De Vereniging van Economisten (VES) heeft naar onze mening, altijd getracht goede adviezen te geven met betrekking tot alle economische aspecten die invloed hebben op onze omgeving. In de laatste editie van VES Inzicht, heeft deze organisatie een uitgebreide analyse gemaakt over het Platform Koersstabilisatie dat volgens president Chandrikapersad Santokhi, tijdens een persconferentie op 28 november jl. een Interventieplan heeft opgesteld bestaande uit urgente financieel-economische maatregelen, om zo de op hol geslagen koers te stabiliseren. Het plan heeft een duur van drie maanden (november-februari) en heeft een kapitaalbehoefte van USD 24-29 miljoen per maand, bestemd voor de importen van brandstoffen (USD 16-18 miljoen), basisgoederen (6-8 miljoen) en medicamenten etc. (2-3 miljoen). Opmerkelijk zijn als uitgangspunten genoemd: ‘’Implementatie moet professioneel, zonder politieke interventie’’. Het voornaamste doel van het presidentiële platform is “om de zwevende koers tot het verleden te doen behoren en een reële koers vast te stellen”. Het Platform Koersstabilisatie is op vrijdag 14 oktober 2022 opgericht om de koers in Suriname te stabiliseren. Dit platform bestaat uit verschillende actoren uit de financiële sector. Vertegenwoordigd zijn: het ministerie van Financiën en Planning, de Centrale Bank van Suriname (CBvS), de Vereniging van Cambiohouders in Suriname, de Surinaamse Bankiersvereniging (SBV), de Deviezencommissie en het Platform van Importeurs in Suriname (PLIS). Verder hebben ook afgevaardigden uit het bedrijfsleven en de olie- en goudsector er zitting in. De voorzitter van het platform is minister Albert Ramdin. Het voornaamste streven van dit platform is om de zwevende koers tot het verleden te doen behoren en een reële koers vast te stellen.
VES
De VES stelde, dat dit gezien de ernst van de economische crisis, waarvan de verbetering nog niet in zicht is, het op voorhand een loze politieke belofte betreft. De VES zegt geen voorstander te zijn van het treffen van ad-hocmaatregelen om een structurele economische crisis op te lossen. De overheid probeert in samenwerking met de Deviezencommissie 35 procent retentiegelden t.b.v. essentiële importen (brandstof, medicamenten, meel en basisgoederen) aan de commerciële banken of via de CBvS te dirigeren. Hiervoor is er een Retentie Commissie ingesteld en een Allocatie Commissie. De Deviezencommissie is momenteel belast met het aanspreken en of aanschrijven van exporteurs betreffende 35 procent storting. De VES zegt dat de Retentieregeling voor alle exporten ondoordacht is en geen rekening houdt met de kostenstructuur van de afzonderlijke (sub)sectoren. “Dagelijkse publicatie van allocatie is positief, aangezien dit een reguliere bron van favoritisme en corruptie is.” De regering is belast met de opmaak van wettelijke voorzieningen en daarbij moet de voorzetting van geldtransporten door de CBvS geschieden. Ook zijn de gesprekken met het IMF nog gaande om meer ruimte te krijgen. In die tussentijd worden de Centrale Bank Certificaten (CBCs) gecontinueerd. President Santokhi had ook enkele weken geleden gezegd, dat de illegale wisselkantoren door JIT, DNV, CI worden aangepakt en dat de afstorting van valuta ingewisseld bij de illegale wisselkantoren, aan strikte regels moet worden gebonden. De VES vindt het opmerkelijk dat er tot op heden niets te merken is aan deze belofte van het staatshoofd. “Deze laatste maatregelen die reeds vaker zijn aangekondigd, hebben weinig resultaat. Illegaliteit moet worden aangepakt.” Keerpunt is het volkomen eens met deze opmerkingen van de VES, en stelt hun adviezen zeker op prijs. Op bepaalde momenten willen wij bijna zeggen, dat de adviezen van de VES goud waard zijn, want indien die naar behoren worden uitgevoerd, zouden die zeker een positief effect hebben.
Maatregelen
De regering wil de verhoging van de brandstofprijzen in mogelijk 2-3 stappen markconform maken en grootverbruikers van brandstof mogen alleen op bepaalde locaties worden voorzien en op basis van de kostprijs. De VES adviseert dat dit dient te worden gekoppeld aan een strak tijdpad, samen met de invoering van een subject subsidiestelsel. De regering verkoopt haar USD inkomsten van de extractieve industrieën (ontvangsten Staatsolie en Newmont) op de valutamarkt en wil hogere importtarifering op bepaalde goederen invoeren (voornamelijk luxegoederen). De VES neemt aan dat deze valuta-inkomsten tegen de CBvS koers worden verkocht. “De verhoogde tarieven zijn alleen verdedigbaar voor een beperkt aantal goederen en voor een beperkte periode. Helaas is hier niets van uitgewerkt”, stelt de VES. De voorgestelde maatregelen zijn volgens de VES, grotendeels reeds bestaande maatregelen, aangevuld met de belofte tot daadwerkelijke toepassing en wat losse voornemens en is derhalve allesbehalve een coherent Interventieplan.
Het is de VES opgevallen, dat in het platform vertegenwoordigers van de exporteurs ontbreken. “Juist de groepen die moeten zorgdragen voor het binnenbrengen en afdragen van valuta”, stelt de VES.
“Aangezien de ongebreidelde uitgaven van de overheid mede de stijging van de wisselkoers veroorzaken, zal het zonder het begrotingstekort bij de overheid te verkleinen, het dweilen met de kraan open blijven en zal de koers niet beteugeld kunnen worden”, benadrukt de VES. Verder is de VES van mening, dat het OMO-beleid van de CBvS stopgezet dient te worden en dat het geëvalueerd moet worden. “De CBvS dient het IMF aan te geven, dat OMO in de huidige omstandigheid in Suriname als kleine en open economie, niet blijkt te werken. Het niet doorwerken op de rentestand van de deelnemende banken, is al langer dan een jaar bekend. Door niet tijdig bij te sturen, heeft de CBvS de deelnemende banken met bijkans SRDS 2 miljard verrijkt en de creativiteit bij de banken overbodig gemaakt. Zonder specifieke maatregelen om de private productie en export te stimuleren, zal de crisis slechts verlengd worden”, aldus de VES.
