De aankondiging van de Amerikaanse overheid om zware beperkingen op ons zeetransport te leggen, is geen geïsoleerd incident. Het is een alarmsignaal. Een déjà vu, want precies hetzelfde zagen we eerder, toen de EU onze luchtvaart reeds op de zwarte lijst zette. Wat is de gemene deler? Structureel falend beleid. In de luchtvaart betekende de EU-blacklisting dat wij als land niet meer voldeden aan de minimale internationale veiligheids- en kwaliteitsstandaarden. Onze luchtvaartautoriteit (CASAS), bleek niet onafhankelijk en professioneel genoeg en onze nationale carrier sleepte zich voort als een blok aan het been van Suriname. Het resultaat: internationale partners keerden ons de rug toe, passagiers verloren vertrouwen en onze luchtvaart raakte verder geïsoleerd. In de zeevaart zien we hetzelfde scenario zich afspelen. De Verenigde Staten leggen restricties op, omdat ook daar de internationale standaarden, controles en compliance, in Suriname niet betrouwbaar genoeg zijn. Geen degelijke havenautoriteit, geen transparant toezicht, onvoldoende handhaving van regels rond veiligheid, milieu en internationale handel. Kortom, opnieuw falen we in het garanderen van de basisvoorwaarden die elk land dat serieus genomen wil worden, op orde moet hebben.

De bredere geopolitieke context

Deze Amerikaanse restricties zijn meer dan een technische maatregel. Ze moeten begrepen worden in een groter geheel:

1. Geopolitieke achtertuin. De VS beschouwen Latijns-Amerika en de Cariben traditioneel als haar invloedsfeer. Met olie en gas in de schijnwerpers, wordt elke flirt met China, Rusland of andere rivalen, direct gezien als strategische bedreiging. Suriname staat nu in dat spanningsveld.
2. Internationale risico’s. Suriname heeft internationaal de reputatie van een high risk land voor witwassen en terrorismefinanciering. In combinatie met een slecht functionerende douane en lekke grenscontrole, is dat funest voor vertrouwen.
3. Criminele economie. Hout, goud en olie worden vaak buiten de officiële circuits om geëxporteerd. Airstrips in het binnenland, illegale goudwinning en smokkel versterken het beeld van een zwakke staat waar kartels vrij spel hebben.
4. Isolement dreigt. Wie niet zichtbaar optreedt tegen illegale activiteiten, opent de deur voor steeds zwaardere sancties. Venezuela en Cuba gingen ons voor. Suriname is hard op weg hetzelfde pad te bewandelen.

De pijnlijke waarheid

We hebben in het verleden tot zelfs in het heden al overvloedig gezeten op natuurlijke rijkdommen: bauxiet, hout, goud, visserij en rijstcultuur, maar duurzaam welzijn heeft het ons niet gebracht. Waarom zouden we ons nu illusies maken, dat het met olie en gas wel zal lukken, als we dezelfde mentaliteit behouden? Zonder hervorming worden nieuwe inkomsten opnieuw een vloek, geen zegen.

De wake-up call

Met lucht en zee tegelijk in de greep van sancties, komt Suriname steeds dichter bij een totaal internationaal isolement. En laten we eerlijk zijn: dit is niet de schuld van buitenlandse machten. Dit is het gevolg van ons eigen falen, onze eigen verdeeldheid en ons eigen opportunisme. De waarheid is hard: kleine groepen verdienen honderden miljoenen aan illegale handel, terwijl de staat kwijnt onder schulden en tekorten. Buitenlandse investeerders zien dit en blijven weg. Onze economie wordt gegijzeld door kartels die alleen zichzelf verrijken.

De keuze

Suriname moet nu handelen.

-Professionele instituties: vrij van politieke inmenging, geleid door deskundigen.

-Eerlijke economie: illegale goudwinning, houtkap en smokkel keihard aanpakken.

-Nationale eenheid: wij zijn in de eerste plaats Surinamers, niet enkel etnische fracties.

-Nieuwe politieke cultuur: verantwoordelijkheid, discipline en transparantie als kernwaarden.

Ook met eerlijk zakendoen, kan je rijk worden. Misschien langzamer, maar wel duurzaam en met trots. De wereld vraagt geen wonderen, alleen serieuze standaarden. Als wij nu niet handelen, worden sancties en isolement onvermijdelijk. De zuurstof van Suriname staat op het punt afgesloten te worden.

Romeo Stienstra