SRD IN GEVAAR?

‘Monetaire financiering is het financieren van het begrotingstekort van de overheid door middel van geldschepping. Technisch vindt dit plaats door plaatsing van een kortlopende schuld bij het bankwezen’, dit is een korte definitie uit de Van Dale Encyclopedie. Suriname is al weken in de ban van het ontslag van governor Glenn Gersie. Dit medium publiceerde dan ook al weken vooraf wat de redenen zijn geweest voor het ontslag van Gersie. Afgelopen week kwam de aap uit de mouw, waarbij wij ook de hand wisten te leggen op de brief waarin de minister van Financiën, Gillmore Hoefdraad, al op 31 januari het Memorandum of Understanding, MoU, over monetaire financiering schriftelijk wilde opschorten. Hoefdraad stelde in de brief aan ex-governor Gersie, de eis dat de regering per direct voorschotten wil opnemen en gaf instructies om het geld gelijk beschikbaar te stellen.  Hoefdraad beargumenteerde zijn eis door die te onderbouwen, dat de crisis voorbij is en vasthouden aan het advies van het IMF over een nominaal stabiel plafond niet langer nodig is. Hij gaf verder aan dat het nominale plafond voor het ministerie van Financiën onnodige en kostbare financiële problemen veroorzaakt. ‘De regering heeft daarom besloten, ter versterking van de staatskas, om per 31 januari 2019 voorschotten ingevolge het bepaalde in artikel 21 van de Bankwet op te nemen’, schreef Hoefdraad. Volgens de middelenraming van de begroting van 2018, kan de regering 10 procent van de middelenraming lenen. Het gaat om een bedrag van SRD 670 miljoen. Gersie reageerde op 4 februari op de brief van Hoefdraad en stelde dat hij het niet eens is met de opschorting en vroeg om een spoedoverleg. In zijn brief legde Gersie Hoefdraad uit dat de overeenkomst die gesloten was nuttig is geweest, daarom geniet de voortzetting van het MoU voor de Centrale Bank voorkeur. Gersie gaf verder aan dat het opschorten van het MoU het risico met zich meebrengt dat het vertrouwen van het publiek in de SRD, negatief wordt beïnvloed. Dit kan leiden tot verhoogde vlucht in vreemde valuta met gevolgen voor de wisselkoers. Dit zal ook doorwerken op het prijspeil en alle facetten van de samenleving, aldus Gersie. Een week na zijn brief werd Gersie op 12 februari ontslagen door president Bouterse. Met zijn ontslag werd de vrees dat onze SRD-munt weer in gevaar is vergroot, want de kans op monetaire financiering is momenteel alleen maar toegenomen. De regering Bouterse is zoals bekend, dringend op zoek naar meer geld en dat moet toch ergens vandaan komen. Governor Gersie heeft de afgelopen drie jaar zijn werkzaamheden conform de Bankwet gedaan en juist zijn goede en kundige en eerlijke leiding, is vermoedelijk de reden geweest waarom hij het veld moet ruimen voor een paars gekleurde figuur. De regering heeft inmiddels de afgelopen week de eerste stappen daartoe ondernomen door de benoeming van Robert-Gray van Trikt tot de nieuwe governor van de Centrale Bank van Suriname, CBvS. Dit nieuws is bij de Vereniging Surinaams Bedrijfsleven, de Surinaamse Vereniging van Economisten en het bankwezen, als zeer verontrustend aangekomen. Het zal dan ook niet lang meer duren alvorens de oud-bankdirecteur van De Surinaamsche Bank, Sigmund Proeve, benoemd wordt tot regeringscommissaris van de nieuwe raad bij de CBvS. De stappen voor het aanspreken van de monetaire financiering zijn reeds gemaakt en de afgelopen dagen kreeg de krant verschillende foto’s binnen van 100 SRD biljetten met opeenvolgende nummers die net uit de pinautomaten waren gekomen. Splinternieuwe biljetten werden op verschillende locaties uit pinautomaten gehaald en hierdoor is men zeer bezorgd. We kunnen de zaak ook zo bekijken, dat hoewel er geen direct verband is tussen monetaire financiering en bestellen en/of in omloop brengen van bankbiljetten, kan monetaire financiering ertoe leiden dat er een verhoogde vraag naar bankbiljetten zal ontstaan, omdat stijging in girale tegoeden altijd leidt tot meer opname van contant geld. De CBvS zal in dat geval ‘geld moeten aanmaken’ (lees: uit de kluizen halen) en als er niet voldoende is, dan moet het worden ingevoerd. In dat geval is het leggen van verband tussen monetaire financiering en invoeren van bankbiljetten, dus wel de juiste benaming. Het hek is dan van de dam als de Centrale Bank uit het niets giraal geld op de rekening van de overheid bijschrijft of een lening aan de overheid geeft door de overheid meer te laten gebruiken dan de saldi die de overheid werkelijk op de rekening heeft staan.