In het recente nieuws presenteert de zogeheten werkgroep Luchtvaart zich plotseling als een soort ‘nieuwe CASAS’. Dat is een misleiding van formaat. Een commissie hoort uitsluitend onderzoek te doen, te constateren, te rapporteren en te adviseren aan het orgaan dat haar heeft ingesteld. Niets meer niets minder. Maar zoals in Suriname gebruikelijk is, ontstaat er een totaal verwrongen constructie die alle internationale normen tart.

De luchtvaartadviseur van de president, die zich al maanden overal tussen wringt, speelt niet alleen regeringsadviseur, maar zit inmiddels ook in die luchtvaart commissie en in de Raad van Commissarissen van CASAS. Het is een textbook conflict of interest. Maar in een land waar bestuurlijke verval inmiddels als normaal wordt beschouwd, haalt niemand meer zijn schouders op. Precies daarom wordt Suriname internationaal nog steeds weggezet als een bestuurlijke chaosstaat, zo u wilt een bananenrepubliek. Wie goed oplet, ziet het echte schaakspel. Deze man voert geen commissietaken uit; hij voert keihard taken van CASAS uit en dat is ronduit gevaarlijk. Een commissie schrijft geen luchtvaartwetten. Een commissie produceert geen beleidsdocumenten. Een commissie voert zeker geen operationele taken van een luchtvaartautoriteit uit. Je onderzoekt, je rapporteert en je adviseert. Meer niet.

Wanneer een commissielid zich ineens gedraagt als luchtvaartautoriteit, zijn er twee opties: of hij begrijpt zijn opdracht totaal niet, of de opdrachtgevers hebben geen idee van de reikwijdte van zo’n commissie. Maar in werkelijkheid is het simpeler: hij is overambitieus, zoekt macht en misbruikt zijn positie. En dat wordt nog duidelijker zodra je kijkt naar waar zijn werkelijke ambities liggen.

Binnen de sector weet iedereen dat hij aast op functies zoals die van directeur CASAS. Precies daarom manoeuvreert hij zich in elk mogelijk gremium rondom het luchtvaartdossier. Hij probeert invloed te verzamelen, dossiers naar zich toe te trekken en zich onmisbaar te presenteren aan een president die, omringd door incompetente adviseurs, op de verkeerde mensen blijft vertrouwen. Het gevolg laat zich raden: zij en haar kabinet zullen spoedig onvermijdelijk met een stevige kater wakker worden.

Maar er is nog iets veel schrijnenders. De huidige directeur van CASAS, die verantwoordelijk is voor het desastreuze falen dat heeft geleid tot de EU-blacklisting, zit nog steeds onverkort op zijn stoel. Hij wordt niet geschorst, niet onderzocht, niet vervangen, maar mag doodleuk meedenken over herstelplannen die betrekking hebben op zijn eigen wanprestaties. In geen enkele serieuze luchtvaartjurisdictie is dit denkbaar. Het is alsof een chirurg die een operatie verpest heeft, wordt gevraagd het evaluatierapport te schrijven en mee te praten over protocollen die hij zelf heeft vernietigd. Elke deskundige weet, dit is absurd en institutioneel onverdedigbaar.

En precies in dat vacuüm schuift de overambitieuze adviseur zijn pionnen naar voren. Hij schrijft een concept-luchtvaartwet buiten CASAS om, zonder internationale expertise, zonder grondige kennis van ICAO-Annexen, zonder begrip van certificeringsstructuren, compliance-kaders, auditing, Safety Management Systems of Enforcement Protocols. Dat soort werk hoort thuis bij echte juridische en technische experts, niet bij iemand die vooral leunt op oppervlakkige luchtvaart ervaring als een ontslagen directeur bij luchtvaartdienst in 2019 en van het herhalen van luchtvaarttermen zonder de onderliggende systemen daadwerkelijk te begrijpen.

En toch presenteert hij, vol bravoure, een wetsproduct dat Suriname nog dieper in de afgrond zal duwen. Een wet die niet alleen juridisch onhoudbaar is, maar operationeel het land richting een nog strengere internationale sanctie zal stuwen. De president moet nu begrijpen dat het traject dat zij op dit moment laat ontvouwen, een directe bedreiging vormt voor de luchtvaartstatus van Suriname. Deze man duwt zijn persoonlijke agenda door.

Hij wil macht, hij wil posities, hij wil zichzelf manifesteren als de redder van een sector die hij in feite alleen maar verder destabiliseert. En intussen wordt de president omringd door personen die haar bestuurlijk ondermijnen. Als dit traject niet onmiddellijk wordt gecorrigeerd, wordt de schade voor het land immens.

Als luchtvaartdeskundige zeg ik dit opnieuw, zonder omwegen: een luchtvaartwet geschreven door een commissie zonder deskundige internationale technische bagage en zonder institutionele legitimiteit, is een rechtstreeks recept voor rampspoed.

En het feit dat de huidige falende directeur ook nog de gelegenheid krijgt mee te schrijven aan zijn eigen reddingsplan, maakt het geheel compleet ongeloofwaardig.

Het schaakbord liegt niet. De zetten liggen er. De strategie is zichtbaar. En de uitkomst, als men nu niet ingrijpt, zal meer vernietiging teweegbrengen voor de luchtvaart van Suriname.

De president heeft nog maar één keuze, stop de verdwazing, zuiver CASAS volledig en haal echte experts binnen voordat deze sector definitief instort.

Romeo Stienstra