Nu de 50-jarige onafhankelijkheidsviering achter ons ligt en het bezoek van het koningspaar voorbij is, keert het land langzaam terug naar de orde van de dag. Officiële cijfers van het ministerie van Justitie en Politie wijzen op een daling van de criminaliteit, maar wie de nieuwswebsites volgt, ziet een ander beeld. Roofovervallen, drugsvangsten, inbraken en zelfs het overlijden van een politieagent: de berichten stapelen zich op en geven reden tot bezorgdheid.
Maar wanneer we spreken over rovers, hebben we het niet alleen over mannen die ’s nachts huizen of winkels beroven. Er is een ander soort diefstal, een veel subtielere maar destructieve vorm: rovers in pak. Dit zijn personen die zich in de comfortzone van riante salarissen bevinden, vaak binnen staatsbedrijven, en niets doen om deze bedrijven uit de rode cijfers te helpen. Terwijl een deel van de samenleving worstelt met economische uitdagingen, lijkt een ander deel te floreren op kosten van het publieke belang.
Het probleem beperkt zich niet tot een lakse houding ten aanzien van taken en verantwoordelijkheden. Er zijn voorbeelden van misbruik van staatsprivileges die de verbeelding tarten. Tijdens de recente Srefidensi-viering verbleven hele delegaties van regeringsfunctionarissen in luxe hotels in het uitgaanscentrum van Paramaribo. Sommigen waren al lang vóór de onafhankelijkheidsviering aanwezig en bleven tot na het vertrek van het koningspaar, vaak vergezeld van hun gezinnen. Meerdere hotelgasten hebben dit bevestigd; van ontbijt in het hotel tot zelfs bezoekjes aan de kapper: alles illustreerde hun aanwezigheid. Wat heeft dit de staat gekost? Waren deze uitgaven gedekt uit belastinggelden, of hebben de betrokkenen dit zelf betaald? Indien de eerste optie klopt, spreken we duidelijk van ‘rovers in pak’.
Het is schrijnend dat terwijl sommige staatsfunctionarissen genieten van luxe en privileges, de echte problemen van de samenleving – failliete bedrijven, achterblijvende lonen en infrastructuurproblemen – blijven bestaan. Het fenomeen van rovers in pak is niet alleen een moreel vraagstuk, het heeft concrete gevolgen voor de economie. Wanneer leidinggevenden van staatsbedrijven hun verantwoordelijkheid niet nemen, verliezen deze instellingen kapitaal, raken werknemers gedemotiveerd en gaat het vertrouwen in de overheid achteruit.
Wat nodig is, is transparantie en verantwoording. Elke SRD of USD die voor publieke middelen wordt besteed, moet gerechtvaardigd zijn. Het volk dient te weten hoe hun belastinggeld wordt gebruikt, zeker in tijden van economische schaarste. Het gaat niet om het ontzeggen van redelijke privileges, maar om het verschil tussen legitiem gebruik en buitensporig misbruik. Rovers in pak zijn niet minder schadelijk dan de mannen die ’s nachts inbreken; zij beroven de samenleving op een manier die vaak onzichtbaar blijft, maar veel langer doorwerkt.
Suriname kan geen dubbele standaarden tolereren: criminaliteit op straat aanpakken, terwijl roversgedrag binnen staatsbedrijven en regeringsdelegaties wordt getolereerd. Politieke en publieke functies moeten dienen, niet misbruikt worden. Het is tijd dat de rovers in pak, net zo streng onder de loep worden genomen als de rovers op straat. Alleen dan kan het vertrouwen terugkeren en kunnen we echt spreken van een samenleving die haar onafhankelijkheid en welvaart serieus neemt.
