De snelle opkomst van Generative Artificial Intelligence (AI) biedt kansen voor innovatie, maar brengt tegelijkertijd aanzienlijke juridische en maatschappelijke risico’s met zich mee. Dit benadrukt Emanuel Scheek, jurist en expert op het gebied van innovatie, in gesprek met de Communicatie Dienst Suriname. Scheek onderstreept de noodzaak van een kritische houding en gerichte wetgeving om misbruik, zoals deepfakes en desinformatie, effectief tegen te gaan.
AI is op zichzelf niet nieuw, maar de huidige toegankelijkheid van systemen die teksten, video’s en audio gene-reren, creëert een complex speelveld. Volgens Scheek wordt het voor de gemiddelde burger steeds lastiger om authentieke content te onderscheiden van gemanipuleerd materiaal. De gevaren variëren hierbij van plagiaat en vals-heid in geschrifte tot het verspreiden van kwaadwillige desinformatie over publieke figuren.
Recent doken er gemanipuleerde video’s op van hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de president. Achter deze beelden schuilt volgens Scheek een gevaarlijke trend, waarbij stemmen en beelden worden misbruikt voor een valse werkelijkheid. Dit kan leiden tot politieke destabilisatie of zelfs het aanzetten tot burgerlijke ongehoor-zaamheid. “Misbruik maken van iemands gezicht of stem om anderen kwaad te doen of een beeld te schetsen alsof iemand kwade bedoelingen heeft, is altijd gevaarlijk”, aldus Scheek.
Hij stelt dat de samenleving AI op de eerste plaats met open armen heeft ontvangen vanwege de voordelen. “Dat is echter vaak wat er gebeurt met nieuwe technologie: we zien alleen de benefits. Iedereen is in een hoerastemming, maar de negatieve effecten overziet men vaak niet”, zegt Scheek.
Strafrechtelijke gevolgen
Er is volgens hem behoefte aan specifieke regulering vanwege het feit dat de huidige Surinaamse wetgeving beperkte aanknopingspunten biedt. Scheek wijst hierbij naar internationale trends, waarbij digitale watermerken voor AI-content verplicht worden gesteld. Het klakkeloos produceren of delen van manipulatieve beelden, kan verstrekkende strafrechtelijke gevolgen hebben, variërend van smaad tot feiten die de staatsveiligheid raken. Scheek waarschuwt dat gebruikers zich vaak niet bewust zijn van het domino-effect van hun online gedrag. Een handeling die als grap begint, kan onbedoeld uitlopen op juridische vervolging of internationale reputatieschade voor het slachtoffer.
“Misbruik maken van iemands gezicht of stem om anderen kwaad te doen, is altijd gevaarlijk. Ook al doe je het als grap, je weet nooit wat de consequentie daarvan kan zijn. Laat het achterwege”, waarschuwt Scheek met klem. Hij roept burgers op om hun mediawijsheid te vergroten en verantwoordelijkheid te nemen bij het gebruik van technologie. Het kritisch toetsen van informatiebronnen is essentieel om de integriteit van de samenleving te waarborgen.
