Ebu Jones van de NDP vindt dat de overeenkomst tussen Suriname en de Verenigde Staten over het onderscheppen van verdachte burgervliegtuigen, onvoldoende waarborgen biedt voor de bescherming van de nationale soevereiniteit en mensenrechten. Volgens hem moet duidelijk worden vastgelegd dat Suriname te allen tijde zelf de controle behoudt over militaire en veiligheidsoperaties binnen het eigen grondgebied en luchtruim.
Jones bracht zijn bezwaren dinsdag naar voren tijdens de behandeling van de ontwerpwet waarmee de overeenkomst in De Nationale Assemblée (DNA), moet worden goedgekeurd. Als lid van de commissie van rapporteurs benadrukte hij dat samenwerking met buitenlandse partners bij de bestrijding van drugshandel belangrijk is, maar niet mag leiden tot afhankelijkheid of aantasting van de nationale bevoegdheden. Hij waarschuwde dat de Amerikaanse ondersteuning, waaronder het leveren van technische middelen, inlichtingen en communicatievoorzieningen, mogelijk verdergaande invloed kan geven op de operationele besluitvorming van Surinaamse veiligheidsdiensten. Volgens Jones moet daarom helder zijn, wie uiteindelijk het gezag voert tijdens onderscheppingsoperaties. Ook het Amerikaanse militaire optreden in het Caribisch gebied vormt voor hem aanleiding tot bezorgdheid. Jones verwees naar aanvallen op vaartuigen die sinds september 2025 door de Verenigde Staten in verband worden gebracht met drugshandel. Hoewel deze operaties niet rechtstreeks onder de overeenkomst met Suriname vallen, vindt hij dat de ontwikkelingen vragen oproepen over de grenzen van de Amerikaanse betrokkenheid. Daarnaast vroeg het assembleelid aandacht voor de criteria waarmee een burgervliegtuig als verdacht kan worden aangemerkt.
Afwijkingen van een vliegroute of vlieghoogte, kunnen volgens hem ook het gevolg zijn van technische problemen of navigatiefouten. Hij vreest dat dergelijke omstandigheden tot verkeerde beoordelingen kunnen leiden, met mogelijk ernstige gevolgen voor passagiers en bemanning.
Jones wil bovendien meer duidelijkheid over de voorwaarden waaronder geweld mag worden toegepast. De overeenkomst verbiedt in beginsel het beschadigen of vernietigen van burgervliegtuigen, maar bevat een uitzondering voor zelfverdediging. Volgens hem moet precies worden aangegeven, wanneer deze uitzondering geldt en wie verantwoordelijk wordt gehouden als daarbij onschuldige slachtoffers vallen. Een ander punt van kritiek, is de beperking, op het delen van informatie die met Amerikaanse ondersteuning is verkregen. Volgens de overeenkomst kan daarvoor schriftelijke toestemming van de Amerikaanse ambassade nodig zijn. Jones vraagt zich af hoe het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht hun werk onafhankelijk kunnen uitvoeren wanneer relevante informatie voor een strafzaak, afhankelijk wordt gesteld van buitenlandse toestemming. Hij benadrukte dat de rechtsbescherming van verdachten en het recht op een eerlijk proces, gegarandeerd moeten blijven. Ook de manier waarop de overeenkomst in oktober 2024 tot stand kwam, werd door Jones bekritiseerd. Door te kiezen voor een uitwisseling van diplomatieke nota’s heeft De Nationale Assemblée volgens hem weinig ruimte om wijzigingen aan te brengen. Het parlement kan de overeenkomst slechts goedkeuren of afwijzen, terwijl aanpassingen opnieuw met de Verenigde Staten moeten worden overeengekomen. Jones wil van de regering weten waarom destijds voor deze constructie is gekozen en waarom de overeenkomst de Verenigde Staten wel ruimte biedt om de ondersteuning eenzijdig op te schorten of te beëindigen, zonder een vergelijkbare regeling voor Suriname duidelijk vast te leggen. Hij riep de regering op om uitgebreid antwoord te geven op de juridische en praktische gevolgen van het verdrag. Ook wil hij weten welke concrete ondersteuning Suriname zal ontvangen en of aanvullende, bindende afspraken met Washington mogelijk zijn voordat de samenwerking verder wordt uitgevoerd. Jones benadrukte dat zijn kritiek niet betekent dat hij tegen internationale samenwerking is. Suriname heeft volgens hem juist behoefte aan meer middelen en ondersteuning om de internationale drugshandel effectief te bestrijden. Die samenwerking moet echter gebaseerd zijn op gelijkwaardigheid, transparantie en respect voor de Surinaamse wetgeving en internationale mensenrechtenverplichtingen. De behandeling van de ontwerpwet wordt donderdag in De Nationale Assemblée voortgezet.
Noot van De West:
Het assembleelid Jones dient te weten, dat buitenlandse drugsbestrijdings-diensten zeer zorgvuldig omspringen met informatie verstrekking aan onze drugsbestrijdingsdiensten en dat allemaal wegens de infiltratie van criminelen binnen het justitiele apparaat en dan in het bijzonder de speciale opsporingseenheden.

