August 22, 2019


Fitch herziet vooruitzichten Suriname naar negatief


August 22, 2019

Fitch Ratings heeft de lange termijn standaard valuta-rating van Suriname, veranderd naar B-. Het ratingsbureau heeft de economische vooruitzichten voor Suriname, herzien van stabiel naar negatief. De negatieve vooruitzichten weerspiegelen de verwachting van Fitch, dat grote overheidstekorten en financieringsbehoeften, deels als gevolg van de druk op de uitgaven in verband met de verkiezingen in mei 2020, zullen resulteren in een snelle toename van de staatsschuld/bbp. De voorlopige fiscale gegevens voor de financiële resultaten geven aan dat het overheidstekort ongeveer 10 procent van het bbp is voor 2019. Onzekere financieringsopties, benadrukt door lopende monetaire financiering door de Centrale Bank, zijn toe te voegen aan neerwaartse risico’s. Kwetsbaarheid van financiële systemen blijft een voorwaardelijke verplichting. Het overheidstekort steeg in 2018 tot 12,3 procent van het bbp (kasbasis), boven de verwachtingen als gevolg van betaling van achterstallige leveranciers, loonsverhogingen, subsidies en overdrachten en rentekosten. Het nominale tekort op basis van vastleggingen was veel kleiner met 7,5 procent van het bbp, maar is minder relevant voor financiering. Overheid olie- en goud gerelateerde inkomsten, ondersteund door extra belastingadministratie-inspanningen, zijn bijna hersteld tot pre-price-shock 2015-2016 niveaus. De primaire uitgaven van de overheid wegen niet op tegen de inkomsten. Fitch verwacht dat het overheidstekort in 2019 ruim 10 procent van het bbp blijft en voor 2020 is de verwachting, dat hogere infrastructuuruitgaven voorafgaand aan de verkiezingen zullen compenseren. Voorlopige financiële gegevens tonen aan, dat verwacht wordt op jaarbasis 12 procent aan overheidstekort van het bbp te verminderen. Dit komt overeen met de bruto financieringsbehoeften van de overheid van 14,3 procent van het bbp (inclusief middellange en lange looptijden van in totaal 4,3% van het bbp) voor 2019. Structurele hervormingen (vermindering van elektriciteits- en wa-tersubsidies in 2016; een geplande belasting over de toegevoegde waarde in 2018) uitgesteld, het verlagen van de verwachting van Fitch dat de budgettaire kloof tot 2021 zal worden verkleind. Duurdere leningen van China De financieringsflexibiliteit is beperkt. In de periode 2017-2019 heeft de regering haar externe financieringsstrategie voor duurdere leningen van China (6% geschatte ge-middelde kosten) en andere bilaterale en commerciële bronnen verplaatst, terwijl multilaterale instellingen geen netto nieuwe leningen hebben verstrekt sinds het IMF-programma van Suriname in 2016 niet goed verliep (de netto multilaterale uitbetalingen waren bijna in de buurt nul tijdens 2017-mei 2019). Beperkingen op de binnenlandse markt brachten de overheid ertoe zich te verzekeren van nieuwe financiering uit niet-traditionele bronnen in 2018 van de Centrale Bank (2,4% van de bbp netto nieuw financiering) in 2019 en verhoogde de voorraad buitenlandse staatsschuld / bbp tot 9,1 procent in mei 2019 van 4,3 procent in 2016. Nieuwe olie ontdekken De aankondiging van een mogelijke grote nieuwe olie-ontdekking, kan Suriname helpen nieuwe internationale financiering te vinden, hoewel dit nog geen feit is. Staats-olie kondigde in augustus aan, dat het een derde near-shore put boort. De vroege geologische berekeningen van het bedrijf geven de potentieel voor 800 miljoen vaten terugwinbare olie. Dit zou een grote ontdekking voor Suriname zijn, als onderzoek daadwerkelijk oliereserves oplevert. De eerste productie zou naar schatting drie tot vijf jaar zijn, volgens het bedrijf. Staatsschuld zal stijgen Fitch verwacht dat de staatsschuld / bbp van Suriname eind 2019 zal stijgen naar 79 procent van 72 procent in 2018, dit is boven de huidige ‘B’-rating van 50 procent. De grote financieringsbehoeften van de overheid te midden van ondiepe lokale kapitaalmarkten en stijgende financieringskosten, hebben het opwaartse traject in de schuldquote versneld, het verhogen van risico’s voor de houdbaarheid van schulden. De rentelast is bijna het dubbele van de huidige ‘B’ rating. De coupure van drie kwart van de overheidsschuld in vreemde valuta, stelt dit bloot aan valuta schokken. Dit in evenwicht brengend, vermindert de afwezigheid van externe afschrijvingsdruk de overheid extern herfinancieringsrisico; de enige we-reldwijde obligatie vervalt in 2026. Het financiële stelsel herstelt van de verslechtering van het evenwicht tussen huishoudens en bedrijven vellen te midden van de grote wisselkoersdaling in 2016 en de af-schrijvingen die voortvloeien uit achterstallige overheid. Het wettelijke kapitaal-risico gewogen activa-ratio van het systeem steeg tot 10,2 procent per maart 2019 te-gen een dieptepunt van 5,5 procent in de-cember 2016. De winstgevendheid, hoewel herstellend, is nog steeds lager pre-shock niveaus tijdens 2010-2014 en niet-renderende leningen bleven hoog met 12 procent in het tweede kwartaal van 2018. De prestaties en gerelateerde afschrijvingen van één grote bank in 2018, hebben geleid tot de gedeeltelijke consolidatie met een andere financiële instelling in 2019. Hoge financiële dollarisatie (45% van krediet en 63% van de deposito’s in mei 2019) is ook een punt van zorg in de context van lage kapitaalbuffers. De inflatie bedroeg gemiddeld 6,8 procent in 2018, verder matigend van 55,0 procent in 2016, met publiek verwachtingen verankert door wisselkoersstabiliteit sinds de externe aanpassing. De Centrale Bank heeft in juli 2019 geleidelijk de internationale reserves herbouwd tot USD713 miljoen, wat overeenkomt met dekking 2.2 maanden van lopende externe betalingen, zij het minder dan 3,8 maanden voor de huidige ‘B’-rating. Nieuwe governor Na de benoeming van een nieuwe governor van de Centrale Bank en monetaire financiering, ontstond een parallelle Suri-naamse dollar-US dollar wisselkoers. De binnenlandse forex markt is krap sinds de Nederlandse autoriteiten in april 2018, een contante verzending in beslag namen. De Centrale Bank heeft stappen ondernomen om het aandeel van de vereiste reserves van banken op vreemde valuta te vergroten, deposito’s aangehouden bij de Cen-trale Bank om de FX-reserves te versterken en nieuwe tools geïntroduceerd om overtollige bankliquiditeit te beheren. De moederbank heeft ook deviezen verstrekt voor bepaalde importeurs tegen de bankkoers in reactie op krapte op de binnenlandse forexmarkt. Verkiezingen 2020 Uit eerdere peilingen blijkt dat de verkiezingen in mei 2020, concurrerend zijn. Er is mogelijk kans op een coalitieregering onder leiding van de regerende Nationale Democratische Partij (NDP) of de grootste oppositie partij in Suriname, Vooruitstre-vend Hervormings Partij (VHP). De huidige president Bouterse, die de regerende NDP-partij leidt, zou door het parlement voor een derde keer kunnen worden gekozen voor een opeenvolgende termijn als zijn partij voldoende zetels behoudt of een coalitie met kleine partijen kan bouwen.