Advocaat Serena Essed heeft in ABC Nieuws aangegeven, dat de verdere modernisering van het Openbaar Ministerie (OM), grondig moet worden besproken. Volgens haar heeft het OM al nagedacht over de noodzakelijke hervormingen en daarvoor een wetsvoorstel ingediend. Juist dat voorstel zou volgens Essed, kritisch moeten worden bekeken.

“Het OM zelf heeft daar ook over nagedacht en er is ook een wetsvoorstel daarvoor ingediend. Dus ik denk dat het nuttig is, die wet die zij zelf hebben, waar zij aan hebben gewerkt, onder de loep te nemen”, aldus Essed.

Volgens Essed is het niet mogelijk, zonder bredere discussie direct aan te geven, hoe de toekomstige inrichting van het OM eruit moet komen te zien. Zij vindt dat daarvoor een afzonderlijk moment moet worden ingeruimd. Wel staat volgens haar vast, dat verdere modernisering noodzakelijk is, omdat het OM daar zelf ook op heeft gewezen.

“De enige vraag die moet worden beantwoord, en dat is ook de moeilijkste, is: hoe moeten we dat doen? Hoe moet die inrichting eruit gaan zien?” Bij die inrichting moet volgens Essed, rekening worden gehouden met meerdere factoren.

Zij noemt onder meer de onderbemensing binnen het OM, de beschikbare apparatuur en de infrastructuur.

Die problemen beperken zich volgens haar niet tot het OM, maar spelen ook binnen het Korps Politie Suriname en de strafrechtketen als geheel. Ook de leeftijd en de wijze waarop de procureur-generaal (PG) wordt benoemd, moeten volgens Essed onderdeel zijn van de discussie. Een benoeming voor een vaste termijn, bijvoorbeeld vijf jaar, waarbij de regering opnieuw een PG moet benoemen, ziet zij niet als een goede oplossing. “ Als de PG per termijn benoemd wordt, dan wordt de PG weer een politiek persoon.”

Essed waarschuwt dat vaste benoemingstermijnen, de deur kunnen openen voor politieke beïnvloeding. Wanneer na iedere termijn een nieuwe persoon moet worden aangewezen, kan volgens haar de verleiding ontstaan, dergelijke benoemingen, politiek te gebruiken. Zij verwijst daarbij naar de situatie rond het Constitutioneel Hof. De leden van het Hof worden voor een bepaalde termijn benoemd. Wanneer die termijn is verstreken en opvolgende benoemingen uitblijven, kan dat volgens Essed, de werking van het instituut, onder druk zetten.

“We hebben die situatie ook bij het Constitutioneel Hof. De mensen worden benoemd voor een bepaalde termijn en nu is hun termijn voorbij en men gaat niet over tot een andere benoeming. Dus nu is het Hof quasi uitgehold.” Essed pleit daarom voor een andere benadering. Volgens haar zouden functionarissen binnen de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie niet voor een vaste termijn moeten worden benoemd, maar tot aan de pensioengerechtigde leeftijd.

“Er moeten absoluut geen termijnen bij zijn. De mensen moeten gewoon benoemd worden voor het leven, wat dus betekent dat een pensioengerechtigde leeftijd, zoals dat ook het geval is voor de rechterlijke macht.”

Volgens Essed kan een dergelijke regeling de onafhankelijkheid van het OM beter beschermen en de mogelijkheid van politieke beïnvloeding verkleinen. Zij benadrukt daarbij dat een dergelijke constructie op zichzelf geen volledige garantie biedt tegen politieke invloed. “Dat minimaliseert de mogelijkheid tot politieke invloeden. Ik zeg minimaliseert, omdat je daarmee alleen, dat niet kan veiligstellen.”

Voor Essed is het voorkomen van politieke benoemingen binnen de rechterlijke macht en het OM, van groot belang. Zij wijst op eerdere ervaringen in Suriname, waarbij machtswisselingen volgens haar, gepaard kunnen gaan met veranderingen in de personen die belangrijke staatsfuncties bekleden. “Als we kijken naar de vele voorbeelden die we hebben in Suriname, wanneer de macht wisselt, zie je ook de poppetjes wisselen. We moeten dat absoluut niet hebben met onze rechterlijke macht en zeker niet met het Openbaar Ministerie.”