De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) is kritisch over de jaarrede van president Jennifer Simons en de plannen van de regering voor 2027. Volgens VES-secretaris Swami Girdhari, zijn in de jaarrede belangrijke uitgangspunten genoemd, maar ontbreken concrete plannen, financiële onderbouwing en meetbare doelstellingen. Girdhari noemt de huidige periode belangrijk voor Suriname, vooral met het oog op de verwachte inkomsten uit olie en gas vanaf 2028. Volgens de VES moet nu al worden gewerkt aan de versterking van andere economische sectoren.
De VES onderschrijft de keuze van de regering om onder meer landbouw, bosbouw, toerisme en cultuur te ontwikkelen.
‘’Onduidelijk is, hoe deze ambities concreet zullen worden uitgevoerd’’, zegt Girdhari.
Als voorbeeld noemt hij de landbouwsector. Hoewel regelmatig wordt gesproken over agrarische ontwikkeling, ontbreekt volgens hem een duidelijk uitgewerkt plan met concrete doelen, financiering en tijdsplanning. Ook over de presidentiële commissie voor agrarische ontwikkeling heeft volgens hem, de samenleving nog weinig vernomen. “Alleen wenselijkheden zijn niet voldoende. Je moet ook aangeven, hoe je het gaat doen en wat het gaat kosten”, aldus Girdhari. Volgens de VES moet Suriname de verwachte olie-inkomsten strategisch gebruiken om de economie te versterken en minder afhankelijk te maken van de oliesector. ‘’De regering moet nu al bepalen, hoeveel middelen nodig zijn voor onder meer landbouw, technologie, mechanisatie en marktontwikkeling’’, zegt hij.
Girdhari stelt dat Suriname noodzakelijke hervormingen nu moet uitvoeren, en niet moet wachten tot de olie-inkomsten binnenstromen. Ten aanzien van het begrotingstekort stelt Girdhari, dat het tekort veel hoger ligt. President Simons spreekt in haar jaarrede over een tekort van ongeveer SRD 10,8 miljard, oftewel circa 4 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
Girdhari wijst erop dat in de officiële begrotingsdocumenten een tekort van ongeveer SRD 16,6 miljard wordt genoemd, wat neerkomt op ongeveer 6,2 tot 6,3 procent van het bbp. Volgens hem moeten dergelijke verschillen worden voorkomen, omdat betrouwbare cijfers essentieel zijn voor het economisch beleid. Ook de energiesector blijft een belangrijk aandachtspunt. Voor de EBS is volgens Girdhari ongeveer SRD 3 miljard aan subsidie opgenomen. De VES vindt dat tegenover dergelijke bedragen, duidelijke plannen moeten staan om staatsbedrijven efficiënter te maken. Ook over het genoemde bedrag van ongeveer 500 miljoen USD dat nodig zou zijn om de energiesector te verbeteren, wil de VES meer duidelijkheid. ‘’Dergelijke grote investeringen moeten worden gebaseerd op een concreet en financieel onderbouwd plan’’, aldus Girdhari. Hij is daarnaast kritisch over het functioneren van staatsinstituties en het grote aantal presidentiële commissies en taakgroepen. Het risico bestaat volgens hem, dat ministeries hierdoor minder verantwoordelijkheid nemen. Girdhari benadrukt dat beschikbare deskundigheid beter moet worden benut. Corruptiebestrijding kreeg volgens hem, te weinig aandacht in de jaarrede. Met het oog op de toekomstige olie-inkomsten vindt de VES het belangrijk dat transparantie, vermogensregistratie en onderzoek naar mogelijke corruptie worden versterkt. Ondanks de kritiek ziet de VES ook positieve elementen in de plannen van de regering. Volgens Girdhari heeft Suriname met zijn natuurlijke hulpbronnen grote mogelijkheden, maar is goed bestuur noodzakelijk om die kansen daadwerkelijk te benutten. Hij waarschuwt dat Suriname moet voorkomen dat toekomstige olie-inkomsten slechts bij een kleine groep terechtkomen, terwijl een groot deel van de bevolking achterblijft. “Als wij de dingen niet op orde hebben en niet werken aan goed economisch en goed bestuur, valt ons hetzelfde te wachten als landen die hun natuurlijke rijkdom niet goed hebben benut”, aldus Girdhari. Volgens de VES zijn de mogelijkheden voor Suriname aanwezig, maar moeten de ambities uit de jaarrede worden vertaald naar concrete maatregelen, duidelijke budgetten en daadwerkelijk beleid. Daarbij moeten politici volgens Girdhari, zelf het goede voorbeeld geven en zich houden aan de beloften die zij aan de samenleving hebben gedaan.
