Minister Harish Monorath van Justitie en Politie heeft afgelopen woensdag, voorafgaande aan de vergadering Raad van Ministers duidelijk gemaakt, dat de criminaliteit in Suriname hard wordt aangepakt. Volgens de bewindsman, laat de samenleving geen ruimte voor strafbare activiteiten en worden personen die de wet overtreden, vroeg of laat door de politie geïdentificeerd en aangepakt. In de huidige fase ligt de nadruk vooral op repressief optreden, waarbij na een misdrijf, direct wordt ingegrepen.

Sinds zijn aantreden, is ingezet op een grotere aanwezigheid van politie-eenheden op straat. Die zichtbaarheid moet niet alleen het veiligheidsgevoel vergroten, maar ook preventief werken. Tegelijkertijd erkent Monorath, dat handhaving alleen geen structurele oplossing biedt. “Zonder preventie blijft het dweilen met de kraan open”, benadrukt hij.

Monorath wijst erop dat instellingen moeten worden versterkt en dat structureel beleid nodig is om onder meer de problematiek rond hangjongeren terug te dringen. De maand december noemt hij traditioneel risicovol, wat voor het Korps Politie Suriname (KPS) reden is, in deze periode extra manschappen in te zetten en intensiever te surveilleren.

Tijdens zijn toelichting ging Monorath ook in op het recente schietincident, waarbij een politieagent betrokken was en waarbij een gezin werd geraakt. De agent is kort na het voorval buiten functie gesteld, en inmiddels ingesloten. Volgens de minister is in deze zaak sprake van disproportioneel geweld. Het incident onderstreept volgens hem de zware druk waaronder politiefunctionarissen dagelijks opereren.

“Het KPS beschikt momenteel over ongeveer 2.773 politieambtenaren, die regelmatig geconfronteerd worden met gevaarlijke situaties, variërend van gewapende confrontaties, tot het opsporen van criminele netwerken. Hoewel er een HRM-beleid bestaat om deze druk te begeleiden, blijft versterking van alle veiligheidsinstituten noodzakelijk”, aldus Monorath.

Zodra het Openbaar Ministerie overgaat tot aanhouding, start het strafrechtelijk onderzoek onder leiding van het Openbaar Ministerie. Parallel daaraan loopt een tuchtrechtelijk traject, waarbij wordt beoordeeld, of de agent heeft gehandeld binnen de geldende richtlijnen. Afhankelijk van de uitkomst, kunnen disciplinaire maatregelen volgen, variërend van een waarschuwing tot ontslag. Ook de afdeling Onderzoek Personeelszaken (OPZ) is bij dit proces betrokken.

Monorath benadrukte dat het ministerie niet terugschrikt voor corrigerend optreden. “Wanneer fouten worden gemaakt, volgen consequenties. Indien ontslag onvermijdelijk is, zal dat ook worden doorgevoerd”, aldus Monorath.

Monorath uitte daarnaast kritiek op de manier waarop politieoptreden soms via sociale media wordt belicht. Vaak worden volgens hem, korte videofragmenten verspreid zonder context, waardoor een vertekend beeld ontstaat van wat zich daadwerkelijk heeft afgespeeld.

Om de transparantie te vergroten, blijft de invoering van bodycams hoog op de agenda staan. Voor een eerste set van vijftig bodycams is een licentievergoeding van ongeveer 7.000 US-dollar nodig, waarvoor nog financiering wordt gezocht. In een groter samenwerkingsproject met Huawei is de aanschaf van duizend bodycams opgenomen. De president heeft aangegeven, dat aanvullende projecten moeten worden ingediend, waarbij ook donorgelden worden overwogen.

De bodycams hebben een gebruiksduur van maximaal twee dagen per oplaadbeurt en zijn gekoppeld aan het Safe City-camerasysteem. Dit moet bijdragen aan snellere interventies en betere vastlegging van incidenten. Daarnaast wees Monorath op urgente wetgeving, waaronder de e-bikewet en de wet Bijzondere Opsporings-bevoegdheden, die noodzakelijk zijn om te voldoen aan internationale standaarden.

Deze wetsaanpassingen zijn mede van belang in het kader van internationale rapportages, zoals het NRA-rapport, om te voorkomen dat Suriname opnieuw op internationale zwarte lijsten terecht komt.

Tot slot stond Monorath stil bij de risico’s van het politievak. Politieagenten zetten dagelijks hun leven op het spel om de samenleving te beschermen. Recent verloor een agent het leven door vuurwapengeweld; zijn uitvaart vindt plaats op zaterdag 20 december. Een andere agent raakte gewond door een schot in zijn schouder. Beide zaken zijn nog onderwerp van onderzoek en worden volgens Monorath nauwlettend gevolgd door het ministerie.