De koers is sinds het nieuws van de verkiezingswinst van de NDP, niet gestopt met stijgen. De huidige voorzitter van De Nationale Assemblee, heeft handig geprobeerd de schuld daarvan in de schoenen van de vorige regering te schuiven door te roepen, dat het volk niet moest schrikken van een koers tussen de 50 en 60 SRD per USD. Deze stijging heeft Adhin natuurlijk niet uit zijn duim gezogen. Het is de evolutie en aanvulling, van wat het IMF in meerdere van zijn tussentijdse rapportages gesignaleerd heeft. Een getal dat in kringen van bankiers, toezichthouders en ontwikkelingsfondsen, vrij gefundeerd, cijfermatig en naar econometrische ezelsbruggetjes, pingpongt. Door een yorka tori te vertellen aan de vooravond, zit Adhin nu met bange kinderen die maar niet in slaap willen vallen. De ironie is dat Adhin geen ongelijk, maar volkomen gelijk had over het koersrisico, over de broze onderliggende economie en over de overheidsfinanciën, die de VHP/ABOP-regering rooskleuriger naar voren gebracht had in een verkiezingsjaar, met het oog op politiek voordeel.
Adhin sloeg wel de plank mis over de oorzaken, en op dat punt wees de toenmalige minister Financiën en Planning, Raghoebarsing, hem terecht wees. Wat Adhin, Simons en het Quick Scan Team niet aan het volk willen vertellen, is dat de VHP een gat van USD 3.9 miljard aan schulden terug heeft weten te brengen naar ongeveer USD 3.7 miljard. Dat het ambtenarenkorps van 63.000 personen is geslonken naar 55.000 personen.
En dat tempo mag door de NDP, de NPS en hun consorten, traag genoemd worden, het is een behoorlijk beter tempo, dan het doen verdampen van een surplus van USD 700 miljoen, zoals achtergelaten door de regering Venetiaan, tot het eerstgenoemde getal van USD 3.9 miljard. Anders gezegd, waar ieder VHP-jaar een bescheiden plusje van gemiddeld USD 40 miljoen liet zien, had ieder NDP-jaar een aanmerkelijke min van grofweg USD 46 miljoen. Daar ligt de oorzaak voor de macro-economie anno 2025 en de wisselkoers die daartoe in een directe relatie staat.
De huidige minister van Financiën en Planning moet nu de slapeloze kindjes tot rust zien te brengen en roept, dat de stijging in wisselkoersen, waarschijnlijk komt door de vakantieperiode. ‘Mensen moeten betalen voor scholen en mensen zoeken naar valuta om op reis te gaan.’ Men hoeft geen econoom te zijn om hierdoor heen te prikken. Ten eerste is in de wereldwijde vakantiemaanden, het toerismecijfer van en naar Suriname, is een surplus van personen die het land binnenkomen, niet van vertrekkers. Het Surinaamse volk heeft onder deze economie, simpelweg niet de koopkracht daartoe. Ten tweede, gaat niemand op vakantie door massaal naar de cambio’s te stuiven om SRD’s in USD of euro om te zetten. Men spaart mondjesmaat naar het punt toe en sparen doet niemand, zelfs de staat en de minister in persoon, in SRD. Ten derde vormen de privéscholen waar valuta betaald zou kunnen worden, in schoolgeld, qua leerlingenaantal minder dan 10 procent van het volledige onderwijs. Ten vierde vindt de betaling voor school, niet ineens plaats. Ten vijfde accepteren de scholen SRD voor hun valutatarieven en zijn zij daar wettelijk ook toe verplicht. Hoewel de USD en euro een prijszettinginstrument zijn, vormen de particuliere scholen in het geheel geen enkele valutadruk.
De fabels van de NDP over de koers, brengen geen kortetermijnrust en geen langetermijnoplossingen. Wat dat betreft, doet de nieuwe regering er beter aan, de groene bloedlichaampjes binnen de coalitie te volgen en conform de Venetiaan-Hildenberg-lijn, rust te kopen met transparantie, realisme en bovenal eerlijkheid over waar we staan, waar we heen moeten en de boodschap, dat we spaarzaam, kalm en met opoffering, dat kunnen bereiken.
