Op zoiets fundamenteels als een grondwetswijziging over de rechterlijke macht, schijnt de NPS geen partijstandpunt in haar minuscule fractie, aan te kunnen houden. Tot enorm leedvermaak van de collega’s van de VHP, die op één zetel na, drie keer zo groot, de evenredige verkiezingen uit gekomen zijn. Hoewel de VHP naast regeermacht heeft gegrepen, uit loyaliteit aan een intern impopulaire leider, bereid was tot verraad van die leider, van de eigen principes, maar het tijdstip ervoor verkeerd had en haar eigen problemen binnenshuis heeft, verbroedert weinig de VHP’ers onderling, als de superioriteit waarmee men neerkijkt, op wat er van Grun Dyari geworden is.

Toen Venetiaan het leiderschap van de NPS op zich nam, vormde in zijn kielzog het type politicus, waar hij stilzwijgend goedkeuring aan gaf. Hoe hard iemand werkte, was voor hem belangrijker dan hoe welbespraakt de NPS’er was. Hoe beter iemand uit een half woord van zijn cryptische uitspraken een instructie kon krijgen, des te minder formele educatie hij van die NPS’er vereiste. Hoe loyaler aan hem iemand zich toonde, hoe minder hij op de prestaties lette.

En hoe feller anti-Bouterse, anti-drugs en anti-corruptie iemand zich toonde, hoe minder diens beleids bona fides noodzakelijk waren. Het subtiele effect was een partij waarbij het ellebogenwerk met een bepaalde stilte verliep, waar taboes onderwerpen onbespreekbaar maakten en waar groepsdenken en kadaverdiscipline, een steeds verder slinkende tent beheersten.

Gregory Rusland is zijn hele politiek leven idolaat geweest van Venetiaan. Hij is vaak het enige geweest, dat tussen Venetiaan en de hooivorken van populisten gestaan heeft. Ironisch genoeg is Rusland meer werker dan prater, een goede verstaander en behoorlijk loyaal geweest aan zowel Venetiaan als het venetianisme. Hij was echter nimmer de pupil of de hoop voorwaarts voor Venetiaan.

Toen hij overnam, zag Rusland in dat de enige manier voor de NPS om het bij de stembus te overleven was, om Ronald Reagans ‘big tent policy’ toe te passen en iedereen te verwelkomen. Van Drenthe tot Poki tot Valies en Atompai, mochten zich aanmelden. Rusland zou niemand lichten, als je de achterban maar kon uitbreiden. Rusland is ook beter in het luisteren naar wat die achterban wil. Terwijl Venetiaan de NPS waarschuwde tegen het uittreden uit de Santokhi-coalitie, besloot Rusland om Etnel en de haren, uiteindelijk de oppositie in te volgen en de basis te leggen voor een politieke samenwerking die uiteindelijk leidde tot zijn vicepresidentschap met die gehate en gevreesde NDP.

In Ruslands NPS mag iedereen alles zeggen en alles doen. Zelfs leden die tegen hem geprocedeerd hebben, heeft hij niet geroyeerd.

Daaraan meent Atompai de vrijheid te kunnen ontlenen, lijnrecht tegenover de fractie en de partij te staan als het aankomt op een derde rechterlijke instantie en een College van PG’s. Voor een afgestudeerd jurist geen bijster staatsrechtelijk verantwoord standpunt. Een wet die ons indeelt onder de Hoge Raad der Nederlanden, een instituut buiten onze souvereine staat, vereist extern nog heel wat diplomatie.

De chaos die aan de hand hiervan ontstaat in die grote groene tent, is dat de kiezer niet weet wat de NPS wil, wie de NPS leidt of waar de NPS landt op fundamentele onderwerpen zoals de grondwet en de rechtsstaat.

Wat voor nut heeft het terugroeprecht en waarvoor kiest iemand die voor de NPS kiest, als een arrivist met minder geschiedenis met de partij, dan de duur van een lagere schoolcarrière, kan parachuteren naar de frontlinie en op kritieke onderwerpen constitutionele hervorming in het land kan beginnen te bepalen?

Wij hoeven niet de moeite te doen te insinueren, dat Venetiaan zich omkeert in het hiernamaals.

Bij de keuze voor een Simons presidentschap heeft hij in eigen bewoordingen duidelijk gemaakt, dat men hem voorlopig niet meer in Grun Dyari hoefde te verwachten. De chaos in de grote groene tent was kort voor zijn heengaan, de grote staatsman al te gortig geworden. En dat is exact waar de VHP’ers op neerkijken.