De VHP-assembleeleden Hakiem Lalmahomed, Cheryl Dijksteel en Natalie Amatmohamed, hebben drie initiatiefwetten ingediend die gericht zijn op een ingrijpende hervorming van het hoger onderwijs in Suriname. Met de voorstellen willen zij de wettelijke kaders voor hogeronderwijsinstellingen vernieuwen, de controle op de kwaliteit van opleidingen versterken en de bestuursstructuur van de Anton de Kom Universiteit van Suriname (ADeKUS) aanpassen aan de huidige eisen van het wetenschappelijk onderwijs.
Het gaat om de Wet Hoger Onderwijs, de Wet Accreditatie Hoger Onderwijs en de ADeKUS-Wet 2026.
De voorstellen zijn bedoeld om het hoger onderwijs beter te organiseren en de aansluiting op regionale en internationale standaarden te verbeteren. De wetten moeten tevens bijdragen aan meer transparantie voor studenten en onderwijsinstellingen en een betere aansluiting op de behoeften van de arbeidsmarkt. De initiatiefnemers willen met de voorgestelde Wet Hoger Onderwijs, een algemeen wettelijk kader vastleggen voor universiteiten, hogescholen en open universiteiten. Daarin worden onder meer de positie van de verschillende instellingen en de regels voor het aanbieden van opleidingen geregeld.
Het wetsvoorstel voorziet in een onderwijsregister waarin instellingen en opleidingen worden opgenomen. Ook moeten de verschillende opleidingsniveaus, van Associate Degree en bachelor tot master en PhD, duidelijk worden vastgelegd. Daarnaast worden regels voorgesteld voor studiepunten, studielast en academische titels. Een ander onderdeel is de mogelijkheid om duale opleidingen aan te bieden, waarbij onderwijs en praktijkervaring worden gecombineerd. Volgens de toelichting bij de voorstellen, kan dit bijdragen aan een betere aansluiting tussen opleidingen en de vraag naar gekwalificeerd personeel. Ook wordt voorgesteld om subsidiëring van opleidingen op transparante wijze te regelen, waarbij onder meer de kwaliteit en maatschappelijke behoefte een rol spelen.
De tweede initiatiefwet richt zich op de beoordeling en bewaking van de kwaliteit van het hoger onderwijs. Met de Wet Accreditatie Hoger Onderwijs willen de assembleeleden een gemoderniseerd accreditatiestelsel invoeren dat aansluit op regionale en internationale ontwikkelingen. Het voorstel omvat de instelling van het Nationaal Orgaan Voor Accreditatie (NOVA). Dit orgaan moet toezien op de kwaliteit van bestaande en nieuwe opleidingen aan de hand van vastgestelde beoordelingscriteria. Ook wordt ruimte gecreëerd om buitenlandse accreditaties te erkennen via een equivalentietoets. Verder voorziet het wetsvoorstel in een openbaar register waarin geaccrediteerde opleidingen kunnen worden geraadpleegd.
De initiatiefnemers willen hiermee studenten en werkgevers meer zekerheid bieden over de waarde en kwaliteit van opleidingen. Daarnaast moet het systeem de vergelijkbaarheid van Surinaamse diploma’s met buitenlandse kwalificaties bevorderen. De afstemming op doelstellingen van de Caribische Gemeenschap (CARICOM) moet eveneens bijdragen aan de regionale erkenning van diploma’s en de mobiliteit van hogeropgeleiden.
De derde initiatiefwet betreft de ADeKUS-Wet 2026, waarmee de wettelijke grondslag van de Anton de Kom Universiteit van Suriname wordt vernieuwd. De huidige Universiteitswet dateert uit 1966 en is volgens de memorie van toelichting, niet meer voldoende afgestemd op de hedendaagse eisen van het wetenschappelijk onderwijs. Het wetsvoorstel introduceert een aangepaste bestuursstructuur met een bestuur en een raad van toezicht. Ook wordt de organisatie van faculteiten, interfacultaire verbanden en onderzoeksinstituten nader geregeld.
Verder bevat het voorstel bepalingen over bachelor- en masteropleidingen, promotietrajecten, academische graden en titels. Wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke dienstverlening krijgen eveneens aandacht. Daarnaast worden academische vrijheid en ethische richtlijnen in de wettelijke structuur verankerd. De nieuwe wet moet de universiteit beter doen functioneren binnen een modern stelsel voor hoger onderwijs. De voorgestelde regeling sluit aan op de algemene Wet Hoger Onderwijs, zodat de wettelijke kaders voor ADeKUS en andere hogeronderwijsinstellingen op elkaar aansluiten.
De drie initiatiefwetten vormen samen een voorstel voor een bredere hervorming van het hoger onderwijs. Waar de Wet Hoger Onderwijs de algemene regels vastlegt, richt de accreditatiewet zich op kwaliteitsbewaking en moet de ADeKUS-Wet de organisatie en het bestuur van de universiteit moderniseren. De initiatiefnemers stellen dat een sterk hogeronderwijssysteem van belang is voor de ontwikkeling van Suriname. Door de kwaliteit van opleidingen te bewaken, onderwijsinstellingen beter te organiseren en de aansluiting op de arbeidsmarkt te verbeteren, willen zij bijdragen aan de ontwikkeling van menselijk kapitaal en de economische groei van het land. De wetsvoorstellen zijn erop gericht Surinaamse studenten beter voor te bereiden op de eisen van de moderne arbeidsmarkt en de internationale kennisgemeenschap. Of en in welke vorm de voorgestelde hervormingen worden ingevoerd, hangt af van de verdere parlementaire behandeling.
