De presidentsverkiezingen in Brazilië zijn van belang voor Guyana, vanwege de rol die het Zuid-Amerikaanse buurland speelt in de diplomatieke betrekkingen met Venezuela en de regionale samenwerking op het gebied van handel, infrastructuur en energie.

President Luiz Inácio ‘Lula’ da Silva en senator Flávio Bolsonaro gaan naar een tweede verkiezingsronde op 25 oktober. Bij de eerste ronde op 4 oktober kreeg Bolsonaro volgens Reuters circa 47 procent van de stemmen, tegenover ongeveer 45 procent voor Lula. Omdat geen van beide kandidaten meer dan de helft van de geldige stemmen behaalde, volgt een tweede ronde.

Brazilië grenst aan Guyana en Venezuela en heeft daarmee een directe geografische positie in het grensgeschil tussen beide landen. De Braziliaanse diplomatie speelde eerder een belangrijke rol bij het voorkomen van verdere escalatie.

Lula behoorde tot de belangrijkste gesprekspartners die betrokken waren bij de onderhandelingen die op 14 december 2023 uitmondden in de Argyle Declaration. Guyana en Venezuela spraken daarin onder meer af, elkaar niet met geweld te bedreigen of geweld tegen elkaar te gebruiken en verdere escalatie te vermijden.

Voor Georgetown is de verkiezingsuitslag daarom mede van belang vanwege de vraag, in hoeverre Brazilië zijn diplomatieke betrokkenheid in de regio voortzet. Guyana probeert het territoriale geschil met Venezuela tegelijkertijd via de juridische weg bij het Internationaal Gerechtshof (ICJ) te beslechten.

Het geschil draait om de geldigheid van het Arbitraal Vonnis van 1899, waarmee de grens tussen Venezuela en het toenmalige Brits-Guyana werd vastgesteld. Venezuela erkende het vonnis decennialang, maar verklaarde het in 1962 ongeldig. Sindsdien maakt Caracas aanspraak op het Essequibo-gebied, dat meer dan twee derde van het huidige grondgebied van Guyana beslaat.

Een presidentschap van Lula zou voor Guyana voortzetting betekenen van de diplomatieke lijn waarin Brazilië al een actieve rol heeft gespeeld. Een regering onder Flávio Bolsonaro zou mogelijk een andere benadering van de regionale buitenlandse politiek kunnen kiezen, met name ten aanzien van Venezuela. Bolsonaro heeft zich voor zover bekend, niet specifiek uitgesproken over het territoriale geschil tussen Guyana en Venezuela.

Naast diplomatie, spelen economische belangen een belangrijke rol in de betrekkingen tussen Guyana en Brazilië. Beide landen werken aan verbetering van de landverbinding tussen de Guyanese kust en Noord-Brazilië. Tijdens een trilaterale bijeenkomst van Guyana, Brazilië en Suriname in 2024, werd onder meer het belang van de verdere verbetering en volledige verharding van de Linden-Lethem Road benadrukt.

De weg vormt een belangrijke verbinding tussen Georgetown en de Braziliaanse deelstaat Roraima. Ook de 121 kilometer lange Linden-Mabura Hill Road maakt deel uit van deze regionale transportcorridor.

De ontwikkeling van de verbinding moet het transport tussen Noord-Brazilië en de Atlantische kust vergemakkelijken. Voor Guyana kan dit leiden tot meer activiteiten op het gebied van transport, opslag en havenlogistiek. Een voorgestelde diepwaterhaven moet daarbij een belangrijke rol kunnen spelen.

De regionale samenwerking strekt zich daarnaast uit tot energie en veiligheid. In de trilaterale afspraken uit 2024 werden onder meer samenwerking op het gebied van olie en gas, elektriciteitsnetwerken, rampenbestrijding, informatie-uitwisseling en gezamenlijke politieactiviteiten genoemd.

Wie op 25 oktober de Braziliaanse verkiezingen wint, kan daarmee invloed hebben op de toekomstige regionale samenwerking. Voor Guyana blijft de relatie met Brasília van strategisch belang, ongeacht de verkiezingsuitslag, vanwege de geografische ligging van Brazilië en zijn rol in diplomatie, handel, infrastructuur en energie.

Bron: OilNOW.gy