De delegatie van De Nationale Assemblee (DNA) heeft uiteindelijk niet deelgenomen aan de krutu op Stoelmanseiland, of-schoon de behandeling van het grensprotocol vorige week juist was uitgesteld om dit overleg mogelijk te maken. Volgens voorzitter van de commissie van rapporteurs Rabin Parmessar konden de noodzakelijke administratieve voorbereidingen voor de reis, niet tijdig worden afgerond.

Parmessar legt uit dat de commissie uitsluitend als observator aanwezig zou zijn en dat hij ervoor heeft gekozen, de geldende procedures van zowel De Nationale Assemblee als de regering, niet te omzeilen. Daardoor bleef de delegatie in Paramaribo.

Tijdens de bijeenkomst was ABOP-voorzitter en vicevoorzitter van het parlement, Ronnie Brunswijk, wel aanwezig. Hij stelde dat de commissie onder leiding van Parmessar op de krutu aanwezig had moeten zijn. Daarnaast maakte hij bekend dat de ABOP-fractie tegen ratificatie van het grensprotocol met Frankrijk zal stemmen.

Ook verklaarde hij dat “Buskondre no wan a grensprotocol.”

Parmessar stelt dat de primaire verantwoordelijkheid voor de voorlichting over het grensprotocol niet bij het parlement, maar bij de regering ligt. Volgens hem was de krutu een initiatief van de granman en niet van De Nationale Assemblee. “De voorbereiding en de informatievoorziening over het verdrag, zijn in de eerste plaats een taak van de regering”, zegt hij.

Naar aanleiding van de uitspraken van Brunswijk, wil Parmessar op korte termijn de fractieleiders bijeenroepen, voor overleg over het verdere traject.

Vorige week besloot De Nationale Assemblee de behandeling van het ontwerp-grensprotocol uit te stellen nadat granman Bono Velanti had verzocht, eerst overleg te voeren met de traditionele gezagsdragers uit het grensgebied.

Hoewel minister van Buitenlandse Zaken Melvin Bouva eerder had aangekondigd dat ook de regering aan de krutu zou deelnemen, bleek achteraf dat granman Bono Velanti zelf niet aanwezig was. Wel vond overleg plaats met hoofdkapiteins en andere traditionele leiders.

Uit de terugkoppeling die Parmessar heeft ontvangen, blijkt dat de aanwezige gezagsdragers en bewoners nog veel vragen hebben over de inhoud en de gevolgen van het grensprotocol. Zij willen eerst uitvoerig worden geïnformeerd, voordat verdere besluiten worden genomen. Volgens Parmessar werkt de regering inmiddels aan het beantwoorden van de vragen, die zowel vanwege de grensgemeenschappen als vanuit het parlement zijn gesteld.

Hij benadrukt dat de commissie van rapporteurs zich al jaren inzet voor consultatie van de bevolking. Zowel in de vorige als de huidige zittingsperiode, bezocht de commissie meerdere dorpen langs de Marowijnerivier om de zorgen en standpunten van bewoners te inventariseren. Volgens Parmessar kan over een grensverdrag niet worden beslist, zonder de inheemse en tribale gemeenschappen daarin te betrekken.

De grootste bezorgdheid onder de traditionele gezagsdragers heeft volgens hem niet zozeer betrekking op de vaststelling van de grens zelf, maar op de gevolgen van de handhaving na ratificatie. Er leeft de vrees, dat de Franse autoriteiten strenger zullen optreden op de Marowijnerivier, wat gevolgen kan hebben voor de dagelijkse verplaatsingen van bewoners, de kleinschalige goudwinning en andere activiteiten in het gebied.

Parmessar wijst er echter op dat het ontwerp-protocol uitgaat van het eerder overeengekomen middellijnprincipe. Ook blijft de vrije doorvaart voor bewoners van beide oevers volgens hem gehandhaafd. Daarnaast voorziet het protocol in een speciale grenspas waarmee inwoners van de grensgemeenschappen zich tussen Suriname en Frans-Guyana, kunnen blijven verplaatsen. Wel benadrukt hij dat illegale activiteiten, zoals smokkel en andere strafbare feiten, ook onder het nieuwe protocol verboden blijven.