Inheemse gezagsdragers uit alle delen van Suriname, hebben gisteren de resultaten van hun recente miniconferentie van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) aangeboden aan president Jennifer Simons. De bijeenkomst stond in het teken van de al decennialange strijd van inheemse volken voor erkenning en bescherming van hun grondenrechten.

“Ik bedank u voor het uitgebreide verslag en voor het vertrouwen, dat deze nieuwe regering wel zal werken aan deze zaken, want het zijn natuurlijk dingen die al heel lang spelen”, aldus Simons.

Het vraagstuk van grondenrechten vormt volgens de president, al lange tijd een uitdaging voor verschillende regeringen. Simons benadrukte, dat er in de periode 2015–2020 al stappen zijn gezet, waaronder een wet, die moest voorkomen dat grondgebieden rond inheemse dorpen, zouden worden uitgegeven. Die wet stuitte op weerstand vanuit de gemeenschappen zelf. “Ik begrijp dat aan u is uitgelegd, dat deze wet niets te maken had met uw rechten, maar dat is niet het geval. De wet vormde juist een beperking die aan de overheid werd opgelegd”, aldus Simons. Aanvullend hierop zei ze, dat  veel gronden die in de laatste periode zijn uitgegeven, niet hadden kunnen worden uitgegeven, als die wet was afgekondigd.

Simons erkende het standpunt van de inheemse leiders, dat de wet niet moest worden afgekondigd, maar wees erop, dat dit nu leidt tot moeilijkere situaties. “We zitten nu met het probleem,  achteraf dingen terug te draaien. Een van de kenmerken van die wet was, dat zelfs grond die al was uitgegeven, zou vervallen. Maar goed, we gaan met u mee, omdat ik me al heel lang bezighoud met de rechten van inheemsen. Ik ben zelf daarvan afkomstig”, aldus Simons.

Ook deed het staatshoofd een oproep aan de inheemse leiders, om werk te maken van de demarcatie van hun gebieden. “Wat ik graag zou willen, is dat de demarcaties van de gebieden klaar zijn. Ik ben er om ze te erkennen, onmiddellijk als ze zijn onderhandeld”, stelde ze.

Tijdens de miniconferentie stonden grondenrechten, bestuurlijke aangelegenheden en de relatie met de overheid centraal. De bijeenkomst vond plaats in de nasleep van een recente schermutseling tussen de lokale gemeenschap en de politie te Pikin Saron. De resoluties van de conferentie leggen de nadruk op de autonomie van dorpen bij de aanwijzing van hun gezagsdragers. De VIDS bevestigde opnieuw dat bestuurswisselingen primair door de gemeenschap zelf worden bepaald. Wel werd vastgelegd dat dorpen hun procedures in dorpsreglementen moeten verzekeren en een degelijke bevolkingsadministratie moeten bijhouden. Indien nodig, kunnen dorpen ondersteuning vragen van regionale organisaties of van de VIDS zelf.

Daarnaast is besloten dat de zichtbare attributen van inheemse gezagsdragers, zoals uniformen en badges, door de VIDS zelf worden ontworpen. Ook benadrukte de VIDS het belang van respect, cultuur, tradities en collectief belang. Interne verdeeldheid en negatieve uitingen, vooral via sociale media, dienen volgens de resoluties, te worden vermeden.

De VIDS stelde verder, dat zij het enige vertegenwoordigend orgaan is van alle inheemse volken in Suriname, inclusief de Trio en Wayana. De organisatie is geen ngo. Het voornemen is om de inheemse belangen nationaal, regionaal en internationaal, sterker te profileren. Daarbij wil de VIDS partnerschappen aangaan om rechten, leefgemeenschappen en het milieu te beschermen.