, zegt zij. Het doorbreken van het stigma rondom mentale gezondheid en zelfdoding, vraagt volgens haar tijd. ‘’Daarom moeten zoveel mogelijk momenten worden aangegrepen om het gesprek aan te gaan’’, zegt Stroo.

Uit de gesprekken tijdens eerdere activiteiten merkt Mind Matters dat mensen de behoefte hebben om te praten, zodra daar ruimte voor wordt geboden. “Als we de gelegenheid geven, merken we dat mensen juist heel graag willen praten”, aldus Stroo. ‘’Maar er is wel een drempel in de toegang tot psychologische zorg. Want wanneer mensen zelf de kosten moeten dragen, kan dat een nieuwe barrière vormen.’’

Het herkennen van suïcidale gedachten bij een naaste, is niet altijd eenvoudig. Wel kunnen veranderingen in gedrag een signaal zijn. Iemand kan bijvoorbeeld somberder of teruggetrokken worden, roekelozer gedrag vertonen, alcohol of drugs gaan gebruiken of veranderingen laten zien in het slaap- en eetpatroon.

Stroo benadrukte dat mensen vooral moeten proberen het gesprek aan te gaan. Wanneer iemand zich anders gedraagt dan normaal, kan het belangrijk zijn te vragen, hoe het werkelijk met die persoon gaat. Als daar aanleiding toe is, kan ook rechtstreeks worden gevraagd, of iemand suïcidale gedachten heeft.

Volgens Stroo brengt het stellen van die vraag, iemand niet op het idee om zelfmoord te plegen. Het kan juist duidelijkheid geven over wat er werkelijk speelt.

Wie een naaste spreekt die aangeeft, niet meer verder te willen, hoeft volgens Stroo, geen professional te zijn om iets te kunnen betekenen. Alleen al aanwezig zijn en een luisterend oor bieden, kan belangrijk zijn.

Ze adviseert vooral open vragen te stellen en niet direct met oplossingen of adviezen te komen. Wat voor de ene persoon werkt, hoeft volgens Stroo niet voor een ander te werken. Door te vragen wat iemand eerder kracht heeft gegeven of wat voor die persoon betekenisvol is, kan het gesprek meer aansluiten bij diens eigen situatie.

Stroo benadrukt dat wie met suïcidale gedachten worstelt, hulp moet zoeken: “Praat erover met een persoon die je vertrouwt, op school, op het werk, een vriend of vriendin.’’ Volgens Stroo kan juist dat eerste gesprek een belangrijke stap zijn richting hulp en verlichting. Wie de stap naar een bekende of hulpverlener te groot vindt, kan anoniem contact opnemen met Crisislijn 114. ‘’We moeten naar een samenleving waarin praten over mentale gezondheid, steeds normaler wordt’’, zegt Stroo.