Ik heb een video gezien waarop president Simons in debat gaat met een journalist over de verkeerd gestelde vraag of in Suriname de rechter of de politiek het laatste woord heeft. De eigenlijke vraag is: wat is een rechtsstaat en hoe verschilt die van een machtsstaat. Doordat de vraag het accent legde op “het laatste woord” kon Simons het moment gebruiken om de rol van de rechter te relativeren. En terecht politiek en recht hebben geen van beiden het laatste woord, maar zijn in continue dialog. De politiek kan de wet overstijgen, maar dan alleen volgens de procedure in de wet. Dus dat was een makkie voor gezondheidsvoorlichter Simons, die graag de gelegenheid aangreep om het primaat van de politiek aan te geven .“Het primaat van de politiek” is een grondgedachte van elk populistische regiem. Na haar uitleg begrijp ik haar houding in zaken zoals de Amnestiewet. Aan de vooravond van 50 jaar Srefidensi brengt dat me niet in een feeststemming. Ondertussen woedt er in medialand, op de televisie en op social media, een storm van feestelijk optimisme. Velen beweren dat we een tijd van welvaart tegemoet gaan. Ondertussen worden de bushouders niet betaald en kunnen de onderwijzers geen verhoging krijgen. De feeststemming wordt gevoed vanuit verschillende hoeken. Een nieuwe regering, 50 jaar Srefidensie en de successen van “Natio”, het nationaal voetbalelftal, jagen de emoties en verwachtigen aan.

“Een mooie tijd om Surinamer te zijn”
Een typisch bericht dat ik een paar keer voorbij zag komen luidde:
“Het is een mooie tijd om Surinamer te zijn. WK in zicht. Oil & Gas in zicht en Chan uit ons gezicht”.
Dit bericht geeft kort en bondig weer waarom mensen blij zijn, althans de mensen die de media domineren. Het bericht suggereert ook waar de bronnen liggen van de oplaaiende vaderlandsliefde in de media en publieke evenementen. De frase “…en Chan uit ons gezicht”, geeft aan dat een goed deel van de optimistische stemming waait uit de NDP hoek. Dit optimisme is een nasleep van de verkiezingsoverwinning. In een andere versie werd ook “Vijftig jaar Srefidensi” genoemd. Veel blije berichten hechtten grote waarde aan een “Vrouw als President”.

Nooit eerder zo één geweest
De optimistische wind wordt aangewakkerddoor politici, journalisten, organisatoren van shows, en niet te vergeten door de diaspora, de Surinamers in Nederland, die prominent aanwezig zijn in het social media landschap in Suriname. Een kennis van me, die in Nederland woont en daar een zekere bekendheid geniet, liet op facebook weten dat wij als Surinamers nog nooit eerder zo één zijn geweest als nu. Hij bejubelde de prestaties van het nationaal voetbaleftal. Die laten zien dat Surinamers in Nederland en in Suriname, als ze samenwerken, tot grote dingen in staat zijn. Het nationaal elftal is een model geworden voor wat velen zien als een productieve relatie tussen Surinamers aan beide kanten van de oceaan.

Shows van vaderlandsliefde
De prestaties van het Surinaams elftal zijn door politiek Suriname aangegrepen voor publieke vertoningen van vaderlandsliefde. De president stond uitbundig te juichen bij de overwinning op El Salvador, met om haar heen dartelend de vicepresident die niet wist hoe hoog hij moest springen om zijn deel van de aandacht te krijgen. De minister van Binnenlandse Zaken, Marinus Bee, liet weten dat als het Surinaams elftal zich voor het WK zou plaatsen, de volgende dag een nationale vrije dag zou zijn.

De horeca sector boert goed bij dit soort publieke drink- en dansfestijnen. Op diverse plaatsen In Paramaribo hadden uitbaters grote beeldschermen opgesteld waarop men de wedstrijden kon volgen, onder het genot van ijskoud Heineken bier. Voor de wedstrijd tegen Guatamala (in Guatamala) werden delen van de binnenstad afgesloten om de verwachte massa op te vangen. De opwinding wordt opgestookt door mediawerkers en influencers op social media. Mediawerkers doen straatinterviews waarin ze mensen uitlokken om voor de camera dansend en schreeuwend met Surinaamse vlaggetjes te laten zien hoe trots ze zijn op Suriname en het Surinaams voetbaleftal. Op elk station doen ze hetzelfde. Je kan de tv niet aanzetten of er staat weer iemand te dansen met de vlag. Social media staan bol van de emotionele berichten die de nationale eenheid bejubelen zoals die door het voeltbalelftal tot stand zou zijn gebracht.

Iedereen blij, waarom ik niet?
En natuurlijk zijn de voetballiefhebbers ook blij. Mijn familie hier en in Holland is blij. In mijn vriendenkring ken ik niemand die niet blij is. Ik vraag me af of er iets mis is met mij, want ik ben helemaal niet zo blij. Ik zie het een en ander als een kunstmatig aangewakkerde opwinding die weinig met de werkelijkheid te maken heeft. De verkiezingsoverwinning van de NDP over de VHP, de viering van 50 jaar Srefidensi, de verwachte oil and gas winsten, en de mooie resultaten van het nationaal voetbalelftal, zijn de drijvers achter de golf van optimisme die we momenteel meemaken in de media.

In sommige opzichten doet dit alles denken aan de stemming in het land in 1975, toen wij Srefidensi kregen. Toen was er een aluminium boom. Vandaag oil and gas. Toen was een VHP regering bij de verkiezingen verslagen door een Creoolse coalitie. Vandaag idem. Toen waren de verwachtingen over de toekomst hoog gespannen. Net als vandaag. Toen werd de vlag uitgebeeld op het grasveld voor het Paleis. Nu ook weer. Je zou kunnen zeggen, de geschiedenis herhaalt zich. Maar dat is niet het geval. Er zijn belangrijke verschillen. De grasmat van 1975 was gezond. Vandaag is het plein een kraskow veld. Toen waren er geen vechtpartijen tussen de jongeren die de vlag vormden. Nu wel. Toen was er geen conferencier die lollig deed over onze geschiedenis en vrouwen met pruiken belachelijk maakte.

We moeten ons zorgen maken
Ik had al een voorgevoel dat er het een en ander fout zou gaan toen ik zag wie was aangesteld als voorzitter was van de nationale commissie voor de Srefidensieviering Bij voorzitter Klebert Drenthe’s kapperszaak annex copy centre te Flora wapperde 6 maanden voor de verkiezingen de vlag van de NPS. Drie maanden voor de verkiezingen stond hij op de kandidatenlijst van de NDP. We moeten ons zorgen maken over het geld dat wordt uitgegeven. Er is een budget van 50 miljoen Srd uitgetrokken voor het feest.Bij de organisatie van dergelijke grote evenementen is de financiele controle op de uitgaven niet optimaal. We herinneren ons de perikelen rond Carifesta in 2013. De projecten voor naschoolse opvang van 2010 -2015 en naschoolse voeding van 2015 – 2020, en het broodjesproject van Melissa Santokhi, waren financieel niet transparant. Zulke projecten zijn uitgelezen kansen om friends and family te regelen. Er is een netwerk van ondernemers in de informele sector, de horeca, het taxiwezen, radio en televisie, de show business, die bij zulke projecten de gelegenheid krijgt wat extra te verdienen.

Wie heeft er baat bij de hype?
Het aanjagen van de “Natio” hype is een zaak die voordelig is voor velen. De politici kunnen er mooie sier mee maken en tegelijkertijd de aandacht afleiden van de problemen van het land. De reddersdromen van de diaspora lijken uit te komen via “Natio”. De horeca sector is happy. De mediawerkers kunnen hun straatinterviews afnemen en hun politieke bazen tevreden stellen. En de grote massa van voetballiefhebbers is ook happy, ook al kostten tickets voor de wedstrijd tegen El Salvador 1000 en 4000 srd.

Het is fantastisch als “Natio”zich plaatst voor het WK. De naam Suriname wordt in positieve zin op de wereldkaart gezet. Het team speelt tegen tegenstanders van verschillende continenten en dat komt het team en de spelers individueel ten goede. Sportief is er niets mis met “Natio”. Jammer is dat er weinig lokale talenten de kans krijgen om deze ervaringen op te doen. De successen van “Natio” vinden geen weerslag in het niveau van het nationale voetbal. Robin Hood en Moego Tapoe komen in het Caribisch gebied niet ver.

De claim van de diaspora op de Surinaamse identiteit
Ik ben niet blij dat de Surinaamse identiteit wordt geclaimd door Nederlanders van Surinaamse afkomst. De Surinaamse vlag is symbool geworden van de Surinaamse Nederlanders in hun strijd voor een goede plaats onder de Nederlandse zon. Daar hoort bij het met de Surinaamse vlag het veld oprennen na een overwinning van het Nederlands elftal. Daar hoort bij de pot van 200 miljoen Euro voor reparaties van het leed van de slavernij. Daar hoort bij de invoering van Keti Koti als nationale feestdag in Nederland. Het Kwakoe Festival is er onderdeel van. Meelopen in politieke demonstraties met de Surinaamse vlag. Enzovoort. Deze elementen van de Nederlandse identiteitspolitiek hebben weinig te maken met de ware identiteit van Suriname als multinationale postkoloniale samenleving op de noordoostkust van Zuid-Amerika.

Emotie versus politieke realiteit
Verschillende personen schreven dat sport verbroedert en de nationale eenheid bevordert. Suriname is een grotere eenheid geworden dankzij “Natio”. Ik denk dat deze claim te ver gaat. Sport verbroedert als er met broeders gesport wordt. Zo niet, komt het tot gewelddadige confrontaties tussen supportergroepen. Sport wordt misbruikt door nationalistische bewegingen. Sport worstelt wereldwijd met racisme. Vandaar de uitgebreide ceremonieen (taking the knee) en de intensieve public relations campagne tegen racisme op en rond de sportvelden. De vluchtige emotionele beleving van het Surinamerschap is niet de nationale eenheid, die gemaakt wordt door alle belangen te smelten en te zuiveren in een robuuste politieke oven en tot beleid te smeden op het aambeeld van de wetten van het land.Ik ga terug naar het bericht dat ik hierboven aanhaalde – “Het is een mooie tijd om Surinamer te zijn. WK in zicht. Oil & Gas in zicht en Chan uit ons gezicht”.
WK is nog steeds in zicht. Dus zullen de natio-activisten de komende weken nog actief blijven. Dat van welvaart door olie is in het geheel niet zeker. In andere olierijke landen zoals Venezuela heeft de olie meer armoede dan rijkdom gebracht. De mensen vergissen zich als ze geloven dat we de hoogste graad van eenheid hebben bereikt nu Chan geen president meer is, dat Suriname een vredig en welvarend land gaat worden -, welvaart dankzij de olie inkomsten, en welzijn dankzij de leiding van een kundige en moreel hoogstaande vrouwelijke president. Dat een president een vrouw is is fijn, maar is op zich geen garantie voor goed beleid.

Waar ik me zorgen over maak is dat we een president hebben die grote plannen heeft maar de middelen niet heeft om ze gedaan te krijgen. Ze kondigt aan dat alle gronduitgiftes van de afgelopen vijf jaar zullen worden ingetrokken. Alle corruptelingen zullen worden opgesloten. Het succes van haar stoere houding tegenover Ramon Abrahams en Ingrid Bouterse is haar misschien een beetje naar het hoofd gestegen. Ik weet het niet, maar ze gebruikt naar mijn smaak te veel stoere taal. Ze vereenzelvigt zich met de staatsmacht in uitspraken als “je moet me het geld dat je van me gestolen hebt terugbetalen zodat ik daarmee scholen kan bouwen”. Een bekend gezegde is: Speak softly, but carry a big stick. Die big stick heeft Simons niet. Ze is niet in control. Ze wist niet wie de mensen waren die zij benoemde in de Raad van Commissarissen van de SLM. De politieke machine die haar tot president maakte gaat zijn eigen gang. De informele netwerken van de partij nemen over en nemen de beslissingen in het veld. Dat zien we bij de nationale Srefidensi commissie, waar de eigenaar van een copy centre annex barbershop die in 2011 in Frankrijk werd veroordeeld vanwege drugs, door haar tot voorzitter werd benoemd.

Het NDP netwerk trekt de macht naar zich toe
Wat er bij de nationale commissie gebeurde, gebeurt systematisch op ministeries en bij staatsbedrijven. De NDP machinerie neemt over met de ondersteuning van mediawerkers zoals Dave van Aerde, Cliff Limburg en Earl Thijm.. .Er begint zich een beeld af te tekenen van een President die beloften doet die ze niet kan waarmaken. Bestrijding van corruptie is haar voornaamste politieke issue op dit moment. Dat wordt een gebed zonder einde. Bestrijding van de corruptie is niet mogelijk met een regering die zelf vol zit met mensen met een twijfelachtig verleden.

De corruptief uitgegeven gronden terughalen is goed en zeggen dat er betere controle moet komen op het gebruik van uitgegeven gronden is prima. Maar heb je de big stick om die zaken door te drukken? Hebben we de instituten die in staat zijn alle onderzoeken en rechtszaken uit te voeren? Hebben we de instrumenten om de nieuwe wetten te handhaven, terwijl de huidige wetten al niet gehandhaafd kunnen worden? Het bijzondere tribunaal, dat de militaire machthebbers na de staatsgreep van 1980 instelden om verdachten van corruptie op te sluiten, heeft niets opgeleverd. Corruptie is inherent aan de Machiavellistische cultuur van de machtspolitiek in Suriname. Repressie gaat niet helpen. Hooguit zullen enkele politieke tegenstanders worden opgeruimd. Wat we nodig hebben is meer democratie, rule of law, scheiding der machten, transparantie, openbaarheid van bestuur. . Waar ik bang voor ben is dat regering Simons uitgroeit tot een fascistisch regiem naar het voorbeeld van Chavez en Maduro in Venezuela. Al zou de president anders willen, zij wordt door de politieke cultuur en de informele macht van het NDP-netwerk in die richting geduwd. .

willemjanbakker95@gmail.com